Η σχέση της παχυσαρκίας με την επιβίωση στον καρκίνο νεφρού

Άρθρο του Καθηγητή Μελέτιου-Αθανάσιου Δημόπουλου, Πρύτανη ΕΚΠΑ, στη Μάχη των Κυττάρων στα ΝΕΑ [25/8/22]

Η παχυσαρκία αποτελεί παράγοντα κίνδυνου για πολλά νοσήματα και επιπλέον σχετίζεται με χειρότερα συνολική επιβίωσα. Ειδικά στον καρκίνο του νεφρού όμως παρατπρείται το λεγόμενο «παράδοξο τπς παχυσαρκίας». Η παχυσαρκία αυξάνει μεν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του νεφρού, αλλά μεταξύ των ασθενών με καρκίνο του νεφρού η παχυσαρκία έχει συσχετιστεί με καλύτερη επιβίωση από τη νόσο. Μελέτες ασθενών με μεταστατικό καρκίνο νεφρού έχουν δείξει όφελος επιβίωσης για τους ασθενείς με υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος τόσο με τη χρήση αντιαγγειογενετικών παραγόντων όσο και της ανοσοθεραπείας.
Το φαινόμενο αυτό έχει αποδοθεί σε βιολογικούς μηχανισμούς που πιθανώς καθιστούν τη νόσο λιγότερο επιθετική σε παχύσαρκους ασθενείς αλλά και πιθανά μεθοδολογικά ζητήματα καθώς πιο επιθετικές μορφές της νόσου μπορεί να επιφέρουν καχεξία στους ασθενείς κατά τη διάγνωση.
Πρόσφατη δημοσίευση στο περιοδικό «European Urology» διερεύνησε αυτή τη σχέση με βάση μεγάλες προοπτικές επιδημιολογικές μελέτες με περισσότερους από 250.000 συμμετέχοντες. Στις μελέτες αυτές υπήρχαν σωματομετρικά δεδομένα των συμμετεχόντων τόσο κατά την ένταξή τους όσο και περιοδικά κατά την παρακολούθησή τους. Στα περισσότερα από 25 χρόνια που διαρκεί η παρακολούθηση, διαγνώσθηκαν περίπου 700 άτομα με καρκίνο του νεφρού.
Η παχυσαρκία σχετίστηκε με διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του νεφρού σε σχέση με τον φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος, κατ’ αντιστοιχία με παλαιότερα βιβλιογραφικά δεδομένα. Για τα 700 άτομα που διαγνώσθηκαν με καρκίνο του νεφρού, η διάμεση παρακολούθηση ήταν περίπου 10 χρόνια μετά τη διάγνωση. Από την ανάλυση, δεν φάνηκε να υπάρχει σχέση ανάμεσα στον κίνδυνο θανάτου από τη νόσο και τον μέσο δείκτη μάζας σώματος (ΒΜΙ) που είχαν οι ασθενείς πριν από τη διάγνωση του καρκίνου του νεφρού.
Υπήρχε όμως σχέση με το βάρος που είχαν οι ασθενείς μετά τη διάγνωση και τη χειρότερη πρόγνωση είχαν όσοι έχασαν βάρος την περίοδο της διάγνωσης του καρκίνου νεφρού. Μάλιστα, για κάθε 5 κιλά βάρους που έχανε ένας ασθενής κατά την περίοδο της διάγνωσης της νόσου, διπλασιαζόταν περίπου ο κίνδυνος θανάτου. Τα παραπάνω ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι η παχυσαρκία είναι παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου του νεφρού και διευκρινίζουν ότι η απώλεια βάρους κατά τη διάγνωση του καρκίνου του νεφρού και όχι το χαμηλό σωματικό βάρος γενικά σχετίζεται με χειρότερη επιβίωση της νόσου.