Πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση που διοργάνωσε ο Τομέας Εθνομουσικολογίας – Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, τιμώντας για την προσφορά τους στη δημοτική παράδοση διακεκριμένους δεξιοτέχνες της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής.
Στην εκδήλωση τιμήθηκαν οι:
Βαγγέλης Βαρδάκης – λαϊκό βιολί
Κυριάκος Γκουβέντας – λαϊκό βιολί
Μιχάλης Καλιοντζίδης – ποντιακή λύρα
Γιάννης Κλαδάκης – λύρα δωδεκανησιακή
Δημήτρης Κοφτερός – σαντούρι
Νίκος Οικονομίδης – λαϊκό βιολί
Κώστας Τζίμας – ηπειρώτικο τραγούδι
Φραγκίσκος Τζιωτάκης – τσαμπούνα, λαϊκό βιολί
Χρίστος Τσιαμούλης – ούτι, μουσική θεωρία
Μουσικό Σύνολο «Χαονία» – ηπειρώτικο πολυφωνικό τραγούδι.
Τιμήθηκε επίσης και η ελληνικής καταγωγής Άντζελα Αταμπεκιάν, δεξιοτέχνης στο κανονάκι από την Αρμενία.
Την προσφώνηση έκανε το μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής Αχιλλέας Χαλδαιάκης.
Χαιρετισμό απηύθυνε ο Πρόεδρος του Τμήματος Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής Αναστάσιος Χαψούλας.
Παρουσίαση της προσφοράς των τιμωμένων έκανε ο καθηγητής Εθνομουσικολογίας του Τμήματος Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Λάμπρος Λιάβας.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μουσικό πρόγραμμα από φοιτήτριες του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Εθνομουσικολογία και Μουσική Πράξη» σε επιμέλεια του κ. Αλέξανδρου Καψοκαβάδη.
Μιλώντας στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» και αναφερόμενος στην εκδήλωση, ο καθηγητής Εθνομουσικολογίας του Τμήματος Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Λάμπρος Λιάβας έκανε λόγο για μουσικούς που ο καθένας εκπροσωπεί στον τομέα του μια ολόκληρη ιστορία και που «αποτελούν σήμερα σημείο αναφοράς ως προς το παραδοσιακό ύφος και ήθος στο ρεπερτόριο, στο τραγούδι και στα μουσικά όργανα των περιοχών και των ιδιωμάτων που εκπροσωπούν. Η ακαδημαϊκή έρευνα και διδασκαλία οφείλουν να σέβονται, να μελετούν και να αναδεικνύουν την πολύτιμη παρακαταθήκη που μας κληροδοτούν οι παλαιότεροι, οι πρωτογενείς φορείς και λειτουργοί της μουσικής μας παράδοσης, επώνυμοι καλλιτέχνες αλλά και απλοί καθημερινοί άνθρωποι που επέλεξαν να φυλάττουν Θερμοπύλες, τη συλλογική μνήμη και ταυτότητα».
Αναφερόμενος στο σκεπτικό με το οποίο συντάχθηκε η λίστα τιμώμενων δεξιοτεχνών, ο κ. Λιάβας ανέφερε πως «πρόκειται για σημαντικούς καταξιωμένους μουσικούς που αποτελούν σημεία αναφοράς ως προς τις περιοχές και τα ιδιώματα που εκπροσωπούν, σε σχέση με το παραδοσιακό ύφος και ήθος της τέχνης τους καθώς και τις επιλογές και την όλη στάση ζωής τους. Πέρα από την πολύχρονη πορεία και αναγνώρισή τους, όχι μόνο σε τοπικό αλλά και σε πανελλήνιο επίπεδο, βασικό κριτήριο στάθηκε η συνειδητή συμβολή τους στην έρευνα – καταγραφή και στην προβολή – διδασκαλία της μουσικής μας παράδοσης. Αν κι εκπροσωπούν τρεις διαφορετικές γενιές, ο καθένας στον τομέα του έχει καταθέσει ένα εξαιρετικό έργο ζωής, που έχει κερδίσει τον σεβασμό των ομοτέχνων και των μαθητών, τη βαθιά εκτίμηση του κοινού, την αγάπη των φίλων. Εχουμε λοιπόν κι εμείς το χρέος, ως ακαδημαϊκή μουσική κοινότητα, να τους απευθύνουμε ένα μεγάλο δημόσιο “ευχαριστώ” και να αποτίσουμε τον οφειλόμενο, τον δίκαιο φόρο τιμής».
Η «συνομιλία» της παραδοσιακής μουσικής με τον ακαδημαϊκό κόσμο, εξηγεί ο ίδιος, έχει ξεκινήσει πριν από μία δεκαετία. Τότε άρχισε να λειτουργεί στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών το μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Εθνομουσικολογία και Μουσική Πράξη», ενώ από πέρυσι ξεκίνησε και στο προπτυχιακό ξεχωριστή ειδικότητα για το τραγούδι και τα λαϊκά μουσικά όργανα.
«Οι πολυάριθμοι φοιτητές μας ανταποκρίνονται με μεγάλο ενθουσιασμό και ξεχωριστό αίσθημα ευθύνης και σοβαρότητα. Το ιδανικό για εμάς είναι η κατάρτιση μιας νέας γενιάς από μουσικούς – μουσικολόγους που θα έχουν υψηλό επίπεδο δεξιοτεχνίας αλλά ταυτόχρονα θα διαθέτουν και στέρεη θεωρητική γνώση για την ιστορία και την εξέλιξη, τη δομή και τη λειτουργία, το ύφος και το ήθος της μουσικής μας παράδοσης. Οχι μόνον ως πρωτογενές υλικό αλλά και ως “ζώσα πολιτιστική κληρονομιά” στη διαπολιτισμική της διάσταση στο σύγχρονο αστικό περιβάλλον. Προς αυτή την κατεύθυνση, είναι απαραίτητος ο συγκερασμός της βιωματικής προφορικής παράδοσης με τη συστηματική ακαδημαϊκή διδασκαλία.
Γι’ αυτό και είναι πολύτιμες – αναγκαίες η γνωριμία και η “συνομιλία” με τους σημαντικούς λαϊκούς τραγουδιστές και οργανοπαίκτες – φορείς του ρεπερτορίου από τις παλαιότερες γενιές. Με στόχο την “αποκωδικοποίηση” της τέχνης τους όχι μόνο σε σχέση με τις τοπικές διαλέκτους και τα ιδιώματα που εκπροσωπούν, αλλά – κυρίως – ως προς την προσωπικότητα και την εμπειρία της ζωής τους. Γιατί, ας μην το ξεχνάμε, “τούτο τον κόσμο που ‘μαστε άλλοι τον είχαν πρώτα, τώρα τον έχουμε εμείς κι άλλοι τον καρτεράνε!..”. Είναι σημαντικό οι φοιτητές μας να αισθανθούν ως κρίκοι μιας μακραίωνης αλυσίδας, που καλούνται να παραλάβουν τη σκυτάλη και να καταθέσουν τη δική τους αλήθεια και δημιουργική έμπνευση. Συνεισφέροντας ώστε να κρατήσουν οι χοροί, να συνεχιστεί και να εξελιχτεί η μουσική μας παράδοση ως ζωντανός οργανισμός και όχι ως μουσειακό έκθεμα, φολκλορική αναπαράσταση και καταναλωτικό προϊόν».
Φωτογραφίες: Δημήτρης Κωνσταντινίδης
