Ισότητα των Φύλων και Καταπολέμηση των Διακρίσεων – Πρόσκληση σε συνάντηση [20/10/22, 10 π.μ., Μεγάλη Αίθουσα Τελετών]

Αγαπητές και Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Με την παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας απευθύνω πρόσκληση για τη συμμετοχή σας σε ενημερωτική συνάντηση- συζήτηση, η οποία θα λάβει χώρα την Πέμπτη 20 Οκτωβρίου και ώρα 10:00 στη Μεγάλη Αίθουσα Τελετών του Κεντρικού Κτηρίου με θέμα την Ισότητα των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων.

Στο πλαίσιο εφαρμογής του νόμου 4957/2022 προβλέπεται η ίδρυση σε κάθε Α.Ε.Ι, (Άρθρο 218), Επιτροπής Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων.

Η Επιτροπή αποτελεί συμβουλευτικό όργανο του Α.Ε.Ι. και έχει ως αποστολή την προώθηση της ισότητας των φύλων και την καταπολέμηση των διακρίσεων με βάση το φύλο, την φυλετική ή εθνοτική καταγωγή, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, την κατάσταση υγείας/αναπηρίας, την ηλικία ή τον γενετήσιο προσανατολισμό σε όλα τα επίπεδα λειτουργίας και σε όλες τις διαδικασίες και δραστηριότητες της ακαδημαϊκής ζωής.

Η Επιτροπή συμβάλλει στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση κάθε είδους διακρίσεων και στην πρόληψη και αντιμετώπιση, του σεξισμού, της σεξουαλικής παρενόχλησης και κάθε είδους παρενοχλητικής συμπεριφοράς στο Ίδρυμα.

Βασικό στοιχείο της Πολιτικής που ακολουθείται διαχρονικά από το Ίδρυμά μας, είναι η εγγύηση της ισότητας των φύλων, η καταπολέμηση των διακρίσεων και της άνισης μεταχείρισης λόγω φύλου ή / και σεξουαλικού προσανατολισμού σύμφωνα με τις αρχές που ορίζει το Σύνταγμα περί ίσων δικαιωμάτων.

Από το 2020 λειτουργεί στο ΕΚΠΑ Επιτροπή Ισότητας των Φύλων (Τεύχος Α’ 13/29.01.2019) με αρμοδιότητες να:

α) εκπονεί σχέδια  δράσης για την προώθηση και διασφάλιση της ουσιαστικής ισότητας στις εκπαιδευτικές, ερευνητικές και διοικητικές διαδικασίες του Ιδρύματος και καταρτίζει ετήσια έκθεση, την οποία υποβάλλει στη Σύγκλητο,

β) εισηγείται στα αρμόδια όργανα μέτρα για την προώθηση της ισότητας και την καταπολέμηση του σεξισμού,

γ) παρέχει ενημέρωση και επιμόρφωση στα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας σε θέματα σχετικά με το φύλο και την ισότητα,

δ) παρέχει υπηρεσίες διαμεσολάβησης σε περιπτώσεις καταγγελιών για διακριτική μεταχείριση ή παρενοχλητική συμπεριφορά,

ε) προωθεί την εκπόνηση Π.Μ.Σ. και τη διενέργεια σεμιναρίων και διαλέξεων που εστιάζουν στη μελέτη του φύλου,

στ) προωθεί την εκπόνηση μελετών και ερευνών σχετικά με θέματα που σχετίζονται με το πεδίο της αρμοδιότητάς της,

ζ) παρέχει συνδρομή προς θύματα διακρίσεων όταν καταγγέλλουν διακριτική μεταχείριση. Με τον εσωτερικό Κανονισμό του Α.Ε.Ι. ρυθμίζονται ειδικότερα τα θέματα υποστήριξης των θυμάτων διακριτικής μεταχείρισης από την Επιτροπή.

Η ΕΙΦ – ΕΚΠΑ έχει εκπονήσει Σχέδιο Δράσης για την Έμφυλη Ισότητα (ΣΔΕΙ), το οποίο εγκρίθηκε από τη Σύγκλητο στις 27/1/2022 και περιλαμβάνει στοιχεία για α) την έμφυλη κατανομή των Μελών ΔΕΠ, φοιτητων/ριών και Διοικητικού Προσωπικού  στο ΕΚΠΑ β) τη συμμετοχή ανδρών και γυναικών σε θέσεις ευθύνης, γ) τους αριθμούς αποφοίτων προπτυχιακών, μεταπτυχιακών και διδακτορικών προγραμμάτων ανά φύλο δ) τα διδασκόμενα μαθήματα / σεμινάρια σε θεματικές φύλου και σεξουαλικότητας σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα.

