Θετικές Επιστήμες και Τεχνολογία

Το άφαντο σωματίδιο και η KATRIN

Το άφαντο σωματίδιο και η KATRIN

Από τον Θ. Μερτζιμέκη, Αναπληρωτή Καθηγητή, Τμήμα Φυσικής, ΕΚΠΑ

Τα νετρίνα, αυτά τα μικροσκοπικά σωματίδια ύλης που κατακλύζουν το γνωστό μας Σύμπαν, ξεκίνησαν ως νοητικό πείραμα στη διάνοια του Wolfgang Pauli το 1930, ο οποίος προσπάθησε να εξηγήσει τα χαρακτηριστικά της πυρηνικής διάσπασης β, ενός βασικού φαινομένου, του οποίου η απήχηση επεκτείνεται από τη διαμόρφωση του Σύμπαντος ως τη θεραπεία του καρκίνου.

Παρά τα περίπου 70 χρόνια που έχουν περάσει από τότε που μας έχουν συστηθεί στο εργαστήριο, τα νετρίνα εξακολουθούν να μας είναι άγνωστα στην πλειοψηφία των ιδιοτήτων τους. Παράγονται σε πυρηνικές διασπάσεις και σε πυρηνικές αντιδράσεις, όπως αυτές που τροφοδοτούν τον ‘Ήλιο μας. Το βασικό τους χαρακτηριστικό είναι ότι δεν αλληλεπιδρούν ιδιαίτερα με άλλα σωματίδια ύλης και έτσι είναι πολύ δύσκολο να ανιχνευθούν και να μελετηθούν από τους ερευνητές. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που το σύνηθες προσωνύμιο που τους αποδίδεται είναι τα άφαντα ή άπιαστα σωματίδια (elusive neutrinos). Ακόμη και η μάζα τους, η πιο βασική ιδιότητα των συστατικών της ύλης παραμένει άγνωστη. Ως και το 1998, θεωρούνταν σωματίδια χωρίς μάζα, κύματα ενέργειας που ταξιδεύουν τεράστιες αποστάσεις χωρίς να αλληλεπιδρούν με την ύλη των αστρικών σχηματισμών.

Πολύ πρόσφατα, σε ένα πρωτοποριακό πείραμα με βασικό στόχο την άμεση μέτρηση της μάζας των νετρίνων, στην πειραματική διάταξη KATRIN στο κέντρο πυρηνικών ερευνών της Καρλσρούης με παραγωγή νετρίνου από τρίτιο (Karlsruhe Tritium Neutrino – KATRIN) στη Νοτιοδυτική Γερμανία, οι πυρηνικοί φυσικοί έφτασαν σε νεό ρεκόρ ευαισθησίας για τη μάζα του σωματιδίου, διαπιστώνοντας ότι η τιμή της πρέπει να είναι κάτω από 0.8 eV (eV: ηλεκτρονιοβόλτ). Η ερευνητική ομάδα αναφέρει ότι η KATRIN θα είναι σύντομα σε θέση να μετρήσει χαμηλότερες τιμές μάζας με αυξημένη ακρίβεια, σε επίπεδα όχι πολύ μακριά από αυτές που προτείνουν οι κοσμολογικές παρατηρήσεις.

katrin
Εικόνα 1 Σχεδιάγραμμα της πειραματικής διάταξης KATRIN (πηγή: Leonard Köllenberger για την ερευνητική συνεργασία KATRIN)

Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι τα νετρίνα έχουν μάζα από την ανακάλυψη των ταλαντώσεων νετρίνων το 1998 – μια αλλαγή της «γεύσης» τους, η οποία είναι δυνατή μόνο εάν η μάζα τους δεν είναι μηδενική. Η ανακάλυψη ότι τα νετρίνα έχουν πεπερασμένη μάζα ήρθε να συνταράξει το καθεστώς της σύγχρονης φυσικής και να προσφέρει σενάρια για νέα φυσική, καθιστώντας τα νετρίνα ως υποψήφια σωματίδια Σκοτεινής Ύλης. Οι φυσικοί προσπαθούν εδώ και καιρό να εντοπίσουν αυτή την τιμή μάζας, καθώς και να καταλάβουν γιατί το σωματίδιο διαθέτει μάζα. Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να προσφέρουν το έναυσμα για αναθεώρηση του Καθιερωμένου Προτύπου, είναι ζωτικής σημασίας για την κοσμολογία, αλλά και για την επανεξέταση θεμελιωδών συμμετριών που κυβερνούν το Σύμπαν μας.

