Κομβικός Pόλος του Τμήματος Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας του ΕΚΠΑ στην Tεχνική Hγεσία του Ευρωπαϊκού Έργου SYNTACTIC για τη Χρήση Μεθόδων Τεχνητής Νοημοσύνης στη Δημιουργία Συνθετικών Δεδομένων

Η πρώτη δια ζώσης συνάντηση των εταίρων του ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου SYNTACTIC (Synthetic Data Technologies for Trustworthy, Interoperable and Compliant AI Ecosystems) πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στη Βαρκελώνη (2 και 3 Σεπτεμβρίου 2026), με οικοδεσπότη την εταιρεία NTT DATA Spain, που φιλοξένησε τη συνάντηση. Η 1^η Γενική Συνέλευση του έργου ολοκληρώθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία και με τη δυναμική συμμετοχή του Τμήματος Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας, του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στον ρόλο του Technical Manager του έργου.

Το SYNTACTIC χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Horizon Europe (€8 εκατ., 26 εταίροι από 13 χώρες) και έχει ως αντικείμενο την ανάπτυξη μίας ‘one–stop–shop’ ευρωπαϊκής πλατφόρμας για την παραγωγή και διαχείριση συνθετικών δεδομένων (synthetic data). Τα συνθετικά δεδομένα επιτρέπουν την εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης σε τομείς όπου τα πραγματικά δεδομένα είναι σπάνια, ευαίσθητα ή υπόκεινται σε αυστηρούς κανονισμούς προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Ο Κομβικός Ρόλος του ΕΚΠΑ: Τεχνικός Συντονισμός και Πιλοτικές Εφαρμογές

Το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας έχει αναλάβει την Τεχνική Διαχείριση (Technical Management) του έργου με Επιστημονικό Υπεύθυνο (Technical Manager) τον Καθηγητή Δρ. Παναγιώτη Τρακάδα.

Στην ερευνητική ομάδα συμμετέχει επίσης η Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή Δρ. Αριστείδη Ηλιόπουλο. Παράλληλα με τον τεχνικό συντονισμό, το ΕΚΠΑ ηγείται σε δύο από τις έξι πιλοτικές εφαρμογές του έργου και πιο συγκεκριμένα:

-Ναυτιλιακός Πιλότος (Maritime Pilot): Σε συνεργασία με την εταιρεία METIS, το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας αναπτύσσει τον 1ο Χώρο Δεδομένων (Data Space) στη Ναυτιλία, αξιοποιώντας συνθετικά δεδομένα για τη διασύνδεση και την ασφαλή ανταλλαγή πληροφοριών στη θαλάσσια βιομηχανία.

-Πιλότος Υγείας (Health Pilot): Σε συνεργασία με την Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, αναπτύσσονται μέθοδοι παραγωγής συνθετικών δεδομένων για την ιατρική έρευνα, διασφαλίζοντας την προστασία των ευαίσθητων δεδομένων των ασθενών.

Σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Δεδομένα

Το έργο ευθυγραμμίζεται με την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Δεδομένα (European Data Union Strategy) και τον Οργανισμό BDVA (Big Data Value Association). Στόχος είναι η δημιουργία εργαλείων που βασίζονται στις αρχές FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable) και διασφαλίζουν την αυτόματη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο (GDPR, AI Act, Data Act).

Η συμμετοχή του Τμήματος ΔΙΛΙΝ και του ΕΚΠΑ στο SYNTACTIC επιβεβαιώνει τον ενεργό ρόλο του Τμήματος και του Πανεπιστημίου στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη δημιουργία και επεξεργασία δεδομένων στην τεχνητή νοημοσύνη, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων που προάγουν την προστασία της ιδιωτικότητας, την τεχνολογική αξιοπιστία και την ευρωπαϊκή ψηφιακή κυριαρχία.

Εκτός από τους τομείς της ναυτιλία και της υγείας, οι τεχνολογίες του SYNTACTIC θα δοκιμαστούν επίσης στους τομείς των τηλεπικοινωνιών, των χρηματοοικονομικών, της βιομηχανίας, της αεροδιαστημικής και του Green Deal.

Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας (ΤΔΙΛΙΝ)

Το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας του ΕΚΠΑ (www.pms.uoa.gr) παρέχει σύγχρονα διεπιστημονικά προπτυχιακά, μεταπτυχιακά, διδακτορικά και μεταδιδακτορικά προγράμματα σπουδών, που ανταποκρίνονται στις διεθνοποιημένες ανάγκες ενός δυναμικά αναπτυσσόμενου οικοσυστήματος θαλασσίων μεταφορών, με κεντρικούς πυλώνες τη ναυτιλία, τους λιμένες και την εφοδιαστική αλυσίδα. Στην ευρεία διεπιστημονικότητα των γνωστικών αντικειμένων περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οργάνωση και διοίκηση ναυτιλιακών, λιμενικών και εφοδιαστικών επιχειρήσεων, χρηματοοικονομική διοίκηση, λογιστική και επιχειρηματικότητα, γαλάζια οικονομία, πράσινο περιβάλλον, κλιματική αλλαγή και βιωσιμότητα, ποσοτικές μέθοδοι, τεχνολογικές καινοτομίες και πληροφορικές εφαρμογές, αρχές δικαίου και διεθνείς γεωπολιτικές σχέσεις (επικοινωνία: email: secr@pms.uoa.gr, τηλ.: 22280 21860).

Το Τμήμα ΔΙΛΙΝ στοχεύει στην ακαδημαϊκή εκπαίδευση υψηλής ποιότητας στελεχών σε κρίσιμες θέσεις επιχειρήσεων, οργανισμών και θεσμών του θαλάσσιου μεταφορικού συστήματος. Το Τμήμα αναπτύσσει συστηματική ισχυρή εξωστρεφή ερευνητική δραστηριότητα, με τη συμμετοχή του σε διεθνή προγράμματα, αναδεικνύοντας τη σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης για τον σχεδιασμό πολιτικών και τη βελτίωση της λειτουργίας των λιμένων και της ναυτιλίας.

Το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας διοργανώνει, επίσης, το Εντατικό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών “Διοίκηση σε Ναυτιλία και Λιμένες” (https://spm.pms.uoa.gr), σε συνεργασία με το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών του ΕΚΠΑ. Το ΠΜΣ παρέχει σύγχρονες ακαδημαϊκές γνώσεις, με ευέλικτη μεταπτυχιακή εξειδίκευση, υψηλή κατάρτιση και σύνθετες επαγγελματικές δεξιότητες, για δυναμική ανέλιξη των αποφοίτων στην αγορά εργασίας του ευρύτερου διεθνούς ναυτιλιακού ‘cluster’, που θα καλύψουν τις διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες για στελέχη με ισχυρό διεπιστημονικό υπόβαθρο σε στρατηγικά κρίσιμους τομείς της εγχώριας και της διεθνούς οικονομίας (επικοινωνία: email: spm@pms.uoa.gr, τηλ.: 22280 21861).

Από το ακαδημαϊκό έτος 2027-28, το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας αναμένεται να ξεκινήσει επίσης λειτουργία στο Παράρτημα Κύπρου του ΕΚΠΑ, με έδρα τη Λευκωσία (https://cy.pms.uoa.gr, επικοινωνία: email: cypruspms@pms.uoa.gr, τηλ.: +30 22280 21921).