Επιστήμες Υγείας

ΙΤΕ – ΕΚΠΑ: Διεθνής έρευνα για την παθογένεση της νόσου Πάρκινσον

ΙΤΕ – ΕΚΠΑ: Διεθνής έρευνα για την παθογένεση της νόσου Πάρκινσον

Πρόσφατη έρευνα στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ) του Iδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), στην Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και στο Πανεπιστήμιο του Όσλο της Νορβηγίας, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύονται στο Cell Reports, ένα από τα πιο έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά, αποκαλύπτει ένα κρίσιμο ρόλο του κυτταρικού μηχανισμού BER (Base Excision Repair BER). Ο μηχανισμός αυτός επιδιορθώνει αλλοιώσεις στις νουκλεοτιδικές βάσεις του DNA, που συμβαίνουν κατά την παθογένεση της νόσου του Πάρκινσον.

Οι ερευνητές του ΙΜΒΒ, Δρ. Κωνσταντίνος Παληκαράς (τώρα επ. καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ) και Δρ. Νεκτάριος Ταβερναράκης (καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστήμιου Κρήτης και πρόεδρος του ΙΤΕ), σε συνεργασία με την ερευνητική ομάδα της Δρ. Hilde Nislen (Πανεπιστήμιο του Όσλο της Νορβηγίας), έδειξαν ότι ο μηχανισμός BER δυσλειτουργεί κατά τη διάρκεια της γήρανσης, επηρεάζοντας την επιβίωση των νευρικών κυττάρων που εμπλέκονται στη νόσο Πάρκινσον (ντοπαμινεργικοί νευρώνες), και ότι αποτελεί κεντρικό ρυθμιστή της παθοφυσιολογίας της νόσου.

cell report 1

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του ΙΤΕ, η νόσος Πάρκινσον είναι μια προοδευτική νευροεκφυλιστική διαταραχή, που σχετίζεται με τη δυσλειτουργία και την απώλεια των ντοπαμινεργικών νευρώνων. Αποτελεί μια ιδιοπαθή νόσο του κεντρικού νευρικού συστήματος, που χαρακτηρίζεται από κινητικές και μη κινητικές εκδηλώσεις. Η παθογένειά της νόσου σχετίζεται με το έντονο οξειδωτικό στρες, την απορρύθμιση της πρωτεόστασης, τη γενωμική αστάθεια και τη μιτοχονδριακή δυσλειτουργία. Μολονότι πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η ηλικία, το γενετικό υπόβαθρο, και η έκθεση σε τοξίνες και σε περιβαλλοντικούς παράγοντες αποτελούν σημαντικούς ρυθμιστές για την εμφάνιση και εξέλιξη της νόσου, μέχρι σήμερα δεν έχουν αποσαφηνιστεί τα ακριβή της αίτια. Τα νευρικά κύτταρα, όπως οι ντοπαμινεργικοί νευρώνες, αντιμετωπίζουν υψηλά επίπεδα παραγωγής εξαιρετικά οξειδωτικών παράγωγων οξυγόνου, λόγω της έντονης μεταβολικής τους δραστηριότητας καθώς και της χαμηλής αντιοξειδωτικής τους ικανότητας, που οδηγούν σε βλάβες κυτταρικών μακρομορίων, συμπεριλαμβανομένου του DNA. Ο μοριακός μηχανισμός της επιδιορθωτικής εκτομής βάσεων (BER: Base Excision Repair) αποτελεί τον κύριο μηχανισμό για την αποκατάσταση βλαβών του DNA από το οξειδωτικό στρες και προστατεύει τους νευρώνες από τις κυτταροτοξικές ή μεταλλαξιογόνες δράσεις του.

Χρησιμοποιώντας ως πειραματικό σύστημα το νηματώδη Caenorhabditis elegans, και δείγματα ιστού προερχόμενα από ασθενείς με Πάρκινσον, οι ερευνητές έδειξαν ότι η απορρύθμιση του μηχανισμού BER κατά τη γήρανση έχει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη και εξέλιξη της νόσου. Η συσσώρευση ενδιάμεσων παραγώγων μορίων κατά την επιδιόρθωση μιτοχονδριακού και πυρηνικού DNA, οδηγεί σε γενωμική αστάθεια και στον κυτταρικό θάνατο των ντοπαμινεργικών νευρώνων σε διαγονιδιακά πειραματικά μοντέλα της νόσου στο νηματώδη. Το γεγονός ότι οι μοριακοί μηχανισμοί που ελέγχουν τη διαδικασία BER, επιδιόρθωσης βλαβών στο DNA, έχουν διατηρηθεί όμοιοι εξελικτικά ανάμεσα σε πολύ διαφορετικούς οργανισμούς, υπογραμμίζει τον κεντρικό της ρόλο στη εξασφάλιση της κυτταρικής ομοιόστασης. Τα ευρήματα της έρευνας που δημοσιεύονται σήμερα αποκαλύπτουν την κρίσιμη συμβολή του μηχανισμού BER στην παθοφυσιολογία της νόσου του Πάρκινσον, και αναδεικνύουν το συγκεκριμένο μηχανισμό ως έναν πιθανό στόχο για την ανάπτυξη στρατηγικών θεραπευτικών παρεμβάσεων.

