Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας τιμούν την ‘Παγκόσμια Ημέρα Ναυτιλίας’ (World Maritime Day). Η ‘Παγκόσμια Ημέρα Ναυτιλίας’ καθιερώθηκε από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (International Maritime Organization, ΙΜΟ) και εορτάζεται κάθε χρόνο την τελευταία εβδομάδα (Πέμπτη) του Σεπτεμβρίου. Το κεντρικό θέμα για την τρέχουσα χρονιά είναι ‘Από την Πολιτική στην Πράξη: Ενδυναμώνοντας τη Ναυτιλιακή Αριστεία’ (‘From Policy to Practice: Powering Maritime Excellence’).
Η θάλασσα ενώνει ανθρώπους και πολιτισμούς ανά τους αιώνες, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ενίσχυση του διεθνούς εμπορίου, την απρόσκοπτη λειτουργία της εφοδιαστική αλυσίδας, την οικονομική ανάπτυξη και την ευημερία της κοινωνίας των πολιτών σε παγκόσμια κλίμακα. Σε διεθνείς κρίσεις, πανδημίες, γεωπολιτικές εντάσεις και συνθήκες έντονης αβεβαιότητας και διακυμάνσεων, η ναυτιλία λειτουργεί ως φάρος σταθερότητας.
Το Θέμα για τη διετία 2026-2027
Το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ναυτιλίας για την περίοδο 2026–2027 εστιάζει σε μία από τις θεμελιώδεις προκλήσεις της παγκόσμιας ναυτιλιακής διακυβέρνησης: τη διασφάλιση ότι οι κανόνες που θεσπίζονται σε διεθνές επίπεδο μεταφράζονται σε ουσιαστικές βελτιώσεις στην πράξη. Εδώ και σχεδόν 80 χρόνια, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) έχει διαμορφώσει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο συμβάσεων, κωδίκων και κατευθυντήριων γραμμών με στόχο την προώθηση μιας ναυτιλίας ασφαλούς, προστατευμένης, αποδοτικής και φιλικής προς το περιβάλλον. Ωστόσο, η πραγματική αξία αυτού του πλαισίου αναδεικνύεται μόνο όταν αυτό εφαρμόζεται αποτελεσματικά, επιβάλλεται και ενσωματώνεται στις καθημερινές ναυτιλιακές δραστηριότητες.
Το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ναυτιλίας του IMO, για πρώτη φορά, θα καλύψει μία διετία. Το θέμα της περιόδου 2026–2027 υπογραμμίζει τη σαφή δέσμευση του IMO να μετουσιώνει τις πολιτικές σε πράξη, παρέχοντας τεχνική βοήθεια, εκπαίδευση, ενίσχυση ικανοτήτων, ανταλλαγή γνώσεων και άλλες ουσιώδεις υπηρεσίες για τη στήριξη των κρατών-μελών και των εταίρων σε ολόκληρο τον ναυτιλιακό τομέα.
Από τους Κανονισμούς σε Απτά Αποτελέσματα
Με την επιλογή του τρέχοντος θέματος, ο ΙΜΟ υπογραμμίζει μία ολιστική δέσμευση προσανατολισμένη στη δράση. Η έκφραση ‘Από την Πολιτική στην Πράξη’ αντικατοπτρίζει την κεντρική αποστολή του ΙΜΟ: τη διασφάλιση ότι τα διεθνώς συμφωνηθέντα πρότυπα ενσωματώνονται στην εθνική νομοθεσία, υποστηρίζονται από ισχυρούς θεσμούς και εφαρμόζονται με συνέπεια σε ολόκληρο τον ναυτιλιακό τομέα.
Ο όρος ‘Powering’ (Ενδυνάμωση/Κινητοποίηση) σηματοδοτεί τη δυναμική που αναπτύσσεται μέσω της ανάπτυξης ικανοτήτων, της τεχνικής συνεργασίας και της ανταλλαγής γνώσεων — την ουσιαστική υποστήριξη που επιτρέπει στα Κράτη-Μέλη να μετατρέπουν τις κανονιστικές δεσμεύσεις σε επιχειρησιακή πραγματικότητα. Η ‘Ναυτιλιακή Αριστεία’ (Maritime Excellence) αποδίδει τον απώτερο στόχο: έναν ναυτιλιακό τομέα που λειτουργεί με βάση τα υψηλότερα διεθνή πρότυπα, βελτιώνεται συνεχώς και αποφέρει απτά οφέλη για τους ανθρώπους και τον πλανήτη. Συνδυαστικά, τα παραπάνω αποτελούν ένα σαφές κάλεσμα για δράση: τη μετατροπή των συλλογικών κανονιστικών αποφάσεων σε αποτελέσματα πραγματικής αξίας που προσφέρουν απτά οφέλη για όλους.
Υποστήριξη της Βιώσιμης Ανάπτυξης
Το επιλεγμένο θέμα για την Παγκόσμια Ημέρα Ναυτιλίας ευθυγραμμίζεται στενά με την Ατζέντα 2030 των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και υποστηρίζει διάφορους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ). Συγκεκριμένα: τον ΣΒΑ 9 για τη βιομηχανία, την καινοτομία και τις υποδομές, τον ΣΒΑ 13 για τη δράση για το κλίμα, τον ΣΒΑ 14 για τη ζωή στο νερό και τον ΣΒΑ 17 για τις συνεργασίες.
