Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία: Εκδήλωση για την υποστήριξη Φοιτητών με Αναπηρία και Φοιτητών με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου 2025 η εκδήλωση της Επιτροπής Ισότιμης Πρόσβασης ΑμεΑ και ΑμεΕΕΑ καθώς και της Μονάδας Προσβασιμότητας του ΕΚΠΑ, στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Ατόμων με Αναπηρία, με τίτλο «Υποστήριξη Φοιτητριών/Φοιτητών με Αναπηρία και Φοιτητριών/Φοιτητών με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες στο ΕΚΠΑ». Η εκδήλωση μεταδόθηκε ζωντανά μέσω διαδικτύου, συγκεντρώνοντας το ενδιαφέρον της πανεπιστημιακής κοινότητας και των οικογενειών των μαθητών και φοιτητών που συμμετείχαν.

Την έναρξη της εκδήλωσης κήρυξε ο Πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, ο οποίος υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, τη βαθιά δέσμευση του Πανεπιστημίου στη διασφάλιση ισότιμων ευκαιριών για όλους. Όπως σημείωσε: «Η 3η Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία, μας καλεί να σταθούμε με σεβασμό απέναντι σε ένα θέμα που αφορά τον πυρήνα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το φετινό μήνυμα των Ηνωμένων Εθνών, “Ενίσχυση κοινωνιών χωρίς αποκλεισμούς για άτομα με αναπηρία για την προώθηση της κοινωνικής προόδου”, αναδεικνύει την προοπτική μιας κοινωνίας που στηρίζεται στον σεβασμό, στη συμπερίληψη και στη συλλογική πρόοδο και εξασφαλίζει ότι τα άτομα με αναπηρία γίνονται ορατά, ακούγονται και συμμετέχουν ισότιμα.

»Στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών η δέσμευσή μας για ανάπτυξη προσβάσιμων εκπαιδευτικών κοινοτήτων χωρίς αποκλεισμούς αποτελεί κεντρικό άξονα του οράματός μας. Η ενίσχυση της ισότιμης πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες είναι βασικός στόχος της Στρατηγικής Προτεραιότητας για αναβάθμιση της ποιότητας του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος που εντάσσεται στον Στρατηγικό Σχεδιασμό του Ιδρύματός μας. Ο στόχος αυτός υλοποιείται μέσα από το έργο της Επιτροπής Ισότιμης Πρόσβασης, των Συμβούλων Καθηγητών Προσβασιμότητας και της Μονάδας Προσβασιμότητας.

»Η Μονάδα Ισότιμης Πρόσβασης –που λειτουργεί στην Αθήνα και στο Συγκρότημα Ευρίπου στα Ψαχνά– αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της Διεύθυνσης Φοιτητικής Μέριµνας. Ο ρόλος της είναι ουσιαστικός. Στη Μονάδα απευθύνονται σήμερα περίπου 800 φοιτητές, στους οποίους προσφέρονται προσαρμογές στην εκπαιδευτική διαδικασία, υπηρεσίες καταγραφής εμποδίων, υποστήριξη προσβασιμότητας στον δομημένο χώρο, ηλεκτρονική προσβασιμότητα, διαμεταγωγή, τηλεδιερμηνεία, μεταφορά και μετατροπή εκπαιδευτικού υλικού σε προσβάσιμες μορφές.

»Στο Πανεπιστήμιο Αθηνών εργαζόμαστε με συνέπεια για να διαμορφώσουμε ένα ακαδημαϊκό περιβάλλον φιλόξενο, ανοιχτό και υποστηρικτικό για τους φοιτητές, για το προσωπικό και τους επισκέπτες μας, όπου κάθε μέλος νιώθει ότι έχει θέση, λόγο και προοπτική. Είμαστε περήφανοι για τα βήματα που έχουν γίνει. Η βελτίωση είναι συνεχής και η δέσμευσή μας παραμένει ακλόνητη. Το έργο της Μονάδας Προσβασιμότητας έχει ήδη μεταφερθεί ως πρότυπο σε δεκάδες πανεπιστήμια διεθνώς, γεγονός που δείχνει ότι το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο μπορεί να παράγει καινοτομία και κοινωνικό αντίκτυπο σε παγκόσμιο επίπεδο.

»Η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία αποτελεί ευκαιρία ανάδειξης αυτής της συλλογικής προσπάθειας που αναπτύσσεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους στο Ίδρυμά μας. Συμβάλλει στην ενίσχυση του διαλόγου, στην ανταλλαγή εμπειριών και στη διαμόρφωση πρωτοβουλιών που προωθούν την τεχνογνωσία και την ευαισθητοποίηση για ζητήματα αναπηρίας. Εμπνέει δράσεις που διευρύνουν τα όρια της συμμετοχής και προωθούν μια παιδεία που αγκαλιάζει τη διαφορετικότητα».

Χαιρετισμούς απηύθυναν o εκπρόσωπος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία κ. Κ. Χόρτης, καθώς και ο Αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας, υπεύθυνος της Μονάδας Προσβασιμότητας του ΕΚΠΑ, καθηγητής Ευστάθιος Ευσταθόπουλος, ο οποίος αναφέρθηκε στη διαρκή ανάπτυξη των υπηρεσιών στήριξης και στην ανάγκη επέκτασής τους σε ακόμη περισσότερα επίπεδα της φοιτητικής ζωής.

Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρέθηκαν οι ομιλίες των επιστημόνων και στελεχών του Πανεπιστημίου:

– Η Πρόεδρος της Επιτροπής Ισότιμης Πρόσβασης Ατόμων με Αναπηρία και Ατόμων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες του ΕΚΠΑ, καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής Νικολέττα Ιακωβίδου, παρουσίασε ομιλία με θέμα «Υπηρεσίες Υποστήριξης Φοιτητριών/Φοιτητών με Αναπηρία και Φοιτητριών/Φοιτητών με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες στο ΕΚΠΑ», αναδεικνύοντας τα διαθέσιμα εργαλεία και την πολυεπίπεδη υποστήριξη προς τους φοιτητές.

– Ο ψυχίατρος, Επιμελητής Β΄ ΕΣΥ, πρώην Ευρωβουλευτής και μέλος της Επιτροπής Ισότιμης Πρόσβασης Ατόμων με Αναπηρία και Ατόμων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες του ΕΚΠΑ,  κ. Στυλιανός Κυμπουρόπουλος ανέπτυξε το θέμα: «Φοιτητές με Αναπηρία, από τις σπουδές στην καριέρα», προσφέροντας μια ουσιαστική και βιωματική οπτική για τη μετάβαση από το πανεπιστήμιο στην αγορά εργασίας.

Ξεχωριστή στιγμή της εκδήλωσης αποτέλεσαν οι σύντομες παρουσιάσεις μαθητών από σχολεία της Αττικής — το 4ο Γυμνάσιο Ζωγράφου, το 4ο Λύκειο Ζωγράφου, το Πρότυπο Γυμνάσιο Αγίων Αναργύρων και το Πρότυπο Γενικό Λύκειο Ιωνιδείου Σχολής Πειραιά — που κατέγραψαν το δικό τους μήνυμα για την Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία, προσφέροντας μια αυθεντική και συγκινητική διάσταση στη συζήτηση.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ερωτήσεις και ανοιχτή συζήτηση, αναδεικνύοντας την ανάγκη ενίσχυσης των πρωτοβουλιών ένταξης σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και εξασφαλίζοντας ότι το ΕΚΠΑ θα συνεχίσει να αποτελεί πρωτοπόρο χώρο προσβασιμότητας και συμπερίληψης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Η Μονάδα Προσβασιμότητας (ΜοΠρο) του Πανεπιστημίου Αθηνών

Στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών από τις 23 Φεβρουαρίου 2006 με απόφαση της Πανεπιστημιακής Συγκλήτου και του Πρυτανικού Συμβουλίου ιδρύθηκε και λειτουργεί ως σήμερα ανελλιπώς η πρώτη στην χώρα μας πανεπιστημιακή Μονάδα Προσβασιμότητας. Αποστολή της είναι η επίτευξη στην πράξη της ισότιμης πρόσβασης στις ακαδημαϊκές σπουδές των φοιτητών με διαφορετικές ικανότητες και εκπαιδευτικές απαιτήσεις, μέσω της παροχής προσαρμογών στο περιβάλλον, Υποστηρικτικών Τεχνολογιών Πληροφορικής και Υπηρεσιών Πρόσβασης.

Η Μονάδα Προσβασιμότητας του ΕΚΠΑ έχει αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο και καινοτόμο μοντέλο δωρεάν παροχής υπηρεσιών προς τους φοιτητές με: αναπηρία, ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, σοβαρή/χρόνια ασθένεια ή σοβαρά ψυχοκοινωνικά προβλήματα. Το μοντέλο αυτό έχει διαδοθεί μέσω μεταφοράς τεχνογνωσίας σε αρκετά άλλα πανεπιστημιακά ιδρύματα στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Στην ιστοθέση της Μονάδας Προσβασιμότητας https://access.uoa.gr υπάρχουν αναλυτικές πληροφορίες για τη λειτουργία της, σχετικά εργαλεία και κατευθυντήριες οδηγίες καθώς και video και φωτογραφίες.