Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών πραγματοποίησε την Πέμπτη 14 Μαΐου 2026, στα Βατερά Λέσβου, την τελετή εγκαινίων της έκθεσης «Συλλογή Φυσικής Ιστορίας Βρίσας Λέσβου: Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και Εκπαίδευσης».
Η τελετή πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα θερμό και συγκινησιακό κλίμα, σηματοδοτώντας ένα ουσιαστικό βήμα αποκατάστασης, συνέχειας και επανεκκίνησης για τη Συλλογή Φυσικής Ιστορίας της Βρίσας, η οποία είχε δοκιμαστεί από τον καταστροφικό σεισμό του 2017. Το νέο εκθετήριο στα Βατερά αναδεικνύει τον σπουδαίο παλαιοντολογικό πλούτο της νότιας Λέσβου και φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την έρευνα, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και την τοπική ανάπτυξη.
Στην εκδήλωση παρέστησαν εκπρόσωποι της Βουλής, της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, του Δήμου Δυτικής Λέσβου, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της εκπαιδευτικής κοινότητας, επιστημονικών και τεχνικών φορέων, πολιτιστικών συλλόγων, καθώς και κάτοικοι της περιοχής. Ιδιαίτερη σημασία είχε η παρουσία των μαθητών και μαθητριών του Νηπιαγωγείου και του Δημοτικού Σχολείου Βρίσας, οι οποίοι συμμετείχαν στην εκδήλωση και στα εκπαιδευτικά προγράμματα που υλοποιήθηκαν.
Η τελετή ξεκίνησε με αγιασμό του εκθετηρίου και ακολούθησαν χαιρετισμοί από:
-τον Καθηγητή Νικόλαο Θωμαΐδη, Αναπληρωτή Πρόεδρο του Συμβουλίου Διοίκησης του ΕΚΠΑ
-τον Καθηγητή Αριστείδη Σάμιτα, Αντιπρύτανη Οικονομικών του ΕΚΠΑ
-τον Ομότιμο Καθηγητή του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος και Πρόεδρο του ΟΑΣΠ, Ευθύμιο Λέκκα
-τον Καθηγητή Νικόλαο Ζούρο, Διευθυντή του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου
-τον εκπρόσωπο του Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, Ευάγγελο Μάκρα
-τον εκπρόσωπο του Δημάρχου Δυτικής Λέσβου, Γεώργιο Αλάνη
-την Καθηγήτρια Ασημίνα Αντωναράκου, Πρόεδρο του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος και Σύμβουλο του Πρύτανη του ΕΚΠΑ
-τον Αναπληρωτή Καθηγητή Γεώργιο Λύρα, Διευθυντή του Μουσείου Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας και του Παραρτήματος «Συλλογή Φυσικής Ιστορίας Βρίσας»
Η ανάδειξη της «Συλλογής Φυσικής Ιστορίας Βρίσας Λέσβου» πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Αναπληρωτή Προέδρου του Συμβουλίου Διοίκησης του ΕΚΠΑ και Προέδρου της Εταιρείας Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Καθηγητή Νίκου Θωμαΐδη, σε στενή συνεργασία με τον Πρύτανη του ΕΚΠΑ Γεράσιμο Σιάσο, την Πρόεδρο του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Ασημίνα Αντωναράκου και τον Διευθυντή του Μουσείου Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας Γεώργιο Λύρα.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική του ΕΚΠΑ για την αξιοποίηση της πανεπιστημιακής γνώσης και περιουσίας προς όφελος της κοινωνίας, της εκπαίδευσης, της έρευνας και της τοπικής ανάπτυξης.
Ο Νίκος Θωμαΐδης δήλωσε:
«Η ανάδειξη της Συλλογής Φυσικής Ιστορίας της Βρίσας αποτελεί σημαντική στιγμή για το ΕΚΠΑ, τη Λέσβο και την τοπική κοινωνία. Ένας χώρος με ιδιαίτερη επιστημονική, εκπαιδευτική και πολιτιστική αξία αποκτά ξανά ζωή και προοπτική. Η αξιοποίηση της πανεπιστημιακής περιουσίας συνδέεται άμεσα με την αποστολή του Πανεπιστημίου: τη διάχυση της γνώσης, την ενίσχυση της έρευνας, την εξωστρέφεια και την ουσιαστική προσφορά στην κοινωνία».
Η Συλλογή Φυσικής Ιστορίας της Βρίσας ιδρύθηκε το 1999 από τον Ομότιμο Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχάλη Δερμιτζάκη και στεγάστηκε στο παλαιό πετρόκτιστο σχολείο της Βρίσας. Στον χώρο φιλοξενήθηκαν σημαντικά απολιθώματα από τις ανασκαφές στην περιοχή των Βατερών, καθώς και δείγματα πετρωμάτων, ορυκτών, ταριχευμένων ζώων και βοτανικού υλικού της Λέσβου.
Η περιοχή των Βατερών αποτελεί απολιθωματοφόρο θέση εξαιρετικής επιστημονικής σημασίας, με ευρήματα που μεταφέρουν την έρευνα περίπου δύο εκατομμύρια χρόνια πίσω, αποκαλύπτοντας μια διαφορετική εικόνα της Λέσβου με προϊστορικά είδη όπως άλογα, μαμούθ, μαστόδοντες, γαζέλες, αντιλόπες, ρινόκεροι, ελάφια, σαρκοφάγα, γιγαντιαίες χελώνες και τον σπάνιο παραδολιχοπίθηκο.
Στο πλαίσιο της τελετής αναδείχθηκε η σημασία της Συλλογής ως ζωντανού χώρου γνώσης και εκπαίδευσης. Τονίστηκε η ανάγκη η επιστημονική έρευνα να επιστρέφει στην κοινωνία, να μετατρέπεται σε δημόσιο αγαθό και να λειτουργεί ως εργαλείο παιδείας, εξωστρέφειας και ανάπτυξης.
Το ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση και τους επιστημονικούς φορείς, συνεχίζει την προσπάθεια για την περαιτέρω ανάπτυξη της Συλλογής Φυσικής Ιστορίας Βρίσας, με στόχο τη δημιουργία ενός κέντρου πολιτισμού, έρευνας και εκπαίδευσης αντάξιου της επιστημονικής και φυσικής κληρονομιάς της Λέσβου.