KATRIN Experiment Spectrometer scaled 1
Εικόνα 2 Το εσωτερικό της διάταξης KATRIN (φωτό: Credit: Markus Breig, KIT)

Ωστόσο, η μέτρηση της μάζας του νετρίνου δεν είναι εύκολη υπόθεση. Η μέθοδος που επιλέχθηκε στο KATRIN έχει τις ρίζες της στο 1934 όταν ο Enrico Fermi πρότεινε τη μελέτη της πυρηνικής διάσπασης β. Σε αυτή τη διάσπαση, ένα νετρόνιο μετατρέπεται σε πρωτόνιο, απελευθερώνοντας ένα ηλεκτρόνιο και έναν τύπο νετρίνου που ονομάζεται αντινετρίνο. Εάν το νετρίνο έχει μάζα, θα λάβει ένα μέρος της ενέργειας που απελευθερώνεται από τη διάσπαση, περιορίζοντας με αυτό τον τρόπο τη μέγιστη ενέργεια του απελευθερωμένου ηλεκτρονίου, την οποία μπορούμε να μετρήσουμε στο εργαστήριο, προσφέροντας έτσι έναν άμεσο τρόπο προσδιορισμού της μάζας των νετρίνων. H KATRIN σχεδιάστηκε για να είναι το πιο ευαίσθητο πείραμα αυτού του είδους, χρησιμοποιώντας την πιο ισχυρή πηγή διασπάσεων β στον κόσμο από το τρίτιο (ένα βαρύ ισότοπο υδρογόνου), ένα γιγάντιο φασματόμετρο σε σχήμα αερόπλοιου με εξαιρετική ανάλυση ενέργειας ηλεκτρονίων και έξυπνες τεχνικές για τη μείωση ανεπιθύμητων σήματα υποβάθρου, τα οποία παράγονται από άσχετες διαδικασίες. Η KATRIN σχεδιάστηκε το 2001 και τέθηκε σε πλήρη λειτουργία το 2018, πραγματοποιώντας την πρώτη σειρά μετρήσεων το 2019. Σε μόλις τέσσερις εβδομάδες λήψης δεδομένων, απέκτησε ένα ανώτερο όριο μάζας 1.1 eV—μειώνοντας στο μισό το ανώτατο όριο που είχε καθοριστεί από προγενέστερες μετρήσεις.

Η KATRIN μείωσε περαιτέρω την τιμή στα 0.8 eV, χρησιμοποιώντας δεδομένα από τη δεύτερη σειρά μετρήσεων, οι οποίες είχαν ισχυρότερο σήμα, χαμηλότερα επίπεδα θορύβου και μεγαλύτερο διάστημα μέτρησης. Για να ενισχύσει το σήμα, η ερευνητική ομάδα αύξησε την ενεργότητα της πηγής τριτίου – δηλ. τον αριθμό των ατομικών πυρήνων που διασπώνται ανά δευτερόλεπτο. Για να μειώσει το υπόβαθρο, η ομάδα μείωσε τις ραδιενεργές προσμείξεις από άλλα υλικά βελτιώνοντας το κενό στο φασματόμετρο και αφαιρώντας τους ρύπους από τις επιφάνειες μέσω θερμικών επεξεργασιών. Εκτός από τα βήματα βελτίωσης της στατιστικής του σήματος, μείωσαν επίσης τις συστηματικές αβεβαιότητες που σχετίζονται με τα θεωρητικά μοντέλα, όπως αυτά που περιγράφουν το ηλεκτρικό δυναμικό της πηγής, το οποίο μπορεί να παραμορφώσει το μετρούμενο φάσμα ηλεκτρονίων-ενέργειας.

