Συμμετοχή Εργαστηρίου Ψυχογλωσσολογίας και Νευρογλωσσολογίας και Εργαστηρίου Φωνητικής και Υπολογιστικής Γλωσσολογίας στη διασχολική ημερίδα «Οι Ανθρωπιστικές Σπουδές στον Σύγχρονο Ψηφιακό Κόσμο. Προκλήσεις και Προοπτικές»

Το Σάββαρο 24 Ιανουαρίου 2026 το Εργαστήριο Ψυχογλωσσολογίας και Νευρογλωσσολογίας και το Εργαστήριο Φωνητικής και Υπολογιστικής Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ συμμετείχαν στη διασχολική ημερίδα «Οι Ανθρωπιστικές Σπουδές στον Σύγχρονο Ψηφιακό Κόσμο. Προσκλήσεις και Προοπτικές».

Η ημερίδα διοργανώθηκε από επτά συνεργαζόμενα σχολεία Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (Πρότυπο Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων, 1ο Πρότυπο Λύκειο Αθηνών Γεννάδειο, 2ο Πρότυπο Λύκειο Αθηνών, Πρότυπο Γενικό Λύκειο Βαρβακείου Σχολής, Πρότυπο Γυμνάσιο Βαρβακείου Σχολής, ΔΗΜ.Ω.Σ. Ημερήσιο Γυμνάσιο Κολωνού, και το Ιδιωτικό ΓΕΛ «Η Ελληνική Παιδεία» Ηρακλείου Αττικής).

Στόχος της ημερίδας ήταν να αναδείξει τον ρόλο και τη διαχρονική σημασία των Ανθρωπιστικών Σπουδών στη σύγχρονη κοινωνία καθώς και να ενισχύσει τη δημιουργική συμμετοχή των μαθητών και μαθητριών μέσα από έρευνες, δρώμενα και βιωματικά εργαστήρια.

Στο πλαίσιο της ομιλίας με τίτλο «Διευρύνοντας τα όρια των ανθρωπιστικών επιστημών μέσω της Γλωσσικής Επιστήμης και της Τεχνητής Νοημοσύνης», η Σπυριδούλα Βαρλοκώστα και ο Γιώργος Μαρκόπουλος παρουσίασαν την επιστήμη της Γλωσσολογίας, καθώς και τους στόχους και την ερευνητική δράση των δύο εργαστηρίων.

Η Σπυριδούλα Βαρλοκώστα εστίασε στη μελέτη της σχέσης γλώσσας και νόησης, παρουσιάζοντας παραδείγματα νευροαναπτυξιακών διαταραχών, όπως το σύνδρομο Down, το σύνδρομο Williams και ο αυτισμός, και ανέδειξε τον ρόλο σύγχρονων πειραματικών μεθόδων, όπως η καταγραφή της οφθαλμικής κίνησης, στη μελέτη της γλωσσικής επεξεργασίας σε νευροτυπικούς και νευροδιαφορετικούς πληθυσμούς. Ο Γιώργος Μαρκόπουλος αναφέρθηκε στις τελευταίες εξελίξεις της Τεχνητής Νοημοσύνης και των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων υπογραμμίζοντας τον λειτουργικό τους ρόλο στην ανάπτυξη έξυπνων εφαρμογών γλωσσικής τεχνολογίας με αξιοποίηση στην εκπαίδευση, τις βιοϊατρικές επιστήμες, την προστασία του περιβάλλοντος και την την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Στη συνέχεια, η Σπυριδούλα Βαρλοκώστα, ο Γιώργος Μαρκόπουλος, ο Άγγελος Λέγγερης και η Δανάη Τσίνιβιτς πραγματοποίησαν βιωματικό εργαστήριο με τίτλο «Μάτια που διαβάζουν, αλγόριθμοι που ακούουν και νιώθουν: βιωματική εξερεύνηση της γλώσσας». Στο πλαίσιο του εργαστηρίου, η Σπυριδούλα Βαρλοκώστα και Δανάη Τσίνιβιτς, υποψήφια διδάκτορας στο Τμήμα Φιλολογίας, παρουσίασαν σύγχρονες πειραματικές προσεγγίσεις στη μελέτη της γλωσσικής επεξεργασίας και προσκάλεσαν τους μαθητές και τις μαθήτριες να συμμετάσχουν επιτόπου σε πείραμα οφθαλμοκίνησης, το οποίο διερευνά τον τρόπο με τον οποίο οι φυσικοί ομιλητές επεξεργάζονται διαφορετικές κατηγορίες ρημάτων.

Παράλληλα, ο Άγγελος Λέγγερης παρουσίασε τον κλάδο της Φωνητικής, εστιάζοντας στις εφαρμογές της επιστημονικής έρευνας στην καθημερινή ζωή, όπως η μελέτη γλωσσών και διαλέκτων, η εκμάθηση και διδασκαλία της προφοράς σε μια δεύτερη/ξένη γλώσσα, η δικανική φωνητική, η άρθρωση και προφορά στην ηθοποιία, η λογοθεραπεία, καθώς και η αναγνώριση και σύνθεση φωνής στην αλληλεπίδραση ανθρώπου και υπολογιστή. Τέλος, ο Γιώργος Μαρκόπουλος πραγματοποίησε επίδειξη υπολογιστικής ανάλυσης κειμένου, παρουσιάζοντας τεχνικές όπως η στατιστική μορφολογική ανάλυση, η ανάλυση της άποψης και της υποκειμενικότητας και η ανάλυση του συναισθήματος.