Συμμετοχή του ΕΚΠΑ σε Erasmus+ θερινό σχολείο για την παράκτια χαρτογράφηση των κοραλιογενών υφάλων στις Μαλδίβες

Στο MARHE Center του Universita degli studi Di Milano-Bicocca που βρίσκεται στο νησί Magoodhoo της ατόλης Faafu στις Μαλδίβες, πραγματοποιήθηκε το τρίτο θερινό σχολείου του προγράμματος «BridgET» (Bringing the gap between the land and the sea in a virtual Environment for innovative Teaching and community involvement in the science of climate change-induced marine and coastal geohazards) (https://bridget.unimib.it/), 18-27 Νοεμβρίου 2024.

Το πρόγραμμα «BridgET» είναι ένα καινοτόμο πρόγραμμα Erasmus+ KA220-HED που έχει στόχο να γεφυρώσει το κενό μεταξύ της αλληλεπίδρασης της στεριάς και της θάλασσας στο παράκτιο περιβάλλον, βελτιώνοντας τον τρόπο διδασκαλίας για τη παράκτια και θαλάσσια χαρτογράφηση. Αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης ζήτησης για επαγγελματίες υψηλής εξειδίκευσης στον τομέα των παράκτιων και θαλάσσιων γεωεπιστημών, ικανούς στην ανάλυση, ερμηνεία και αναπαράσταση γεωλογικών και περιβαλλοντικών δεδομένων σε τρισδιάστατη απεικόνιση. Στο πλαίσιο αυτό, ο κύριος στόχος του «BridgET» υλοποιήθηκε με τη δημιουργία ειδικών θερινών σχολείων (στη Σαντορίνη-2022, στην Σικελία-2023, στις Μαλδίβες-2024) για μεταπτυχιακούς φοιτητές, όπου τα μαθήματα έγιναν από θαλάσσιους γεωεπιστήμονες και επαγγελματίες εξειδικευμένους στην τρισδιάστατη γεωλογική χαρτογράφηση, στην αξιολόγηση γεωκινδύνων και στις κλιματικές επιπτώσεις σε τεκτονικά ή/και κλιματικά ευαίσθητες περιοχές.

Η σύμπραξη του Bridget αποτελείται από

• 6 Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια: Christian-Albrechts-Universitaet Zu Kiel – CAU, Germany (PI Prof. Sebastian Krastel), National and Kapodistrian University of Athens – NKUA, Greece (PI Prof. Paraskevi Nomikou), Universita’ degli studi Di Milano-Bicocca – UniMiB, Italy (PI Prof. Alessandra Savini), Universita Ta Malta – UoM, Malta (PI Dr. Adam Gauci), Universite De Liege – UoL, Belgium (PI Prof. Hans Havenith), Universitetet I Tromsoe – UiT, Norges Arktiske Universitet, Norway (PI Prof. Giuliana Panieri),

• Ερευνητικά Ινστιτούτα: Istituto Nazionale Di Astrofisica – INAF, Italy (PI Dr. Fabio Vitello),
  Istituto Nazionale Di Geofisica E Vulcanologia – INGV, Italy (PI Dr. Danilo Reitano)
  και
• μια ιδιωτική εταιρεία OrthoDrone GmbH, Kiel, Germany (PI CEO Jury Klusak) με μεγάλη εμπειρία στη χρήση drones για επαγγελματικούς και ερευνητικούς σκοπούς.

Στα θερινά σχολεία χρησιμοποιήθηκαν οι πιο προηγμένες τεχνικές για τη συλλογή γεωχωρικών και γεωφυσικών δεδομένων σε παράκτια και θαλάσσια περιβάλλοντα, περιλαμβάνοντας γεωφυσική διασκόπηση (βαθυμετρία με πολλαπλά ηχοβολιστικά βυθόμετρα και οπισθοσκέδαση, προφίλ ρηχής σεισμικής ανάκλασης), τεχνικές απεικόνισης του πυθμένα με ρομποτικά οχήματα (ROV) και τη χρήση μη επανδρωμένων αεροχημάτων (UAS ή drones) για τις εργασίες πεδίου στην ξηρά.