Η μείωση από 1.1 eV σε 0.8 eV μπορεί να ακούγεται μικρή. Αλλά αυτοί οι δύο αριθμοί από μόνοι τους δε δίνουν μια πλήρη εικόνα της προόδου της KATRIN. Το εντυπωσιακό κατόρθωμα είναι ότι η ομάδα KATRIN μείωσε τη στατιστική αβεβαιότητα κατά 3 φορές —κάτι που ισοδυναμεί με τη λήψη 9 φορές περισσότερων δεδομένων— και τη συστηματική αβεβαιότητα κατά 2 φορές. Η πρόοδος υποδηλώνει ότι η συνεργασία μπορεί ακόμα να βελτιώσει αυτό το πολύπλοκο πείραμα, το οποίο προοιωνίζεται για τον τελικό στόχο της KATRIN – την επίτευξη ευαισθησίας μάζας 0.2 eV έως το 2024, ώστε να αγγίξει τις τιμές που παράγουν οι έμμεσες μέθοδοι μέτρησης της μάζα των νετρίνων από κοσμολογικά παρατηρήσιμα στοιχεία όπως το κοσμικό μικροκυματικό υπόβαθρο. Αυτές οι μέθοδοι υποδεικνύουν ότι το νετρίνο έχει μάζα ελαφρώς μικρότερη από 0.2 eV, αλλά η τιμή που προτείνουν εξαρτάται από πολλές κοσμολογικές υποθέσεις. Η KATRIN δε βασίζεται σε υποθέσεις για το πώς λειτουργεί το Σύμπαν και έτσι η συνέχεια των μετρήσεων αναμένεται να είναι συναρπαστική.

Βιβλιογραφία

  • Aker et al., New Constraint on the Local Relic Neutrino Background Overdensity with the First KATRIN Data Runs, doi: https://doi.org/10.48550/arXiv.2202.04587
Φοιτητής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ προσέφερε πρώτες βοήθειες σε επείγον περιστατικό στο Μετρό Αθηνών

Φοιτητής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ προσέφερε πρώτες βοήθειες σε επείγον περιστατικό στο Μετρό Αθηνών

Ένα περιστατικό έμπρακτης προσφοράς και κοινωνικής ευθύνης ανέδειξε τη σημασία της γνώσης των πρώτων βοηθειών και της άμεσης ανταπόκρισης σε μια επείγουσα κατάσταση. Την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, τεταρτοετής φοιτητής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, επιστρέφοντας από την κλινική του άσκηση, ανταποκρίθηκε σε έκκληση για παροχή βοήθειας σε επιβάτιδα που είχε χάσει τις αισθήσεις της στον […]

Η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ  Έλενα Γκόγκα, κύρια ερευνήτρια του εμβολίου mRNA για το μελάνωμα, στο ERTnews

Η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Έλενα Γκόγκα, κύρια ερευνήτρια του εμβολίου mRNA για το μελάνωμα, στο ERTnews

Νέα, ιδιαίτερα ενθαρρυντικά δεδομένα για την αντιμετώπιση του μελανώματος φέρνει μεγάλη διεθνής κλινική μελέτη για μια εξατομικευμένη θεραπεία mRNA, η οποία σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία φαίνεται να μειώνει τις υποτροπές της νόσου και να αυξάνει το διάστημα επιβίωσης χωρίς μεταστατική νόσο. Η κύρια ερευνήτρια της μελέτης στην Ελλάδα, καθηγήτρια Παθολογίας-Ογκολογίας του ΕΚΠΑ και διευθύντρια της […]

Ο καθηγητής Αλέξανδρος Στρατηγός λαμβάνει διεθνή διάκριση για την παγκόσμια ηγετική του προσφορά στη Δερματολογία

Ο καθηγητής Αλέξανδρος Στρατηγός λαμβάνει διεθνή διάκριση για την παγκόσμια ηγετική του προσφορά στη Δερματολογία

Ένας από τους κορυφαίους δερματολόγους της Ελλάδας, ο Καθηγητής Αλέξανδρος Στρατηγός, τιμήθηκε με διεθνή διάκριση σε αναγνώριση της σημαντικής συμβολής του στην προαγωγή της δερματολογίας και της υγείας του δέρματος παγκοσμίως. Ο Καθηγητής Στρατηγός, Καθηγητής Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και στο Νοσοκομείο Ανδρέας Συγγρός στην Αθήνα, έλαβε το Certificate […]

25 Νέες Υποτροφίες για τους φοιτητές Αεροδιαστημικής ΕΚΠΑ από την Ελληνική Βιομηχανία Διαστημικής

25 Νέες Υποτροφίες για τους φοιτητές Αεροδιαστημικής ΕΚΠΑ από την Ελληνική Βιομηχανία Διαστημικής

Η σύμπραξη των πανεπιστημίων με την βιομηχανία είναι κρίσιμη παράμετρος για την ανάπτυξη της τεχνολογίας και για την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας ειδικά για τον τομέα της Αεροδιαστημικής. Το τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης & Τεχνολογίας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών καινοτομεί και εγκαινιάζει μία νέα εποχή στην συνεργασία με την Ελληνική βιομηχανία Διαστημικής με την προσφορά […]

