Με μεγάλη συμμετοχή μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας και ιδιαιτέρως φοιτητών και φοιτητριών, καθώς και στελεχών δημοσίων φορέων ολοκληρώθηκε το 5ο Φόρουμ Ακεραιότητας της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ). Το 5ο Φόρουμ συνδιοργανώθηκε από κοινού με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Πάντειο Πανεπιστήμιο, με αφορμή την Παγκόσμια ημέρα κατά της Διαφθοράς.
Το φετινό φόρουμ είχε ως θέμα «Χτίζοντας ένα μέλλον με αξίες: Νέοι και κουλτούρα Ακεραιότητας» και επικεντρώθηκε στη φοιτητική κοινότητα των πανεπιστημιακών Σχολών και Τμημάτων με αντικείμενο Νομικές, Πολιτικές Επιστήμες και Δημόσια Διοίκηση από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και των πανεπιστημιακών Τμημάτων με αντικείμενο Δημόσια Διοίκηση από το Πάντειο πανεπιστήμιο, με στόχο την ενημέρωσή τους για το έργο της ΕΑΔ αλλά και την ευαισθητοποίηση και ενεργοποίησή τους, σε ζητήματα διαφάνειας, δημόσιας λογοδοσίας, δεοντολογίας και συμμετοχής στα κοινά.
Χαιρετισμούς απηυθύναν:
Η Διοικήτρια της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας κ Αλεξάνδρα Ρογκάκου, η οποία κατά την τοποθέτησή της σημείωσε ότι: «Στόχος του φετινού φόρουμ είναι η ενημέρωση της νέας γενιάς, των φοιτητριών και των φοιτητών μας, των μελλοντικών επαγγελματιών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για τον ρόλο και το έργο της Αρχής. Είναι μια ευκαιρία, όπως είπε, να συζητήσουμε για το πως μπορούμε να χτίσουμε μαζί ένα πιο καθαρό και δίκαιο μέλλον. Η διαφθορά δεν είναι μια έννοια αόριστη. Είναι κάτι που επηρεάζει την καθημερινότητά μας, τις ευκαιρίες που έχουμε ως κοινωνία, την ποιότητα της δημοκρατίας μας. Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας είναι εδώ ακριβώς για αυτόν τον λόγο. Για να εξασφαλίσει ότι οι κανόνες τηρούνται, για να ενδυναμώσει τη διαφάνεια, να συντονίσει την εθνική στρατηγική κτά της διαφθοράς και τελικά και πάνω από όλα να υπερασπιστεί το δημόσιο συμφέρον».
Ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, Καθηγητής κ. Γεράσιμος Σιάσος, ανέφερε ότι: «Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με τη μακρά ακαδημαϊκή του παράδοση και τον θεμελιώδη δημόσιο ρόλο του, συμβάλλει ενεργά στη συλλογική αυτή προσπάθεια και έχει ενσωματώσει στον στρατηγικό του σχεδιασμό την προώθηση της διαφάνειας και της χρηστής διοίκησης. Πιστεύουμε ότι η εκπαίδευση στην ακεραιότητα αποτελεί βασικό συστατικό της ακαδημαϊκής μας αποστολής. Καλλιεργούμε στους φοιτητές μας όχι μόνο επιστημονικές δεξιότητες, αλλά και ένα αξιακό υπόβαθρο που να τους επιτρέπει να λειτουργούν με συνέπεια, υπευθυνότητα και σεβασμό προς το δημόσιο συμφέρον. Σε αυτό το πλαίσιο, η συνεργασία μας με την Εθνική Αρχή Διαφάνειας αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο: δημιουργεί συνθήκες γόνιμου διαλόγου, προσφέρει εργαλεία κατανόησης των σύγχρονων θεσμικών προκλήσεων και ενισχύει την προετοιμασία των νέων για τον ρόλο που θα κληθούν να αναλάβουν στην κοινωνία και στη δημόσια ζωή».
Η Κοσμήτορας της Σχολής Πολιτικών Επιστημών, Καθηγήτρια Δέσποινα Παπαδοπούλου, κατά τον χαιρετισμό της αναφέρθηκε στα εμπόδια που υπάρχουν στην εφαρμογή των θεσμικών κατοχυρώσεων και όπως είπε, «το μεγαλύτερο πρόβλημα που καταγράφεται ιστορικά στην καταπολέμηση της διαφθοράς είναι η απουσία εμπιστοσύνης της κοινωνίας προς το κράτος. Μίλησε για την αναγκαιότητα συμπερίληψης, ουσιαστικής ισότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης».
Ο Γενικός Γραμματέας Αθλητισμού, Γεώργιος Μαυρωτάς, τόνισε ότι: «Στον αθλητισμό έχουμε δύο λέξεις που εκφράζουν την ακεραιότητα: ΕΥ ΑΓΩΝΙΖΕΣΘΑΙ ή στα αγγλικά FAIR PLAY. Σε πολλές περιπτώσεις η πρώτη μας επαφή με την ακεραιότητα έρχεται μέσα από τον αθλητισμό, μέσα από την αθλητική ακεραιότητα. Γι΄ αυτό λέω ότι ο αθλητισμός δεν είναι απλώς μετάλλια κύπελλα και τίτλοι, είναι ένα μεγάλο σχολείο. Αν υπάρχει μια λέξη κλειδί για την ακεραιότητα είναι ο σεβασμός. Ο σεβασμός των κανόνων, γραπτών και άγραφων… Ο σεβασμός των προσώπων… Ο σεβασμός ακόμα της άλλης γνώμης… Και τέλος ο αυτοσεβασμός, να επιδιώκουμε να κρατάμε τον εαυτό μας ψηλά. Συγχαρητήρια στην ΕΑΔ για την πρωτοβουλία της να εμπνεύσει στους νέους πολίτες έννοιες όπως η ακεραιότητα και οι αξίες, έννοιες που είναι πυξίδα για όλη μας τη ζωή».
