Το Τμήμα Θεολογίας του ΕΚΠΑ στο 27ο Διεθνές Συνέδριο της «Εταιρείας Δικαίου των Ανατολικών Εκκλησιών»

Με έντονη παρουσία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών άρχισαν τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026 στη Βουδαπέστη οι εργασίες του 27ου Διεθνούς Συνεδρίου της «Εταιρείας Δικαίου των Ανατολικών Εκκλησιών» (Society for the Law of the Eastern Churches – SLEC). Το Συνέδριο φιλοξενείται από το Ινστιτούτο Κανονικού Δικαίου ad instar facultatis της Νομικής και Πολιτικών Επιστημών Σχολής του Καθολικού Πανεπιστημίου «Pázmány Péter» και έχει ως γενικό θέμα «The Bishop of Rome: Future Horizons from Ancient Traditions for Catholics and Orthodox». Συγκεντρώνει κανονολόγους, θεολόγους και ειδήμονες του Κανονικού Δικαίου από τον ρωμαιοκαθολικό και τον ορθόδοξο κόσμο, με αντικείμενο τη συγκριτική μελέτη των δύο κανονικών Παραδόσεων και τις προοπτικές σύγκλισής τους.

Την εισαγωγική εναρκτήρια ομιλία του Συνεδρίου εκφώνησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Περιστερίου κ. Γρηγόριος Παπαθωμάς, Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του ΕΚΠΑ και Πρόεδρος της SLEC, με θέμα «Ο Επίσκοπος Ρώμης. Διαχρονικές Συγκλίσεις και Αποκλίσεις στο Εκκλησιο-κανονικό στερέωμα του μέλλοντος». Ο ομιλητής ανέπτυξε τη θέση του σε τρεις διαδοχικές εκκλησιακές χιλιετίες: την Α΄ χιλιετία, κατά την οποία ο Επίσκοπος Ρώμης λειτουργεί ως «Πρώτος μεταξύ των Πρώτων» της Συνοδικής Πενταρχίας μέσα σε καθεστώς οριζόντιας συνοδικότητας· τη Β΄ χιλιετία, κατά την οποία, μετά τη Διακοπή κοινωνίας του 1054 και τις μεταγενέστερες θεσμικές εξελίξεις, το Πατριαρχείο της Ρώμης μετατοπίζεται από συνοδική σε πυραμιδική δομή· και τη Γ΄ χιλιετία, όπου το ερώτημα παραμένει ανοικτό. Στο πλαίσιο αυτό αντιπαρέβαλε την κατάργηση του αρχέγονου τίτλου «Πατριάρχης της Ρώμης-Δύσεως» (2006) προς την επαναφορά του (2024), συνδέοντάς την με τη δεκαετή προσπάθεια αποκατάστασης της συνοδικότητας (2015-2025) — μια «διπλή επαναφορά» που χαρακτήρισε ως «επιστροφή προς το μέλλον». Καταληκτικά, υπογράμμισε ότι το Πρωτείο του Επισκόπου Ρώμης γίνεται δεκτό από ορθοδόξου πλευράς ως Συνοδικό Πρωτείο και όχι ως αυτονομημένο μέγεθος, επιμένοντας στη σειρά «Συνοδικότητα και Πρωτείο» και όχι στην αντεστραμμένη.

Το Τμήμα Θεολογίας του ΕΚΠΑ εκπροσωπείται επίσης από τον Πρόεδρό του, Καθηγητή Ιωάννη Παναγιωτόπουλο, ο οποίος εισηγείται την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2026, στη θεματική ενότητα «Ancient Traditions, East & West», με θέμα «Various Expressions of Primacy in History». Η εισήγηση εξετάζει τις ποικίλες ιστορικές εκφάνσεις του πρωτείου στη ζωή της Εκκλησίας, συμβάλλοντας στην ιστορική τεκμηρίωση του κεντρικού συνεδριακού ερωτήματος από τη σκοπιά της Γενικής Εκκλησιαστικής Ιστορίας.

Η παρουσία δύο μελών του διδακτικού προσωπικού του Τμήματος —του Προέδρου της διοργανώτριας Εταιρείας και του Προέδρου του Τμήματος— σε ένα από τα σημαντικότερα διεθνή βήματα του Κανονικού Δικαίου των Ανατολικών Εκκλησιών επιβεβαιώνει τη σταθερή συμμετοχή του ΕΚΠΑ στον διεθνή επιστημονικό διάλογο για τις σχέσεις Ορθοδοξίας και Ρωμαιοκαθολικισμού, καθώς και τη συνεισφορά του στην έρευνα των εκκλησιολογικών και κανονικών ζητημάτων που απασχολούν τους Διμερείς Θεολογικούς Διαλόγους.

Οι εργασίες του Συνεδρίου συνεχίζονται έως την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2026, με παράλληλες συνεδρίες, στρογγυλή τράπεζα για το παπικό πρωτείο και το αλάθητο, και Γενική Συνέλευση της Εταιρείας.