Το θέμα ενισχύει επίσης τη συμβολή του ΙΜΟ σε ευρύτερες διαδικασίες των Ηνωμένων Εθνών, συμπεριλαμβανομένης της έναρξης ισχύος της ‘Συμφωνίας στο πλαίσιο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας σχετικά με τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση της θαλάσσιας βιολογικής ποικιλότητας περιοχών πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας’ (Συμφωνία BBNJ), της Δεκαετίας των Ωκεανών του ΟΗΕ και των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων για ένα παγκόσμιο νομικό μέσο σχετικά με τη ρύπανση από πλαστικά.
Κατά τη διάρκεια της διετίας, το θέμα προσκαλεί κυβερνήσεις, τη βιομηχανία και εταίρους να καταδείξουν πώς οι συλλογικές κανονιστικές αποφάσεις μετουσιώνονται σε μετρήσιμη πρόοδο. Ενισχύοντας την εφαρμογή, αναβαθμίζοντας τις δεξιότητες και υιοθετώντας την καινοτομία, η ναυτιλιακή κοινότητα μπορεί να δώσει ώθηση σε ένα ασφαλέστερο, πιο πράσινο και πιο ανθεκτικό μέλλον — και να προωθήσει τη ναυτιλιακή αριστεία για όλους.
Στο πλαίσιο αυτό είναι αξιοσημείωτο ότι ένας σημαντικός και αυξανόμενος αριθμός νέων στρέφεται με ισχυρό ενδιαφέρον στις ναυτιλιακές σπουδές. Η ναυτιλία παρέχει περί τις 250.000 θέσεις εργασίας σε τομείς άμεσα ή έμμεσα συνδεδεμένους με ναυτιλιακές δραστηριότητες. Εντούτοις, η ζήτηση για καταρτισμένα στελέχη με ναυτιλιακές σπουδές εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί σημαντικά, καθώς η διεθνής ναυτιλία επεκτείνεται με δυναμικούς ρυθμούς, ενώ, παράλληλα, αυξάνονται οι απαιτήσεις για διεπιστημονικές γνώσεις των νέων στελεχών.
Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας (ΤΔΙΛΙΝ)
Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών συμβάλλει ουσιαστικά στις ακαδημαϊκές ναυτιλιακές σπουδές στην Ελλάδα. Το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας (www.pms.uoa.gr), της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του ΕΚΠΑ, παρέχει σύγχρονα διεπιστημονικά προπτυχιακά, μεταπτυχιακά, διδακτορικά και μεταδιδακτορικά προγράμματα σπουδών, που ανταποκρίνονται στις διεθνοποιημένες ανάγκες ενός δυναμικά αναπτυσσόμενου οικοσυστήματος θαλασσίων μεταφορών, με κεντρικούς πυλώνες τη ναυτιλία, τους λιμένες και την εφοδιαστική αλυσίδα. Στην ευρεία διεπιστημονικότητα των γνωστικών αντικειμένων περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οργάνωση και διοίκηση ναυτιλιακών, λιμενικών και εφοδιαστικών επιχειρήσεων, χρηματοοικονομική διοίκηση, λογιστική και επιχειρηματικότητα, γαλάζια οικονομία, πράσινο περιβάλλον, κλιματική αλλαγή και βιωσιμότητα, ποσοτικές μέθοδοι, τεχνολογικές καινοτομίες και πληροφορικές εφαρμογές, αρχές δικαίου και διεθνείς γεωπολιτικές σχέσεις (επικοινωνία: email: secr@pms.uoa.gr, τηλ.: 22280 21860).
Το Τμήμα ΔΙΛΙΝ στοχεύει στην ακαδημαϊκή εκπαίδευση υψηλής ποιότητας στελεχών σε κρίσιμες θέσεις επιχειρήσεων, οργανισμών και θεσμών του θαλάσσιου μεταφορικού συστήματος. Το Τμήμα αναπτύσσει συστηματική ισχυρή εξωστρεφή ερευνητική δραστηριότητα, με τη συμμετοχή του σε διεθνή προγράμματα, αναδεικνύοντας τη σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης για τον σχεδιασμό πολιτικών και τη βελτίωση της λειτουργίας των λιμένων και της ναυτιλίας.
Το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας διοργανώνει, επίσης, το Εντατικό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών “Διοίκηση σε Ναυτιλία και Λιμένες” (https://spm.pms.uoa.gr), σε συνεργασία με το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών του ΕΚΠΑ. Το ΠΜΣ παρέχει σύγχρονες ακαδημαϊκές γνώσεις, με ευέλικτη μεταπτυχιακή εξειδίκευση, υψηλή κατάρτιση και σύνθετες επαγγελματικές δεξιότητες, για δυναμική ανέλιξη των αποφοίτων στην αγορά εργασίας του ευρύτερου διεθνούς ναυτιλιακού ‘cluster’, που θα καλύψουν τις διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες για στελέχη με ισχυρό διεπιστημονικό υπόβαθρο σε στρατηγικά κρίσιμους τομείς της εγχώριας και της διεθνούς οικονομίας (επικοινωνία: email: spm@pms.uoa.gr, τηλ.: 22280 21861).
Από το ακαδημαϊκό έτος 2027-28, το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας αναμένεται να ξεκινήσει επίσης λειτουργία στο Παράρτημα Κύπρου του ΕΚΠΑ, με έδρα τη Λευκωσία (https://cy.pms.uoa.gr, επικοινωνία: email: cypruspms@pms.uoa.gr, τηλ.: +30 22280 21921).
