4η διαδικτυακή διάλεξη του κύκλου διαλέξεων “Αφορμές διαλόγου” με θέμα «Πλατωνικός έρως και νεοπλατωνισμός» [8/4/22]

Στο πλαίσιο του κύκλου διαδικτυακών διαλέξεων του Τμήματος Φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ «Αφορμές Διαλόγου», την Παρασκευή 8/4/2022, στις 19:30, ο εντεταλμένος διδάσκων Δρ Δημήτριος Βασιλάκης θα παρουσιάσει το θέμα: «Πλατωνικός έρως και νεοπλατωνισμός».

https://uoa.webex.com/uoa/j.php?MTID=m2816ffe47bbb5e39a8860200ea2be74b
Meeting number: 2733 453 0497
Password: 2sPS9Et4253

Περίληψη

Στο κλασικό του άρθρο “The Individual as an Object of Love in Plato” ο Γρηγόρης Βλαστός αρνείται πως κατά την πλατωνική Διοτίμα του Συμποσίου ένας συγκεκριμένος άνθρωπος θα μπορούσε ποτέ να αποτελέσει αποδέκτη της γνήσιας ερωτικής επιθυμίας, καθώς αυτό το οποίο οφείλει να ερωτευθεί κανείς είναι η Ιδέα του Κάλλους. Για τον αυθεντικό πλατωνικό εραστή, το κάλλος που ενυπάρχει σε μια ατομική ύπαρξη αποτελεί μόνον το σημείο εκκίνησης προκειμένου να κατανοήσουμε ότι το όντως Κάλλος ανευρίσκεται σε πιο αφηρημένα επίπεδα. Επομένως, ο Βλαστός συμπεραίνει ότι το αγαπώμενο πρόσωπο είναι για τον εραστή μονάχα ένα μέσο για την επίτευξη ενός σκοπού: της ανάμνησης και κατάκτησης του αληθούς Κάλλους, πράγμα το οποίο είναι ηθικά επιλήψιμο. Ο πλατωνικός Διάδοχος, Πρόκλος (412–485 μ.Χ.) είχε ήδη δώσει απάντηση σε μια τέτοιου τύπου κατηγορία. Αρχικά θα παρουσιάσω την «αλτρουιστική» πλευρά του Έρωτα ως οντότητας του πρόκλειου μεταφυσικού συστήματος. Οδηγός μου θα είναι ο Σωκράτης, καθώς και ο πλατωνικός δημιουργός του Τιμαίου από κοινού με τον φιλόσοφο-βασιλέα της Πολιτείας. Θα επιχειρήσω να δείξω ότι, σύμφωνα με την πρόκλεια ερμηνεία διαφόρων πλατωνικών κειμένων, ο Βλαστός είχε άδικο όταν κατηγόρησε τον Πλάτωνα για «εργαλειακότητα» στο ερωτικό πεδίο. Ωστόσο, και η περίπτωση του Πρόκλου χρήζει κριτικής προσέγγισης, καθ΄ ότι θεωρώ ότι αναδύεται ένα είδος εργαλειακότητας οικείο προς πτυχές της στωικής ηθικής.

Ο Δημήτρης Α. Βασιλάκης είναι εντεταλμένος διδάσκων του Τμήματος Φιλοσοφίας (ΕΚΠΑ). Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Προχώρησε σε μεταπτυχιακές σπουδές (ΜΑ & Διδακτορικό) Φιλοσοφίας στο King’s College London (2009‑2014). Θέμα της διδακτορικής του διατριβής ήταν ο Νεοπλατωνικός Έρως (στον Πλωτίνο, Πρόκλο και Διονύσιο Αρεοπαγίτη), εργασία που εκδόθηκε σε αναθεωρημένη μορφή το 2021 (από τον οίκο Bloomsbury Academic). Έχει διδάξει αρχαία ελληνική φιλοσοφία στο King’s, καθώς και στο LMU (MUSAΦ, Μόναχο), στο οποίο ολοκλήρωσε μεταδιδακτορικό κύκλο (DFG-Project) κατά το ακαδημαϊκό έτος 2016‑2017. Τον Απρίλιο του 2020 έγινε μεταδιδακτορικός υπότροφος (Initialisierungsstipendiat) του Universität Erfurt.

Βλ. επίσης: https://hub.uoa.gr/2nd-round-of-public-lectures/