Δήλωση συμμετοχής στο Bιωματικό Eργαστήριο για παιδιά – «Περιβαλλοντολόγοι σε Δράση»

Δήλωση συμμετοχής στο Bιωματικό Eργαστήριο για παιδιά – «Περιβαλλοντολόγοι σε Δράση»

Το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος σε συνεργασία με Τμήματος Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων της ΕΑΔΠΠΑ διοργανώνουν ένα πρότυπο βιωματικό εργαστήριο φυσικών επιστημών για μαθητές ηλικίας 12-15 ετών. Στόχος του προγράμματος είναι οι μαθητές να μάθουν να συλλέγουν και να αξιολογούν δεδομένα για το θαλάσσιο περιβάλλον, στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης. Παράλληλα, εξοικειώνονται με τη διαδικασία της επιστημονικής […]

Ανοιχτές οι αιτήσεις για το ΠΜΣ «Οικολογία και Διαχείριση της Βιοποικιλότητας» | Ακαδημαϊκό Έτος 2026–2027

Ανοιχτές οι αιτήσεις για το ΠΜΣ «Οικολογία και Διαχείριση της Βιοποικιλότητας» | Ακαδημαϊκό Έτος 2026–2027

Για μια ακόμη χρονιά, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Οικολογία και Διαχείριση της Βιοποικιλότητας» ανοίγει τις πόρτες του σε νέους φοιτητές που επιθυμούν να συνδυάσουν την επιστήμη με την πράξη στον τομέα του περιβάλλοντος. Λειτουργώντας αδιάλειπτα από το 2017, το πρόγραμμα πέρασε με απόλυτη επιτυχία την πιστοποίηση της ΕΘΑΑΕ το 2023 — επιβεβαιώνοντας την ποιότητα και […]

Η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ  Έλενα Γκόγκα, κύρια ερευνήτρια του εμβολίου mRNA για το μελάνωμα, στο ERTnews

Η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Έλενα Γκόγκα, κύρια ερευνήτρια του εμβολίου mRNA για το μελάνωμα, στο ERTnews

Νέα, ιδιαίτερα ενθαρρυντικά δεδομένα για την αντιμετώπιση του μελανώματος φέρνει μεγάλη διεθνής κλινική μελέτη για μια εξατομικευμένη θεραπεία mRNA, η οποία σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία φαίνεται να μειώνει τις υποτροπές της νόσου και να αυξάνει το διάστημα επιβίωσης χωρίς μεταστατική νόσο. Η κύρια ερευνήτρια της μελέτης στην Ελλάδα, καθηγήτρια Παθολογίας-Ογκολογίας του ΕΚΠΑ και διευθύντρια της […]

Ο καθηγητής Αλέξανδρος Στρατηγός λαμβάνει διεθνή διάκριση για την παγκόσμια ηγετική του προσφορά στη Δερματολογία

Ο καθηγητής Αλέξανδρος Στρατηγός λαμβάνει διεθνή διάκριση για την παγκόσμια ηγετική του προσφορά στη Δερματολογία

Ένας από τους κορυφαίους δερματολόγους της Ελλάδας, ο Καθηγητής Αλέξανδρος Στρατηγός, τιμήθηκε με διεθνή διάκριση σε αναγνώριση της σημαντικής συμβολής του στην προαγωγή της δερματολογίας και της υγείας του δέρματος παγκοσμίως. Ο Καθηγητής Στρατηγός, Καθηγητής Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και στο Νοσοκομείο Ανδρέας Συγγρός στην Αθήνα, έλαβε το Certificate […]

25 Νέες Υποτροφίες για τους φοιτητές Αεροδιαστημικής ΕΚΠΑ από την Ελληνική Βιομηχανία Διαστημικής

25 Νέες Υποτροφίες για τους φοιτητές Αεροδιαστημικής ΕΚΠΑ από την Ελληνική Βιομηχανία Διαστημικής

Η σύμπραξη των πανεπιστημίων με την βιομηχανία είναι κρίσιμη παράμετρος για την ανάπτυξη της τεχνολογίας και για την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας ειδικά για τον τομέα της Αεροδιαστημικής. Το τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης & Τεχνολογίας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών καινοτομεί και εγκαινιάζει μία νέα εποχή στην συνεργασία με την Ελληνική βιομηχανία Διαστημικής με την προσφορά […]