Πηγή: ΙΤΕ

Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού

Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού

Στις 20 Νοεμβρίου η διεθνής κοινότητα τιμά την Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού, την ημέρα κατά την οποία, το 1989, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Η Ελλάδα κύρωσε τη Σύμβαση το 1992, δεσμευόμενη να διασφαλίζει για κάθε παιδί προστασία, εκπαίδευση, υγεία, παιχνίδι και το δικαίωμα να εκφράζει […]

Ανακοίνωση Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων – Πρόσκληση στο Course: Metaheuristic Optimization for Energy Systems

Ανακοίνωση Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων – Πρόσκληση στο Course: Metaheuristic Optimization for Energy Systems

Το Γραφείο Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων του ΕΚΠΑ σας ενημερώνει για το δωρεάν πρόγραμμα «Metaheuristic Optimization for Energy Systems in MATLAB». Το πρόγραμμα διοργανώνεται από το Technical University of Denmark (DTU), στο πλαίσιο του έργου COPILOT, το οποίο υποστηρίζεται από την πρωτοβουλία EIT Higher Education Initiative. Υπεύθυνος του έργου COPILOT για το ΕΚΠΑ είναι ο Καθηγητής κ. […]

Γεώργιος Μπαμπινιώτης: «Μαθητές και γονείς ζουν μια τρίχρονη τραυματική εμπειρία»

Γεώργιος Μπαμπινιώτης: «Μαθητές και γονείς ζουν μια τρίχρονη τραυματική εμπειρία»

Συνέντευξη του Γεώργιου Μπαμπινιώτη, Επίτιμου Καθηγητής Γλωσσολογίας και πρώην Πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών, στην Μάρνυ Παπαματθαίου. Εφημερίδα «Πανεπιστήμιο Αθηνών», Φύλλο 9, κυκλοφόρησε με «Το Βήμα της Κυριακής» 27 Σεπτεμβρίου 2026. Ο Επίτιμος Καθηγητής Γλωσσολογίας και πρώην Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών ασκεί αιχμηρή κριτική στο ισχύον σύστημα των Πανελλαδικών και μιλά για την ανάγκη ενίσχυσης της λυκειακής […]

Ανοίγει ένα μεγάλο κεφάλαιο στη θεραπεία του μελανώματος

Ανοίγει ένα μεγάλο κεφάλαιο στη θεραπεία του μελανώματος

Γράφει η Μαρία Γαβριατοπούλου καθηγήτρια θεραπευτικής-Ογκολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα». Εφημερίδα «Πανεπιστήμιο Αθηνών», Φύλλο 9, κυκλοφόρησε με «Το Βήμα της Κυριακής» 27 Σεπτεμβρίου 2026. Το μελάνωμα, ως ιδιαίτερα ανοσογονικός όγκος, αποτέλεσε πρόσφορο πεδίο ανάπτυξης της τεχνολογίας, ενώ η έρευνα των εξατομικευμένων αντικαρκινικών εμβολίων επεκτείνεται ήδη και σε άλλα νεοπλάσματα Η σύγχρονη […]

Ιστορική στιγμή και νέες προκλήσεις στην Ογκολογία

Ιστορική στιγμή και νέες προκλήσεις στην Ογκολογία

Γράφει ο Κωνσταντίνος Συρίγος είναι Καθηγητής Παθολογίας και Ογκολογίας της Ιατρικής σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντή της Γ’ Παθολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Η Σωτηρία». Εφημερίδα «Πανεπιστήμιο Αθηνών», Φύλλο 9, κυκλοφόρησε με «Το Βήμα της Κυριακής» 27 Σεπτεμβρίου 2026. Aν αναλογιστεί κανείς ότι η ανάπτυξη του εμβολίου ολοκληρώθηκε μέσα σε μόλις πέντε χρόνια, υπάρχει κάθε λόγος […]

Η πορεία προς μια επανάσταση στην Ιατρική

Η πορεία προς μια επανάσταση στην Ιατρική

Γράφει η Έλενα Ι. Γκόγκα είναι Καθηγήτρια Παθολογίας-Ογκολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθύντρια Α’ Παθολογικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών Λαϊκό. Εφημερίδα «Πανεπιστήμιο Αθηνών», Φύλλο 9, κυκλοφόρησε με «Το Βήμα της Κυριακής» 27 Σεπτεμβρίου 2026. Πόσους εμβολιασμούς θα πρέπει να κάνουμε, σε ποιους όγκους είναι περισσότερο αποτελεσματικά, χρειάζονται συνδυαστικές θεραπείες με ανοσοθεραπεία; Στις […]

Ανακοίνωση Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων – Πρόσκληση στο Course: Metaheuristic Optimization for Energy Systems

Ανακοίνωση Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων – Πρόσκληση στο Course: Metaheuristic Optimization for Energy Systems

