Στη Μεγάλη Αίθουσα του κεντρικού κτηρίου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, πραγματοποιήθηκε με επιτυχία, την Τρίτη 20 Ιανουαρίου 2026, η ομιλία του ομότιμου καθηγητή του King’s College του Λονδίνου (έδρα «Κοραής») και Προέδρου της Βρετανικής Σχολής Αθηνών, Sir Roderick Beaton, με θέμα «Από τον Μαραθώνα στη Μαριούπολη: ξαναγράφοντας την ιστορία της Ευρώπης για τη δεκαετία του 2020».
Η εκδήλωση αυτή είναι η πέμπτη στην ενότητα «Λόγος και Γνώση στην Πόλη του 21ου αιώνα»· αυτή η ενότητα εγκαινιάστηκε τον Ιούνιο του 2024, με ομιλία του Χρήστου Γιανναρά, ενώ στη συνέχεια, τον Ιανουάριο, τον Ιούνιο και τον Νοέμβριο του 2025, ακολούθησαν ομιλίες του Στέλιου Ράμφου, του ομότιμου καθηγητή και Ακαδημαϊκού Πασχάλη Κιτρομηλίδη και του ομότιμου καθηγητή και πρώην Υπουργού Νίκου Χριστοδουλάκη.
Υπό την επιμέλεια και ευθύνη της καθηγήτριας Κίρκης Κεφαλέα, Προέδρου του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ, η συγκεκριμένη ενότητα του κύκλου επιμορφωτικών, πολιτιστικών και καλλιτεχνικών δράσεων «Το ΕΚΠΑ στην Πόλη» περιλαμβάνει συναντήσεις με εγνωσμένου κύρους στοχαστές, λογοτέχνες και συγγραφείς.
Την εκδήλωση προλόγισε ο Αχιλλέας Χαλδαιάκης, μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του ΕΚΠΑ και καθηγητής Βυζαντινής Μουσικολογίας και Ψαλτικής Τέχνης στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής, ο οποίος έχει και τη γενική ευθύνη διοργάνωσης των υπό τον τίτλο «Το ΕΚΠΑ στην Πόλη» δράσεων. Ακολούθησε η παρουσίαση του έργου του ομιλητή από την Κίρκη Κεφαλέα, καθηγήτρια Συγκριτικής Λογοτεχνίας.
Από τον μεστό, εμπεριστατωμένο και εξαιρετικά επίκαιρο λόγο του καθηγητή Roderick Beaton, ένα απαύγασμα της μακροχρόνιας ενασχόλησής του με την επιστήμη της Ιστορίας αλλά και τις ωσμώσεις που συνιστούν την ευρωπαϊκή ταυτότητα, προέκυψε πως η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 δεν είναι απλώς ένα σύγχρονο γεγονός, αλλά ένα σημείο καμπής, που μας αναγκάζει να ξανασκεφτούμε ολόκληρη την ιστορία της Ευρώπης. Όπως υποστήριξε ο Sir Roderick Beaton, για να κατανοήσουμε το παρόν πρέπει να επιστρέψουμε πολύ πίσω, έως τον Ηρόδοτο και τους Περσικούς Πολέμους, όταν η «Ευρώπη» απέκτησε για πρώτη φορά γεωπολιτικό νόημα ως αντίβαρο της «Ασίας». Από τότε, η Ευρώπη μεταμορφώθηκε διαδοχικά σε ρωμαϊκή αυτοκρατορία, σε πυρήνα της χριστιανοσύνης με κέντρο το Βυζάντιο, σε λίκνο του Διαφωτισμού και αποικιακή δύναμη. Η σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση είναι απλώς το πιο πρόσφατο στάδιο αυτής της μακράς διαδρομής, που ξεκινά από την Ελλάδα και συνεχίζει να καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύουμε ακόμη και τις πιο τραγικές σκηνές του παρόντος, όπως την καταστροφή της Μαριούπολης.
Στη χειμαζόμενη Ευρώπη των ημερών μας, που απειλείται διαρκώς από τον κίνδυνο επανάληψης των πιο σκοτεινών στιγμών της ιστορίας της, η προσέγγιση του Sir Roderick Beaton αποτέλεσε ένα παράδειγμα του πώς μελετώντας κανείς την πολιτισμική, θρησκευτική και πολιτικοκοινωνική ιστορία της Ευρώπης, μπορεί να ερμηνεύσει τα γεγονότα του παρόντος και –ει δυνατόν– να εμπλουτίσει τη συνείδησή του με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι σε θέση να εργάζεται διαρκώς για το δίκαιο και την ειρήνη.
Στη συνέχεια ακολούθησε εκτενής ζωηρή συζήτηση, την οποία συντόνισε η κυρία Κίρκη Κεφαλέα, όπου μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας του ΕΚΠΑ, προπτυχιακοί, μεταπτυχιακοί και διδακτορικοί φοιτητές του Πανεπιστημίου, αλλά και το παριστάμενο αθηναϊκό κοινό, είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν άκρως εποικοδομητικά με τον διακεκριμένο ομιλητή.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους, μεταξύ άλλων, η Αντιπρύτανις Ακαδημαϊκών, Διεθνών Σχέσεων και Εξωστρέφειας, καθηγήτρια Σοφία Παπαϊωάννου, ο Κοσμήτωρ της Νομικής Σχολής, καθηγητής Κωνσταντίνος Χριστοδούλου, ο τέως Αντιπρύτανης, καθηγητής Δημήτριος Καραδήμας, οι καθηγήτριες Τζίνα Καλογήρου, Μαρίνα Ρήγου, Μαρία Αθανασοπούλου (ΑΠΘ), Ντόρα Βαρβαρήγου (ΕΜΠ), οι καθηγητές Βασίλειος Βερτουδάκης, Νικόλαος Δεναξάς, καθώς και οι ομότιμοι καθηγητές Λαυρέντιος Δελλασούδας, Κωνσταντίνος Νιάρχος, Δημήτριος Χαραλάμπης και Αλέξης Μπακόπουλος.
Φωτογραφίες: Δημήτρης Κωνσταντινίδης