Οι βασικές αρχές του Σχεδίου Δράσης για την Έμφυλη Ισότητα είναι οι ακόλουθες:

1. Συμπεριληπτικό Πανεπιστήμιο
2. Έμφυλη ισότητα και ισότητα ευκαιριών
3. Συμπεριληπτική έρευνα και διδασκαλία
4. Οργανωσιακή κουλτούρα χωρίς έμφυλους αποκλεισμούς
5. Ισόρροπη εκπρoσώπηση, αντιμετώπιση προκαταλήψεων και στερεοτύπων

Στο Σχέδιο Δράσης για την Έμφυλη Ισότητα (ΣΔΕΙ) προβλέπει τη Δημιουργία Παρατηρητηρίου για την Έμφυλη Ισότητα με στόχο την υλοποίηση των μέτρων, τα οποία επιδιώκουν την καταπολέμηση των έμφυλων ανισοτήτων.

Σκοπός του Παρατηρητηρίου είναι η οργάνωση και η στελέχωση μίας δομής η οποία:

1. παρέχει υπηρεσίες τεκμηρίωσης μέσα από τη συλλογή, οργάνωση, σύνθεση και διάχυση όλων των διαθέσιμων πηγών και δεδομένων που αφορούν την έμφυλη ισότητα στο ΕΚΠΑ στον χώρο της εκπαίδευσης και της έρευνας.
2. διεξάγει έρευνες και θα προωθεί την επιστημονική δικτύωση με στόχο την έρευνα πάνω σε σπουδές/θεματικές φύλου και σεξουαλικότητας.
3. σχεδιάζει την φιλική προς τον/την χρήστη/-τρια με εύκολη πλοήγηση ιστοσελίδα του Παρατηρητηρίου, με συνοπτικό και ανανεώσιμο περιεχόμενο γύρω από τις δράσεις του Παρατηρητηρίου.
4. καταγράφει και θα διερευνά τις πολιτικές για την έμφυλη ισότητα στο Πανεπιστήμιο, τόσο σε ποσοτικό, όσο και σε ποιοτικό επίπεδο.
5. παρακολουθεί ζητήματα έμφυλης ισότητας και θα συμβάλει στην άρση των έμφυλων στερεοτύπων και συμπεριφορών.
6. ενημερώνει και ευαισθητοποιεί τα μέλη ΔΕΠ όλων των βαθμίδων, το λοιπό διδακτικό, εργαστηριακό, τεχνικό και διοικητικό προσωπικό και τους/τις φοιτητές/ -τριες σε θέματα έμφυλης βίας και έμφυλης ισότητας.
7. διατυπώνει προτάσεις πολιτικής και δράσεις αναφορικά με την προώθηση της έμφυλης ισότητας στο ΕΚΠΑ.
8. ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ φορέων και οργανισμών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο ώστε να υλοποιηθούν δράσεις για την έμφυλη ισότητα στο Πανεπιστήμιο. Πιο συγκεκριμένα, διατηρεί σταθερή συνεργασία με τις Πρυτανικές Αρχές, την Επιτροπή Ισότητας των Φύλων (ΕΙΦ) του ΕΚΠΑ, τις Επιτροπές Ισότητας Φύλων (ΕΙΦ) άλλων Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων καθώς και με φορείς της κοινωνίας των πολιτών και ανεξάρτητες αρχές (ΜΚΟ).
9. αναδεικνύει και διαδίδει καλές πρακτικές σε ό,τι αφορά την καλύτερη δυνατή προώθηση της έμφυλης ισότητας στο ΕΚΠΑ.
10. παρέχει υπηρεσίες διαμεσολάβησης σε περιπτώσεις καταγγελιών για διακριτική μεταχείριση ή παρενοχλητική συμπεριφορά στο Πανεπιστήμιο.
11. παρέχει συνδρομή, υποστήριξη και καθοδήγηση σε θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης, άλλων μορφών έμφυλης βίας και διακριτικής μεταχείρισης στο Πανεπιστήμιο.

Από το Σεπτέμβριο 2022, στο Παρατηρητήριο Έμφυλης Ισότητας απασχολείται ένα άτομο.

Το Παρατηρητήριο προχωρεί στην υλοποίηση μίας σειράς από μέτρα και δράσεις με βάση τους παρακάτω βασικούς άξονες προτεραιότητας, όπως αυτοί ορίζονται από το Horizon 2022-2027: α) Ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και οργανωσιακή κουλτούρα, β) Έμφυλη ισορροπία στην ηγεσία και στις θέσεις λήψης αποφάσεων, γ) Έμφυλη ισότητα στις προσλήψεις και την επαγγελματική εξέλιξη, δ) Ενσωμάτωση της έμφυλης διάστασης στο ερευνητικό και εκπαιδευτικό περιεχόμενο, και ε) Μέτρα ενάντια στην έμφυλη βία

Από το 2020 η Επιτροπή Ισότητας των Φύλων του ΕΚΠΑ έχει πραγματοποιήσει ανοιχτές εκδηλώσεις με τη συμμετοχή διακεκριμένων ομιλητών/ριών με τις ακόλουθες θεματικές:

