Συγκρότηση και προετοιμασία της Ελληνικής Ομάδας για την συμμετοχή της στην 53η Διεθνή Ολυμπιάδα Φυσικής 2023 στο Τόκυο

Με αφορμή την συγκρότηση και προετοιμασία της Ελληνικής Ομάδας για την συμμετοχή της στην 53η Διεθνή Ολυμπιάδα Φυσικής [International Physics Olympiad – IPhO 2023 στο Τόκυο, (https://ipho2023.jp/en/), θέλουμε να σας ενημερώσουμε για τα εξής:

1. Η Διεθνής Ολυμπιάδα Φυσικής είναι ένας υψηλού κύρους διεθνής διαγωνισμός, ο οποίος διοργανώνεται σχεδόν κάθε χρόνο από το 1967, εντός του Ιουλίου κάθε ημερολογιακού έ-τους και στον οποίο τα τελευταία χρόνια συμμετέχουν (κατά μέσο όρο) 85 χώρες από όλες τις ηπείρους. Απευθύνεται σε τελειόφοιτους μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και περιλαμβάνει ένα ιδιαιτέρως απαιτητικό διαγωνιστικό μέρος (μία ημέρα εξέτασης σε πειρα-ματικά προβλήματα και μία μέρα εξέτασης σε θεωρητικά ζητήματα, διάρκειας πέντε ωρών η κάθε εξέταση), καθώς και σειρά πολιτιστικών και επιστημονικών δραστηριοτήτων.
2. Οι ομάδες κινούνται σε ακαδημαϊκούς – ερευνητικούς χώρους και οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να γνωριστούν και να αλληλεπιδράσουν με συνομηλίκους τους από άλλες χώρες, αλλά και να βιώσουν το ακαδημαϊκό περιβάλλον της διοργανώτριας χώρας.
3. Κάθε χώρα στέλνει πέντε μαθητές/μαθήτριες, που επιλέγονται μετά από εθνικούς διαγωνισμούς Φυσικής, και δύο τουλάχιστον συνοδούς. Οι τελευταίοι συμμετέχουν με αποφασι-στικό λόγο στις συνεδριάσεις της διεθνούς επιστημονικής/οργανωτικής επιτροπής για α) την συζήτηση και οριστικοποίηση των θεμάτων (θεωρητικού και πειραματικού μέρους) την παραμονή κάθε ημέρας εξέτασης, β) την βαθμολόγηση των γραπτών, γ) την οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων και δ) τις διαβουλεύσεις για την συνέχιση του θεσμού κατά τα επόμενα έτη.

Η Ελλάδα συμμετέχει συνεχώς από το 1994 και μέχρι τώρα έχει επιτύχει διακρίσεις επιπέδου χάλκινου μεταλλίου και εύφημου μνείας. Τα τελευταία χρόνια η ανάδειξη των πέντε μαθητών/μαθητριών που συγκροτούν την Ελληνική Ομάδα γίνεται στο πλαίσιο του ετήσιου Πανελλήνιου Μαθητικού Διαγωνισμού Φυσικής «Αριστοτέλης» και, ειδικότερα, κατά την β’ φάση του διαγωνισμού για την Γ’ Λυκείου.