Κατά την πρώτη θεματική ενότητα συζητήθηκαν Πολιτικές και Εργαλεία Πρόληψης για τη Διαφθορά και συγκεκριμένα:
Ο Γιώργος Κασάπας, Αναπληρωτής Προϊστάμενος Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού και Συμπεριφορικών Αναλύσεων της ΕΑΔ, παρουσίασε το θεσμικό και το επιχειρησιακό πλαίσιο λειτουργίας της ΕΑΔ στα πεδία του ελέγχου της πρόληψης και της ευαισθητοποίησης εστιάζοντας στα αποτελέσματα του μεταρρυθμιστικού της έργου και στις προκλήσεις της επόμενης περιόδου.
Η Μαίρη Κωνσταντινίδου, Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Ακεραιότητας και Λογοδοσίας της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας σημείωσε ότι «το μέλλον της ακεραιότητας δεν είναι υπόθεση «ειδικών». Είναι μια συλλογική διαδικασία που συνδυάζει εκπαίδευση, διάλογο, δημιουργικότητα, εμπειρία και συμμετοχή. Και αυτό ακριβώς επιδιώκουν και οι προτάσεις της ΕΑΔ. Μέσα από σημαντικές πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει, όπως η πρόταση για υλοποίηση μιας Ειδικής Τομεακής Στρατηγικής Ευαισθητοποίησης της Εκπαιδευτικής Κοινότητας σε θέματα Ακεραιότητας και Διαφθοράς, που μέσα από δράσεις που αφορούν και τους σπουδαστές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, επιδιώκει να τους να δώσει τα εργαλεία για να αναγνωρίζουν, να αποφεύγουν και να αντιστέκονται στη διαφθορά, όπου κι αν τη συναντήσουν, τώρα και στο μέλλον. Με άλλα λόγια, δημιουργεί εξειδικευμένους επαγγελματίες στη διαφάνεια, μια νέα γενιά «φρουρών της ακεραιότητας».
Η Αικατερίνη Πέρρου, Επίκουρη Καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, αναφέρθηκε στην πρόληψη της διαφθοράς, η οποία όπως είπε, αποτελεί βασική προτεραιότητα για μια δημόσια διοίκηση που θέλει να λειτουργεί με διαφάνεια και αξιοπιστία. Το κλειδί δεν βρίσκεται μόνο στους ελέγχους και στις ποινές, αλλά κυρίως στη διαμόρφωση κουλτούρας κατά της διαφθοράς. Κάθε αλλαγή στη νομοθεσία και σε διαδικασίες του Δημοσίου πρέπει να σχεδιάζεται με μια σταθερή και οριζόντια αρχή στο μυαλό: πώς μειώνονται οι πιθανότητες εμφάνισης διαφθοράς; Ακόμη και μέτρα που δεν έχουν αυτήν την άμεση στόχευση οφείλουν να εξετάζονται υπό αυτό το πρίσμα και να υπηρετούν αυτόν τον στόχο. Ταυτόχρονα, η διεύρυνση των ψηφιακών υπηρεσιών και η αντικατάσταση της προσωπικής επαφής με απρόσωπες, ηλεκτρονικές διαδικασίες περιορίζουν δραστικά τις ευκαιρίες για αθέμιτες παρεμβάσεις. Το μήνυμα που προκύπτει είναι σαφές: η πρόληψη δεν είναι ένα συμπληρωματικό μέτρο, αλλά η πιο αποτελεσματική άμυνα απέναντι στη διαφθορά.
Η Ευαγγελία Μπάλτα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, προσέγγισε το φαινόμενο της διαφθοράς ως διαχρονικό και παγκόσμιο -όχι απλώς ελληνικό- φαινόμενο που χρήζει διεπιστημονικής προσέγγισης, τόνισε το γεγονός ότι η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, παρότι δεν έχει συνταγματική κατοχύρωση, βρίσκει συνταγματική θεμελίωση σε σημαντικές συνταγματικές αρχές οι οποίες αποτελούν έρεισμα για την αρχή της διαφάνειας και εστίασε σε αυτές τις αρχές, καθώς και στις εγγυήσεις τηρήσεως του Συντάγματος που συνιστούν παράλληλα εγγυήσεις απέναντι στο φαινόμενο της διαφθοράς.
Κατά τη δεύτερη θεματική ενότητα παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα πανελλαδικής έρευνας κοινής γνώμης που διενεργήθηκε για λογαριασμό της ΕΑΔ με στόχο να αποτυπώσει τις αντιλήψεις, τις στάσεις και τις προσωπικές εμπειρίες των πολιτών για τη Διαφθορά. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας σε συνεργασία με την εταιρεία ερευνών Palmos Analysis. Σε αυτήν συμμετείχαν 1.001 άνδρες και γυναίκες, 18 ετών και άνω, με αναλογική κατανομή στις 13 περιφέρειες της Χώρας. Παράλληλα με την παρουσίαση της έρευνας και με τη βοήθεια της πλατφόρμας Mentimeter, οι συμμετέχοντες πήραν μέρος σε μια αντίστοιχη, ανώνυμη on line ψηφοφορία, έτσι ώστε είχαμε τη δυνατότητα να συζητήσουμε και να συγκρίνουμε τα αποτελέσματα των δυο διαδικασιών.
Στον σύνδεσμο που ακολουθεί υπάρχουν περισσότερες πληροφορίες καθώς και το συνολικό ενημερωτικό υλικό του Φόρουμ:
https://aead.gr/5th-integrity-forum/index.html
Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.
