Σε μια εποχή ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων και αλματώδους ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, η μελέτη και η κατανόηση της Φυσικής επιστήμης στην οποία στηρίζονται, είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Παρότι απαιτητική, προσφέρει ένα πολύ ισχυρό γνωστικό υπόβαθρο, καλλιεργεί τη δημιουργικότητα και την ικανότητα κατανόησης των θεμελιωδών νόμων που διέπουν τον κόσμο μας, ενώ παράλληλα διαμορφώνει έναν επιστημονικό και ορθολογικό τρόπο σκέψης. Τα εφόδια αυτά καθιστούν τους αποφοίτους των Τμημάτων Φυσικής ιδιαίτερα ευέλικτους, επιτρέποντάς τους να προσαρμόζονται στις νέες προκλήσεις και τους δίνει τη δυνατότητα να διακρίνονται σε πολλούς επαγγελματικούς και ερευνητικούς τομείς.
Το Τμήμα Φυσικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών διδάσκει στους φοιτητές του ένα ευρύ φάσμα πεδίων της Φυσικής επιστήμης. Τα αντικείμενα των Τομέων του εκτείνονται σε πολλές κλίμακες, ξεκινώντας από τα στοιχειώδη σωματίδια του μικρόκοσμου, περνώντας στις ιδιότητες της οργανωμένης ύλης, διασχίζοντας την πλανητική κλίμακα, και φτάνοντας στη διαστημική και διαστρική κλίμακα και τους μακρινούς γαλαξίες. Ιδιαίτερο γνώρισμα του Τμήματος είναι η συνύπαρξη, ερευνητικά και διδακτικά, της βασικής με την εφαρμοσμένη Φυσική, που περιλαμβάνει Φυσική Περιβάλλοντος, Ηλεκτρονική Φυσική και Ιατρική Φυσική. Οι τελειόφοιτοι του Τμήματος έχουν τη δυνατότητα να ειδικευτούν και να ξεκινήσουν ερευνητική δραστηριότητα σε θεωρητικά και πρακτικά θέματα που απασχολούν τον σύγχρονο πολιτισμό. Για παράδειγμα, από την πλευρά της βασικής Φυσικής, ποια είναι η προέλευση και το μέλλον του Σύμπαντος και της ύλης και πώς αυτο-οργανώνεται η ύλη, ενώ από πλευράς εφαρμοσμένης Φυσικής, ποια είναι τα θεμέλια της σύγχρονης ψηφιακής τεχνολογίας και ποια μαθηματικά μοντέλα διέπουν την εξέλιξη του κλίματος και της κλιματικής αλλαγής.
Η αύξηση του ετήσιου αριθμού αποφοιτήσεων από το Τμήμα, που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια, αντανακλά τη συστηματική και αποτελεσματική αναβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, τη συνεχή βελτίωση του προγράμματος σπουδών, καθώς και τη στήριξη και διαρκή μέριμνα για την ακαδημαϊκή πρόοδο των φοιτητών μας.
Η στήριξη των φοιτητών μας, και κατά τη διάρκεια των σπουδών τους αλλά και μετά την αποφοίτηση τους, αποτελεί κεντρική προτεραιότητα του Τμήματος. Για τον λόγο αυτό εφαρμόζονται πρακτικές διαφάνειας και λογοδοσίας, όπως η δημοσιοποίηση στοιχείων για την εκπαιδευτική διαδικασία και η συστηματική και άμεση αξιοποίηση των αξιολογήσεων μαθημάτων από τους ίδιους τους φοιτητές. Στόχος μας είναι η συνεχής αναβάθμιση της ποιότητας των σπουδών και η διαμόρφωση ενός ακαδημαϊκού περιβάλλοντος που ενθαρρύνει τη μάθηση, τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία και την αριστεία, ενισχύοντας παράλληλα την εξωστρέφεια μέσω διεθνών προγραμμάτων κινητικότητας που διευρύνουν τους ακαδημαϊκούς και επαγγελματικούς ορίζοντες των φοιτητών.
Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει να γίνει στα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών του Τμήματος, τα οποία έχουν αξιολογηθεί με άριστα από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης ενώ παρέχονται χωρίς δίδακτρα. Η επιλογή αυτή αντανακλά τη διαχρονική προσήλωση του Τμήματος στη δημόσια και υψηλότατης ποιότητας πανεπιστημιακή εκπαίδευση.
Μεγάλη έμφαση δίνεται στη σύνδεση των σπουδών στο Τμήμα, με τις ουσιαστικές μελλοντικές επαγγελματικές προοπτικές των αποφοίτων μας. Το Τμήμα διοργανώνει κάθε χρόνο ημερίδες επαγγελματικού προσανατολισμού με τη συμμετοχή επιστημόνων, ερευνητών, στελεχών επιχειρήσεων και αποφοίτων του, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, παρουσιάζοντας στους φοιτητές του, τις πολλές δυνατότητες που ανοίγονται μπροστά τους: από τη διεθνώς αναγνωρισμένη βασική και εφαρμοσμένη έρευνα μέχρι την εκπαίδευση, την τεχνολογία, την ενέργεια, το περιβάλλον, την υγεία, τα χρηματοοικονομικά και τη διοίκηση σύνθετων τεχνικών συστημάτων.
Παράλληλα, το Τμήμα διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με τη σχολική κοινότητα. Κάθε χρόνο χιλιάδες μαθητές επισκέπτονται τις εγκαταστάσεις μας ή συμμετέχουν σε διεθνείς διαγωνισμούς, εκπαιδευτικές δράσεις και παρουσιάσεις που οργανώνονται από το Τμήμα, σε σχολεία της χώρας. Η ανταπόκριση των νέων ανθρώπων στις δράσεις αυτές αποτελεί για εμάς πηγή αισιοδοξίας και ευθύνης απέναντι στη νέα γενιά.
Η ερευνητική δραστηριότητα του Τμήματος αποτελεί ουσιαστικό πυλώνα της αποστολής του. Τα μέλη του συμμετέχουν σε μεγάλο αριθμό ανταγωνιστικών εθνικών και διεθνών ερευνητικών έργων, δημοσιεύουν σε κορυφαία επιστημονικά περιοδικά και συμβάλλουν ενεργά στην παραγωγή νέας επιστημονικής γνώσης. Τα δημοσιοποιημένα στοιχεία για τον αριθμό ερευνητικών έργων, δημοσιεύσεων και επιστημονικών αναφορών αποτυπώνουν τη διεθνή απήχηση και την αναγνώριση του ερευνητικού έργου που παράγεται στο Τμήμα.
Το Τμήμα Φυσικής του ΕΚΠΑ κατέχει ηγετική θέση στην ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα και ισχυρή παρουσία στο παγκόσμιο επιστημονικό στερέωμα. Σύμφωνα με τις πιο αντικειμενικές ακαδημαϊκές διεθνείς αξιολογήσεις κατατάσσεται σταθερά ως πρώτο Τμήμα Φυσικής στην Ελλάδα ενώ συγκαταλέγεται συνεχώς μεταξύ των καλύτερων Τμημάτων Φυσικής στον κόσμο, με βάση το επιστημονικό και εκπαιδευτικό του έργο στις κατευθύνσεις του. Το γεγονός αυτό δίνει στην πράξη τη δυνατότητα, οι απόφοιτοί του να αποκτούν ένα πολύ ισχυρό πτυχίο με ουσιαστικές προοπτικές και ευρείες επιλογές για μια επιτυχημένη ερευνητική και επαγγελματική σταδιοδρομία, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ανάλογα με τις αποφάσεις και τις επιλογές τους.
Έκτορας Νισταζάκης, Καθηγητής
Πρόεδρος Τμήματος Φυσικής ΕΚΠΑ
Ιούλιος 2026