1. Φοιτήτριες του ΕΚΠΑ στο Μεσοπόλεμο (σε συνεργασία με το Ιστορικό Αρχείο του ΕΚΠΑ)
2. σεξουαλική παρενόχληση
3. γυναικοκτονίες (στη μνήμη της Γαρυφαλλιάς Ψαρράκου)
4. γυναίκες και κορίτσια στην επιστήμη (με αφορμή την 11^η Φεβρουαρίου: τη Διεθνή Ημέρα για τη Συμμετοχή των Γυναικών και των Κοριτσιών στην Επιστήμη
5. ψυχική υγεία σε καιρό πανδημίας

Το Σχέδιο Δράσης για την Έμφυλη Ισότητα (ΣΔΕΙ) έχει παρουσιαστεί σε εκδηλώσεις των Σχολών Θετικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής, ενώ σε αυτές τις σχολές έχουν συγκροτηθεί Επιτροπές Ισότητας των Φύλων, οι οποίες συνεργάζονται με την ΕΙΦ – ΕΚΠΑ. 

Η ΕΙΦ – ΕΚΠΑ συμμετέχει στο Δίκτυο των ΕΙΦ των ελληνικών ΑΕΙ και έχει ήδη πραγματοποιήσει συναντήσεις με φορείς με στόχο την υλοποίηση του ΣΔΕΙ.

Επιπλέον, στο ιστορικό του Πανεπιστημίου μας εγγράφονται ήδη πολλές θετικές στρατηγικές και δράσεις, με στόχο την ισότητα των φύλων και την ευαισθητοποίηση της ακαδημαϊκής κοινότητας σε θέματα ισότητας, Ενδεικτικά αναφέρονται:

1. η Λειτουργία του Διατμηματικού Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών ΘΕ.ΦΥΛ.ΙΣ.
2. η συμμετοχή μελών ΔΕΠ σε χρηματοδοτούμενα ερευνητικά προγράμματα «Πυθαγόρας» για θέματα φύλου και ισότητας
3. η Συγκέντρωση στοιχείων και μελέτες, οι οποίες καταδεικνύουν την ύπαρξη στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και σε άλλα ΑΕΙ φαινόμενων Οριζόντιου και Κάθετου Διαχωρισμού και της Γυάλινης Οροφής
4. η Οργάνωση συνεδρίων, σειράς διαλέξεων, επιστημονικών συναντήσεων και ημερίδων με κεντρική προβληματική το φύλο
5. οι Πανεπιστημιακές εκδόσεις και οι εκθέσεις που εισήγαγαν το φοιτητικό κοινό και τα μέλη ΔΕΠ στις σπουδές φύλου, στην ανάλυση κοινωνικών ζητημάτων που απορρέουν από τις έμφυλες διακρίσεις
6. η Επιστημονική έρευνα και διδασκαλία από την οπτική του φύλου

Η Ακαδημαϊκή σας εμπειρία η δεδομένη κοινωνική ευαισθησία σας, αποτελούν αδιαμφισβήτητους παράγοντες για την υλοποίηση της προσπάθειας της συνεχούς βελτίωσης με γνώμονα τη φοιτητοκεντρική μάθηση, και τη δημιουργία μιας πολυεπίπεδης προστιθέμενης αξίας για το Ίδρυμα μας.

Υπογραμμίζω ότι η συμμετοχή σας στην προγραμματιζόμενη συνάντηση θα έχει και ένα συμβολισμό: Θα αναδείξει ότι το Πανεπιστήμιο μας έχει ήδη αναγνώσει τις εξελίξεις όχι ως μια μορφή διοικητικής υποχρέωσης αλλά ως βασικού συστατικού της σύγχρονης αντίληψης και κουλτούρας που διέπει την λειτουργία του. Μιας αντίληψης η οποία εδράζεται μεταξύ πολλών άλλων στην κοινωνική συναίσθηση, στην συμπερίληψη, στον σεβασμό στην διαφορετικότητα. Μιας κουλτούρας  που καθιστά το Πανεπιστήμιο μας  ως διαχρονικό συνδιαμορφωτή της κοινωνικής και ακαδημαϊκής βελτίωσης και αλλαγής, με γνώμονα βασικές ανθρωπιστικές και ουμανιστικές αξίες..

Τα μέλη ΔΕΠ που επιθυμούν να λάβουν μέρος στη συνάντηση για τον παραπάνω σκοπό, καλούνται να εκδηλώσουν το ενδιαφέρον τους, αποστέλλοντας σχετικό ηλεκτρονικό μήνυμα στο e-mail: mdimop@med.uoa.gr και rector@uoa.gr.

——

Θάνος Δημόπουλος

Πρύτανης ΕΚΠΑ

Σημείωση: Eπισυνάπτoνται τα σχετικά Άρθρα του Νόμου 4957/2022 «Νέοι Ορίζοντες στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: Ενίσχυση της ποιότητας, της λειτουργικότητας και της σύνδεσης των ΑΕΙ με την κοινωνία και λοιπές διατάξεις», τα οποία αναφέρονται στην Επιτροπή Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων.