Επιστημονικά δεδομένα και συμπεράσματα από τις πυρκαγιές στον ελλαδικό χώρο (Ιούλιος-Αύγουστος 2021)

Δημοσιεύτηκε το 25ο τεύχος του “Newsletter of Environmental, Disaster, and Crises Management Strategies”, που εκδίδεται υπό την αιγίδα του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών “Στρατηγικές Διαχείρισης Περιβάλλοντος, Καταστροφών και Κρίσεων” του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και παρουσιάζει τα πρώτα επιστημονικά δεδομένα και συμπεράσματα που προέκυψαν από τις σημαντικότερες καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν τον ελλαδικό χώρο κατά την περίοδο Ιουλίου και Αυγούστου 2021.

Το τεύχος με τίτλο “The July – August 2021 Wildfires in Greece” είναι αποτέλεσμα γόνιμης συνεργασίας και ανταλλαγής γνώσεων μεταξύ επιστημόνων από τα Τμήματα Γεωλογίας (Τομείς Δυναμικής, Τεκτονικής & Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Γεωγραφίας & Κλιματολογίας) Βιολογίας, Φυσικής και Μικροβιολογίας του ΕΚΠΑ, το Τμήμα Γεωγραφίας του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών, του Δήμου Ρόδου και του Πυροσβεστικού Σώματος.

Περιλαμβάνει:
– τα αποτελέσματα πρόσφατης μελέτης που εξηγεί γιατί η περιοχή της Μεσογείου αποτελεί ένα κλιματικό hot spot για δασικές πυρκαγιές,
– τα μέσα πυρόσβεσης της Ελλάδας και τα στατιστικά στοιχεία για τις πυρκαγιές των δασών τα τελευταία 20 χρόνια στην Ελλάδα,
– τις ενέργειες απόκρισης που περιλαμβάνουν μηνύματα προειδοποίησης από τον ευρωπαϊκό αριθμό τηλεφώνου έκτακτης ανάγκης 112 και την ενεργοποίηση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ,
– τη χαρτογράφηση των πυρόπληκτων περιοχών και της σφοδρότητας της πυρκαγιάς με τη χρήση εικόνων ESA Copernicus Sentinel-2 και δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης (PlanetScope),
– την καθημερινή εξέλιξη των πυρκαγιών,
– τις χρήσεις γης και τις γεωλογικές και γεωμορφολογικές ιδιότητες των πυρόπληκτων περιοχών,
– τις επιπτώσεις των πυρκαγιών:
1. στους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στη δημόσια υγεία και την εκκένωση κατοικημένων περιοχών
2. στη βλάστηση και την πανίδα
3. στις ιδιοκτησίες που περιλαμβάνουν κτίρια, καλλιέργειες, φυτείες κλπ,
4. στις υποδομές που περιλαμβάνουν επικοινωνίες, δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και ύδρευσης και στοιχεία του συστήματος πυροπροστασίας (δεξαμενές)
5. σε οχήματα διαφόρων τύπων
με βάση επιτόπιες έρευνες κατά τη διάρκεια και μετά από την πυρκαγιά στις περιοχές που έχουν πληγεί
– την ατμοσφαιρική ρύπανση που παρατηρείται στις πληγείσες περιοχές από πυρκαγιά,
– τις σύνθετες καθημερινές ανωμαλίες της θερμοκρασίας του επιφανειακού αέρα σε περιοχές που έχουν πληγεί από πυρκαγιά,
– τις ενέργειες αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την οικονομική υποστήριξη του πληθυσμού που έχει πληγεί,
– τον αντίκτυπο των πυρκαγιών στην ψυχική υγεία κατά τη διάρκεια της απόκρισης στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης και της φάσης αποκατάστασης που περιλαμβάνει ατομικές αντιδράσεις, πιθανά και κοινά συμπτώματα καθώς και πρώιμες στρατηγικές ψυχοκοινωνικής υποστήριξης,
– τον αντίκτυπο των πυρκαγιών στη δημόσια υγεία κατά τη διάρκεια της αντιμετώπισης της κατάστασης έκτακτης ανάγκης και της φάσης αποκατάστασης που αναφέρεται στις χημικές ουσίες που βρίσκονται στον καπνό της πυρκαγιάς, στην έκθεση σε σωματίδια, στις κλινικές και υποκλινικές επιπτώσεις του καπνού πυρκαγιάς, στην έκθεση μέσω εισπνοής, στις διαφορές μεταξύ των συμπτωμάτων από την έκθεση στον καπνό και του COVID-19, σε συγκεκριμένες στρατηγικές για τη μείωση της έκθεσης στον καπνό πυρκαγιάς, στην αναπνευστική προστασία για τον καπνό και τη στάχτη από πυρκαγιές και
– τους πιθανούς μεταπυρικούς κινδύνους, συμπεριλαμβανομένης της διάβρωσης, των κατολισθήσεων και των πλημμυρών, που δημιουργούν μια επιτακτική ανάγκη για άμεση πολυπαραμετρική και διεπιστημονική έρευνα.

Το 25ο τεύχος του Newsletter of Environmental, Disaster, and Crisis Management Strategies έρχεται για πρώτη φορά σε μια πρόσθετη, πλήρως on-line έκδοση. Εκτός από την ηλεκτρονική έκδοση pdf του Newsletter, η καινοτόμος αυτή προσέγγιση χρησιμοποιεί την πλατφόρμα ESRI ArcGIS Hub, η οποία ενσωματώνει όλα τα πλεονεκτήματα της σύγχρονης ψηφιακής τεχνολογίας και των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών. Το τελικό προϊόν είναι διαδραστικό, εύκολα προσβάσιμο και ανανεώσιμο. Χρησιμοποιώντας έξυπνες διατάξεις, πρότυπα και εργαλεία, η πλατφόρμα περιλαμβάνει διαδραστικούς χάρτες και περιεχόμενο πολυμέσων που μπορούν να διαμορφωθούν ώστε να προβάλλουν καλύτερα τις διαθέσιμες πληροφορίες.

Σχεδόν όλο το περιεχόμενο αυτού του τεύχους είναι διαθέσιμο σε ειδικά αφιερωμένο Hub, εμπλουτισμένο με διαδραστικούς χάρτες χρονοσειράς, βίντεο, εικόνες πριν και μετά κ.ά.

Το τεύχος είναι διαθέσιμο εδώ, ενώ η ψηφιακή του αποτύπωση (Ηub) είναι προσβάσιμη εδώ.