Δήλωση συμμετοχής στο Bιωματικό Eργαστήριο για παιδιά – «Περιβαλλοντολόγοι σε Δράση»

Δήλωση συμμετοχής στο Bιωματικό Eργαστήριο για παιδιά – «Περιβαλλοντολόγοι σε Δράση»

Το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος σε συνεργασία με Τμήματος Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων της ΕΑΔΠΠΑ διοργανώνουν ένα πρότυπο βιωματικό εργαστήριο φυσικών επιστημών για μαθητές ηλικίας 12-15 ετών. Στόχος του προγράμματος είναι οι μαθητές να μάθουν να συλλέγουν και να αξιολογούν δεδομένα για το θαλάσσιο περιβάλλον, στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης. Παράλληλα, εξοικειώνονται με τη διαδικασία της επιστημονικής […]

Ανοιχτές οι αιτήσεις για το ΠΜΣ «Οικολογία και Διαχείριση της Βιοποικιλότητας» | Ακαδημαϊκό Έτος 2026–2027

Ανοιχτές οι αιτήσεις για το ΠΜΣ «Οικολογία και Διαχείριση της Βιοποικιλότητας» | Ακαδημαϊκό Έτος 2026–2027

Για μια ακόμη χρονιά, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Οικολογία και Διαχείριση της Βιοποικιλότητας» ανοίγει τις πόρτες του σε νέους φοιτητές που επιθυμούν να συνδυάσουν την επιστήμη με την πράξη στον τομέα του περιβάλλοντος. Λειτουργώντας αδιάλειπτα από το 2017, το πρόγραμμα πέρασε με απόλυτη επιτυχία την πιστοποίηση της ΕΘΑΑΕ το 2023 — επιβεβαιώνοντας την ποιότητα και […]

Μήνυμα για την επέτειο εξέγερσης του Πολυτεχνείου

Μήνυμα για την επέτειο εξέγερσης του Πολυτεχνείου

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορική μνήμη της πανεπιστημιακής κοινότητας. Κάθε χρόνο, η επέτειός της υπενθυμίζει τη διαχρονική δέσμευση των Πανεπιστημίων να υπερασπίζονται τη δημοκρατία στη λειτουργία τους, στην κοινωνία και στους θεσμούς της. Η δέσμευση αυτή εκφράζεται καθημερινά μέσα από τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προάσπιση της ελευθερίας του […]

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Την Τρίτη, 3 Νοεμβρίου 2026, ολοκληρώθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία η συμμετοχή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) στο WiderAdvance Facility, μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων και στη μεγιστοποίηση του επιστημονικού, κοινωνικού και οικονομικού τους αντικτύπου. Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε στο ΕΚΠΑ υπό τον επιστημονικό συντονισμό του Καθηγητή Νικολάου […]

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT Empowering Higher Education for Sustainable Innovation, το οποίο υλοποιείται μέσω της πρωτοβουλίας EIT Higher Education Initiative (EIT HEI) του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (European Institute of Innovation and Technology – EIT), πραγματοποιήθηκε στις 6–8 Οκτωβρίου 2026 τριήμερη επίσκεψη στελεχών του Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου […]

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026 Αμφιθέατρο Goethe-Institut Athen Το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, με επιστημονική υπεύθυνη την επίκουρη καθηγήτρια Ευγενία Αλεξάκη, διοργανώνει διεθνές επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Έλληνες στο Γκέρλιτς: εξορία – μνήμη – πολιτισμικές αναπαραστάσεις». Το συνέδριο έχει ως στόχο τη διεπιστημονική εξέταση της ιστορίας, της εμπειρίας και της μνήμης της ελληνικής παρουσίας στην πόλη […]

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Ένα θαλάσσιο drone σε σπηλιά της Λευκάδας, ψεύτικες απειλές για βόμβες που εκτρέπουν πτήσεις, ψυγεία σούπερ μάρκετ που «ζεσταίνονται» μετά από κυβερνοεπίθεση, η μεγαλύτερη κλοπή κρυπτονομισμάτων στην ιστορία, αλλά και μια παγκόσμια διακοπή υπηρεσιών νέφους που ανέδειξε πόσο εξαρτημένοι είμαστε από λίγους μεγάλους παρόχους, ή το πάγωμα όλων των απογειώσεων στις ΗΠΑ λόγω βλάβης στις […]