Συγκεκριμένα, από το ακαδημαϊκό έτος 2015-16, ο (γραπτός) Πανελλήνιος Διαγωνισμός Φυσικής «Αρι-στοτέλης» διοργανώνεται με τη συνεργασία και την υποστήριξη του Τμήματος Φυσικής του Ε.Κ.Π.Α. και της Ελληνικής Εταιρείας Φυσικής για την Επιστήμη και την Εκπαίδευση (Ε.Ε.Φ.Ε.Ε.) (http://eefee.gr/) υπό την έγκριση και την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας. Τα γραπτά των μαθητών/τριών της Γ’ Λυκείου από τα σχολεία όλης της χώρας που συμμετέχουν, συγκεντρώνονται και διορθώνονται στο Τμήμα Φυσικής του ΕΚΠΑ με την εθελοντική συμμετοχή και υποστήριξη μελών ΔΕΠ, ΕΔΙΠ,ΕΤΕΠ, μεταπτυχιακών σπουδαστών και υποψηφίων Διδακτόρων του Τμήματος Φυσικής και μελών της ΕΕΦΕΕ. Οι 50 μαθη-τές/τριες Γ’ Λυκείου που συγκεντρώνουν την υψηλότερη βαθμολογία κατά την α’ αυτή φάση, καλούνται στην συνέχεια να συμμετάσχουν στην β’ φάση, η οποία διενεργείται αποκλειστικά στους χώρους του Τμήματος Φυσικής και από την οποία αναδεικνύεται η τελική ομάδα των πέντε μαθητών/τριών που θα συμμετάσχουν στην Διεθνή Ολυμπιάδα Φυσικής.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημανθεί η διαχρονική ωφέλεια στη διατύπωση συμπερασμάτων για την εκπαιδευτική πρακτική που ακολουθείται στη χώρα κατά την διδασκαλία της σχολικής εκδοχής της επιστήμης της Φυσικής και ήδη αυτή έχει οδηγήσει στην σταδιακή υιοθέτηση και διδασκαλία ενοτήτων μετακλασικής φυσικής στο Αναλυτικό Πρόγραμμα, καθώς επίσης και την υποχρεωτική διεξαγωγή πραγματικού πειραματισμού στο Λύκειο – όπως ισχύει διεθνώς, αλλά και στις Ολυμπιάδες – με βάση και τον απολογισμό και τις προτάσεις που υποβάλλονται κάθε χρόνο από το Τμήμα Φυσικής και την Ε.Ε.Φ.Ε.Ε. προς το Υπουρ-γείο Παιδείας.

Η εφετινή 53η διοργάνωση της Διεθνούς Ολυμπιάδας Φυσικής θα πραγματοποιηθεί στο Τόκυο της Ιαπωνίας από τις 10 έως τις 17 Ιουλίου. Έτσι, η προετοιμασία των μαθητών/μελών της Ελληνικής Ομάδας διάρκειας δύο περίπου εβδομάδων ξεκίνησε στις 27 Ιουνίου στους χώρους του Τμήματος Φυσικής με εντατικά δια ζώσης μαθήματα σε θεωρητικά και πειραματικά θέματα Φυσικής (φωτο) και θα διαρκέσει έως τις 6 Ιουλίου, καθώς η αναχώρηση για την διοργανώτρια χώρα έχει προγραμματιστεί για τις 8 Ιουλίου. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι οι 4 από τους 5 μαθητές που συμμετείχαν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις συγκέντρωσαν πάνω από 19000 μόρια.

Εκ μέρους της επιστημονικής/οργανωτικής επιτροπής του Πανελλήνιου Διαγωνισμού «Αριστοτέλης», του Τμήματος Φυσικής του ΕΚΠΑ και της ΕΕΦΕΕ, θέλουμε να ευχαριστήσουμε τόσο τις Πρυτανικές Αρχές του ΕΚΠΑ και ειδικά τον Πρύτανη Καθηγητή κ. Θάνο Δημόπουλο, όσο και την Επιτροπή Ερευνών και τον Αντιπρύτανη Καθηγητή κ. Ν. Βούλγαρη για την θεσμική υποστήριξη της Ελληνικής Συμμετοχής, καθώς επίσης και τους μέχρι τώρα πολύτιμους χορηγούς μας:

1. DESMOS Non – Profit Foundation
2. MYTILINEOS Energy & Metals
3. Δήμο Ξάνθης

για την συμβολή τους στην αντιμετώπιση του υψηλού συνολικού κόστους της Ελληνικής συμμετοχής Ομάδας στην 53η Διεθνή Ολυμπιάδα Φυσικής στο Τόκυο της Ιαπωνίας.

Ε. Νισταζάκης, Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Φυσικής, ΕΚΠΑ,
Γ. Τόμπρας, Καθηγητής του Τμήματος Φυσικής, ΕΚΠΑ και Πρόεδρος του ΔΣ της ΕΕΦΕΕ,
Γ. Θ. Καλκάνης, Ομότιμος Καθηγητής Φυσικής, ΕΚΠΑ,
Επικοινωνία: enistaz@phys.uoa.gr, gtombras@phys.uoa.gr, gkalkanis@gmail.com