Χρησιμοποιήθηκαν τεχνικές για την ενσωμάτωση υψομετρικών και γεωλογικών δεδομένων πολλαπλών πηγών και πολλαπλών κλιμάκων σε ένα συνεχές ψηφιακό μοντέλο εδάφους (DTM) της παράκτιας ζώνης, η οποία είναι αρκετά ευάλωτη λόγω της κλιματικής αλλαγής, της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, των θαλάσσιων γεωκίνδυνων, των περιβαλλοντικών προβλημάτων καιαπαιτείί ιδιαίτερη διαχείριση. Η εξερεύνηση και η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω εργαλείων εικονικής πραγματικότητας, ώστε να εμπλακούν οι φοιτητές στη διερεύνηση και τη χωρική κατανόηση του παράκτιου και υποθαλάσσιου περιβάλλοντος.

Οι 23 μεταπτυχιακοί φοιτητές που συμμετείχαν στο θερινό σχολείο στο MARHE Center από τα συνεργαζόμενα πανεπιστήμια είχαν την ευκαιρία:
-να σχεδιάσουν τη συλλογή χερσαίων και υποθαλάσσιων γεωχωρικών και περιβαλλοντικών δεδομένων χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα τεχνολογιών (UAS, πολυδεσμικά συστήματα χαρτογράφησης, ROV)
-να επεξεργαστούν ακουστικά δεδομένα πολλαπλής κλίμακας και εικόνες RGB για τη δημιουργία ψηφιακών μοντέλων υψομέτρου (DEM) και φωτομωσαϊκών για τις χερσαίες, παράκτιες και θαλάσσιες περιοχές.
-να οπτικοποίησουν τρισδιάστατα περιβαλλοντικά δεδομένα (3D models) μέσω προηγμένων τεχνολογιών και εργαλείων εικονικής πραγματικότητα (virtual reality)
-να αναγνωρίσουν τα βασικά γεωμορφολογικα/γεωλογικά στοιχεία για την αξιολόγηση των θαλάσσιων και παράκτιων γεωκινδύνων σε περιβάλλοντα κοραλλιογενών υφάλων.
-να παρέχουν μια γενική επισκόπηση των γεωλογικών και περιβαλλοντικών κινδύνων σε παράκτιες περιοχές.
-να παρακολουθήσουν εξιδεικευμένες διαλέξεις για τη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών στο παράκτιο και θαλάσσιο περιβάλλουν, για τους θαλάσσιους γεωκινδύνους, για τη χρήση του Συστήματος Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS) στη θαλάσσια έρευνα, για την επίδρασης της κλιματικής αλλαγής και του ανθρώπινου παράγοντα στο θαλάσσιο περιβάλλον και για τη γεωγραφία/γεωλογία των Μαλδίβων
-να γνωρίσουν την κουλτούρα των Μαλδιβιανών κατοίκων της ατόλης Faafu.

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών εκπροσώπησαν οι μεταπτυχιακοί φοιτητές: Οδυσσέας Παπαδόπουλος Μιχάλας (ΔΠΜΣ Ωκεανογραφίας και Διαχείρισης Θαλάσσιου Περιβάλλοντος), Αμαλία Γεωργια Παπαζωη (Εφαρμοσμένη Γεωλογία – Γεωφυσική), Κωσταντίνος Παπασπυρόπουλος (Δυναμική Τεκτονική και Εφαρμοσμένη Γεωλογία), Παρασκευή Μαρία Τσοπανέλλη (ΔΠΜΣ Ωκεανογραφίας και Διαχείρισης Θαλάσσιου Περιβάλλοντος) υπό την καθοδήγηση της Καθηγήτριας του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος (Εργαστήριο Φυσικής Γεωγραφίας) Παρασκευή Νομικού και της Δρ. Βαρβάρα Αντωνίου (ΕΔΙΠ με αντικείμενο Φυσικές Καταστροφές – Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών).

Οι φοιτητές/φοιτήτριες παρουσίασαν τα αποτελέσματα της παράκτιας χαρτογράφησης σε περιβάλλον Συστήματος Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS) χρησιμοποιώντας την διαδικτυακή διαδραστική εφαρμογή ArcGIS StoryMaps με την καθοδόγηση της κ.Β.Αντωνίου στο παρακάτω link:

https://storymaps.arcgis.com/stories/de4579292b6542edab8ae39a21f9f951

Κατα τη διάρκεια του θερινού σχολείου πραγματοποιήθηκαν δύο ζωντανές συνδέσεις σε ενημερωτικές τηλεοπτικές εκπομπές στην Ελλάδα για το θερινό σχολείο:
– «Action Σαββατοκύριακο»με τον Δημήτρη Καμπουράκη και τον Βαγγέλη Γιακουμή (Action24).
-«Περίμετρος» με την Κατερίνα Ρενιέρη (ΕΡΤ3).