INCISIVE (Horizon 2020): βελτίωση της διάγνωσης, της σταδιοποίησης και της παρακολούθησης του καρκίνου με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης

Ολοκληρώθηκε επιτυχώς η υλοποίηση του έργου INCISIVE (Horizon 2020) που είχε ως κύριο στόχο τη βελτίωση της διάγνωσης, της σταδιοποίησης και της παρακολούθησης του καρκίνου με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.

Το χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ έργο επικεντρώθηκε στην παροχή υπηρεσιών υποστήριξης λήψης ιατρικών αποφάσεων, βασισμένων σε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), καθώς και στη δημιουργία ενός ομοσπονδιακού αποθετηρίου εικόνων και κλινικών δεδομένων από ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα, του παχέος εντέρου, του μαστού και του προστάτη.

Το έργο υλοποίησε μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα με όλες τις συναφείς λειτουργίες, η οποία έχει πλέον καταστεί διαθέσιμη σε παρόχους δεδομένων, χρήστες δεδομένων και επαγγελματίες υγείας, κατόπιν κατάλληλης έγκρισης.

Οι κοινές προσπάθειες και η αριστεία της διεπιστημονικής ομάδας εμπειρογνωμόνων που συμμετείχαν στο έργο κατέστησαν εφικτή την επιτυχή επίτευξη των δύο κύριων στόχων του:

• Τη δημιουργία μιας εργαλειοθήκης ΤΝ που εμπαρέχει ένα σύνολο επεξηγήσιμων υπηρεσιών ΤΝ, τις οποίες οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να χρησιμοποιήσουν ως εργαλεία υποστήριξης στη λήψη ιατρικών ιαποφάσεων, με θετικό αντίκτυπο στη ροή κλινικής εργασίας. Η εργαλειοθήκη περιλαμβάνει συνολικά 28 μοντέλα ΤΝ για καρκίνο του πνεύμονα, του παχέος εντέρου, του μαστού και του προστάτη. Οι κύριες υπηρεσίες υποστήριξης λήψης αποφάσεων αφορούν στην ταξινόμηση των ανωμαλιών, στην κατηγοριοποίηση των ασθενών, στην κατάτμηση των βλαβών και στον ακριβή εντοπισμό τους, στη διάγνωση, σταδιοποίηση και παρακολούθηση του καρκίνου, καθώς και στην σξιολόγηση του κινδύνου εμφάνισης μεταστάσεων.
• Τη δημιουργία ενός ομόσπονδιακού αποθετηρίου δεδομένων με περισσότερες από 5,5 εκατομμύρια ανώνυμες εικόνες και συνοδά κλινικά δεδομένα από περισσότερους από 11.000 ασθενείς με καρκίνο. Η πλατφόρμα του διαλειτουργικού αποθετηρίου επιτρέπει την ανταλλαγή και χρήση δεδομένων μεταξύ εγγεγραμμένων ενδιαφερομένων, σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές και δεοντολογικές απαιτήσεις για διασφάλιση του απορρήτου, για εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς.

Ο υπεύθυνος έργου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και οι αξιολογητές του έργου κατέληξαν στην έκθεσή τους ότι «έχουν δημιουργηθεί πολλά ισχυρά και συναφή εκμεταλλεύσιμα αποτελέσματα (…). Βασικά στοιχεία του έργου, όπως η εργαλειοθήκη τεχνητής νοημοσύνης και το ομοσπονδιακό αποθετήριο εικόνων, χαρακτηρίζονται από τις δυνατότητες αξιοποίησής τους». Οι αξιολογητές τόνισαν επίσης ότι «ο φιλόδοξος χαρακτήρας του έργου και οι πολυάριθμοι βασικοί δείκτες επιδόσεων που εκπληρώθηκαν καταδεικνύουν τις δυνατότητές του έργου για σημαντικές επιστημονικές, τεχνικές, εμπορικές και κοινωνικές επιπτώσεις».

Ο Ιωάννης Σεϊμένης, Καθηγητής Ιατρικής Φυσικής στην Ιατρική Σχολή του Ε.Κ.Π.Α. και επιστημονικός υπεύθυνος της ομάδας του Ε.Κ.Π.Α. στο INCISIVE, έχει επίσης υποβάλει αίτηση για ενεργό συμμετοχή του Ε.Κ.Π.Α. στο ευρωπαϊκό έργο Cancer Image  Europe initiative, ένα πανευρωπαϊκό πλαίσιο υποστήριξης της διαλειτουργικότητας, σε όλα τα επίπεδα, μεταξύ του INCISIVE και άλλων υφιστάμενων αποθετηρίων δεδομένων υγείας και ερευνητικών υποδομών. Το Cancer Image Europe που ιδρύθηκε από το έργο EUCAIM (Digital Europe Programme), μια εμβληματική δράση της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Απεικόνισης του Καρκίνου, πρωτοπορεί στην υλοποίηση μιας πανευρωπαϊκής ομοσπονδιακής υποδομής για εικόνες καρκίνου και, υιοθετώντας καινοτόμες λύσεις τεχνητής νοημοσύνης, προάγει τη μετάβαση από την έρευνα στην κλινική πρακτική.

Η κοινοπραξία INCISIVE συντονίστηκε από την Maggioli SpA και περιελάμβανε 26 εταίρους από 9 χώρες: Βέλγιο, Κύπρο, Φινλανδία, Ελλάδα, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Σερβία, Ισπανία και Ηνωμένο Βασίλειο. Το έργο έλαβε χρηματοδότηση από το πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας Horizon2020 της Ευρωπαϊκής Ένωσης βάσει της συμφωνίας επιχορήγησης αριθ. 952179.