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Στον αγώνα για τη διαχείριση και την πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη, ο συνδυασμός μιας ισορροπημένης διατροφής με συστηματική σωματική δραστηριότητα είναι καθοριστικός. Όταν γυμναζόμαστε, οι μύες μας λειτουργούν σαν “σφουγγάρι”, απορροφώντας γλυκόζη από το αίμα και χρησιμοποιώντας την ως πηγή ενέργειας, με αποτέλεσμα να μειώνονται άμεσα τα επίπεδα σακχάρου. Κατά τη διάρκεια της άσκησης, οι […]

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Την Τρίτη, 3 Νοεμβρίου 2026, ολοκληρώθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία η συμμετοχή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) στο WiderAdvance Facility, μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων και στη μεγιστοποίηση του επιστημονικού, κοινωνικού και οικονομικού τους αντικτύπου. Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε στο ΕΚΠΑ υπό τον επιστημονικό συντονισμό του Καθηγητή Νικολάου […]

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT Empowering Higher Education for Sustainable Innovation, το οποίο υλοποιείται μέσω της πρωτοβουλίας EIT Higher Education Initiative (EIT HEI) του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (European Institute of Innovation and Technology – EIT), πραγματοποιήθηκε στις 6–8 Οκτωβρίου 2026 τριήμερη επίσκεψη στελεχών του Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου […]

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026 Αμφιθέατρο Goethe-Institut Athen Το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, με επιστημονική υπεύθυνη την επίκουρη καθηγήτρια Ευγενία Αλεξάκη, διοργανώνει διεθνές επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Έλληνες στο Γκέρλιτς: εξορία – μνήμη – πολιτισμικές αναπαραστάσεις». Το συνέδριο έχει ως στόχο τη διεπιστημονική εξέταση της ιστορίας, της εμπειρίας και της μνήμης της ελληνικής παρουσίας στην πόλη […]

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Ένα θαλάσσιο drone σε σπηλιά της Λευκάδας, ψεύτικες απειλές για βόμβες που εκτρέπουν πτήσεις, ψυγεία σούπερ μάρκετ που «ζεσταίνονται» μετά από κυβερνοεπίθεση, η μεγαλύτερη κλοπή κρυπτονομισμάτων στην ιστορία, αλλά και μια παγκόσμια διακοπή υπηρεσιών νέφους που ανέδειξε πόσο εξαρτημένοι είμαστε από λίγους μεγάλους παρόχους, ή το πάγωμα όλων των απογειώσεων στις ΗΠΑ λόγω βλάβης στις […]

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Στον αγώνα για τη διαχείριση και την πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη, ο συνδυασμός μιας ισορροπημένης διατροφής με συστηματική σωματική δραστηριότητα είναι καθοριστικός. Όταν γυμναζόμαστε, οι μύες μας λειτουργούν σαν “σφουγγάρι”, απορροφώντας γλυκόζη από το αίμα και χρησιμοποιώντας την ως πηγή ενέργειας, με αποτέλεσμα να μειώνονται άμεσα τα επίπεδα σακχάρου. Κατά τη διάρκεια της άσκησης, οι […]

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών

Το Ε.Κ.Π.Α. το οποίο εγκαινιάστηκε στις 3 Μαΐου του 1837, αρχικά στεγάστηκε σε ένα ανακαινισμένο οθωμανικό κτήριο στη βορειοανατολική πλευρά της Ακρόπολης, το οποίο στις μέρες μας έχει ανακαινιστεί και λειτουργεί ως Μουσείο του Πανεπιστημίου. Αρχικά ονομάστηκε «Οθωνικό Πανεπιστήμιο» από το όνομα του πρώτου βασιλιά της Ελλάδας Όθωνα και αποτελούνταν από 4 ακαδημαϊκά Τμήματα με 52 φοιτητές. Καθώς αποτελούσε το πρώτο Πανεπιστήμιο του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, αλλά και της ευρύτερης βαλκανικής και μεσογειακής περιοχής, απέκτησε σημαντικό κοινωνικο-ιστορικό ρόλο, ο οποίος υπήρξε καθοριστικός για την παραγωγή συγκεκριμένης γνώσης και πολιτισμού μέσα στη χώρα.

Stay Connected

Ακολουθήστε το hub.uoa.gr στα Social Media

Newsletter

Γραφτείτε για να λαμβάνετε ενημερώσεις

closebutton
Μετάβαση στο περιεχόμενο