Το Γραφείο Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων του ΕΚΠΑ σας ενημερώνει για το δωρεάν πρόγραμμα «Metaheuristic Optimization for Energy Systems in MATLAB». Το πρόγραμμα διοργανώνεται από το Technical University of Denmark (DTU), στο πλαίσιο του έργου COPILOT, το οποίο υποστηρίζεται από την πρωτοβουλία EIT Higher Education Initiative. Υπεύθυνος του έργου COPILOT για το ΕΚΠΑ είναι ο Καθηγητής κ. […]

Γεώργιος Μπαμπινιώτης: «Μαθητές και γονείς ζουν μια τρίχρονη τραυματική εμπειρία»

Γεώργιος Μπαμπινιώτης: «Μαθητές και γονείς ζουν μια τρίχρονη τραυματική εμπειρία»

Συνέντευξη του Γεώργιου Μπαμπινιώτη, Επίτιμου Καθηγητής Γλωσσολογίας και πρώην Πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών, στην Μάρνυ Παπαματθαίου. Εφημερίδα «Πανεπιστήμιο Αθηνών», Φύλλο 9, κυκλοφόρησε με «Το Βήμα της Κυριακής» 27 Σεπτεμβρίου 2026. Ο Επίτιμος Καθηγητής Γλωσσολογίας και πρώην Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών ασκεί αιχμηρή κριτική στο ισχύον σύστημα των Πανελλαδικών και μιλά για την ανάγκη ενίσχυσης της λυκειακής […]

Ανοίγει ένα μεγάλο κεφάλαιο στη θεραπεία του μελανώματος

Ανοίγει ένα μεγάλο κεφάλαιο στη θεραπεία του μελανώματος

Γράφει η Μαρία Γαβριατοπούλου καθηγήτρια θεραπευτικής-Ογκολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα». Εφημερίδα «Πανεπιστήμιο Αθηνών», Φύλλο 9, κυκλοφόρησε με «Το Βήμα της Κυριακής» 27 Σεπτεμβρίου 2026. Το μελάνωμα, ως ιδιαίτερα ανοσογονικός όγκος, αποτέλεσε πρόσφορο πεδίο ανάπτυξης της τεχνολογίας, ενώ η έρευνα των εξατομικευμένων αντικαρκινικών εμβολίων επεκτείνεται ήδη και σε άλλα νεοπλάσματα Η σύγχρονη […]

Ιστορική στιγμή και νέες προκλήσεις στην Ογκολογία

Ιστορική στιγμή και νέες προκλήσεις στην Ογκολογία

Γράφει ο Κωνσταντίνος Συρίγος είναι Καθηγητής Παθολογίας και Ογκολογίας της Ιατρικής σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντή της Γ’ Παθολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Η Σωτηρία». Εφημερίδα «Πανεπιστήμιο Αθηνών», Φύλλο 9, κυκλοφόρησε με «Το Βήμα της Κυριακής» 27 Σεπτεμβρίου 2026. Aν αναλογιστεί κανείς ότι η ανάπτυξη του εμβολίου ολοκληρώθηκε μέσα σε μόλις πέντε χρόνια, υπάρχει κάθε λόγος […]

Η πορεία προς μια επανάσταση στην Ιατρική

Η πορεία προς μια επανάσταση στην Ιατρική

Γράφει η Έλενα Ι. Γκόγκα είναι Καθηγήτρια Παθολογίας-Ογκολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθύντρια Α’ Παθολογικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών Λαϊκό. Εφημερίδα «Πανεπιστήμιο Αθηνών», Φύλλο 9, κυκλοφόρησε με «Το Βήμα της Κυριακής» 27 Σεπτεμβρίου 2026. Πόσους εμβολιασμούς θα πρέπει να κάνουμε, σε ποιους όγκους είναι περισσότερο αποτελεσματικά, χρειάζονται συνδυαστικές θεραπείες με ανοσοθεραπεία; Στις […]

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών

Το Ε.Κ.Π.Α. το οποίο εγκαινιάστηκε στις 3 Μαΐου του 1837, αρχικά στεγάστηκε σε ένα ανακαινισμένο οθωμανικό κτήριο στη βορειοανατολική πλευρά της Ακρόπολης, το οποίο στις μέρες μας έχει ανακαινιστεί και λειτουργεί ως Μουσείο του Πανεπιστημίου. Αρχικά ονομάστηκε «Οθωνικό Πανεπιστήμιο» από το όνομα του πρώτου βασιλιά της Ελλάδας Όθωνα και αποτελούνταν από 4 ακαδημαϊκά Τμήματα με 52 φοιτητές. Καθώς αποτελούσε το πρώτο Πανεπιστήμιο του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, αλλά και της ευρύτερης βαλκανικής και μεσογειακής περιοχής, απέκτησε σημαντικό κοινωνικο-ιστορικό ρόλο, ο οποίος υπήρξε καθοριστικός για την παραγωγή συγκεκριμένης γνώσης και πολιτισμού μέσα στη χώρα.

Stay Connected

Ακολουθήστε το hub.uoa.gr στα Social Media

Newsletter

Γραφτείτε για να λαμβάνετε ενημερώσεις

closebutton
Μετάβαση στο περιεχόμενο