Με επικεφαλής τον Κοσμήτορα της Σχολής Επιστημών Υγείας του Ε.Κ.Π.Α. Καθηγητή Χειρουργικής κ. Εμμανουήλ Πικουλή και με την υποστήριξη της ΕΣΑΜΕΑ (Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία) και του Προέδρου κ. Ιωάννη Βαρδακαστάνη, ολοκληρώθηκε και δημοσιεύτηκε από το Hellenic Observatory του London School of Economics (LSE) η πρώτη μελέτη και οι σχετικές προτάσεις πολιτικής για τα άτομα με αναπηρία και τη διαχείριση κρίσεων στην μετα-COVID εποχή, με τίτλο “Nothing About us without us”.
Στο πλαίσιο των αλλεπάλληλων πολυκρίσεων, τα άτομα με αναπηρίες υφίστανται συνεχώς πιο δυσμενείς συνέπειες από τις καταστροφές και τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, τα άτομα με αναπηρίες και χρόνιες ασθένειες παγκοσμίως αντιμετώπισαν πολυάριθμα εμπόδια, τα οποία επιδείνωσαν προϋπάρχουσες ανισότητες που περιόριζαν την ικανότητά τους να συμμετέχουν πλήρως στην κοινότητα. Η συμβατική στρατηγική διαχείρισης κινδύνων θεωρείται ανεπαρκής ενόψει των συνεχών καταστροφών και φαίνεται πιο σημαντικό από ποτέ, να αναπτυχθεί ένα ισχυρό μοντέλο διαχείρισης κινδύνων που να περιλαμβάνει ουσιαστικά την ενεργό συμμετοχή των ατόμων με αναπηρίες.
Η πανδημία COVID-19 ανέδειξε την ανάγκη για τη συλλογή και καταγραφή ενημερωμένων στοιχείων όσον αφορά τα άτομα με αναπηρίες σε Ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Σκοπός της μελέτης, που στηρίχθηκε σε μια καινοτόμα συμπεριληπτική μεθοδολογία συμμετοχικού σχεδιασμού από τη βάση, ήταν να αναδείξει και να καταγράψει τις προκλήσεις, τα κενά και τις ασυνέχειες στην παροχή έκτακτης υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και τις ειδικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για τη διατήρηση της υγείας, της ασφάλειας, της αξιοπρέπειας και της ανεξαρτησίας των ατόμων με αναπηρίες στην κοινότητα κατά τη διάρκεια των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας και καταστροφών στην μετα-COVID-19 εποχή.
Η μελέτη “Nothing About us without us” αξιοποίησε συμμετοχικά εργαστήρια (workshops) και ποσοτική έρευνα με δειγματοληψία 1.006 συμμετεχόντων από τις κοινότητες των ατόμων με αναπηρία. Η έρευνα είχε εμπειρικό χαρακτήρα συν-σχεδιασμού (co-design), προσπαθώντας να είναι όσο το δυνατόν πιο συμπεριληπτική, εστιάζοντας στους ακόλουθους ερευνητικούς στόχους:
- Να αναγνωρίσει και να χαρτογραφήσει τις προκλήσεις, τα κενά στην πληροφόρηση και τις προσδοκίες των ατόμων με αναπηρία και των φροντιστών τους από την παροχή έκτακτης υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και τις προσδοκίες των ατόμων με αναπηρία για τη διατήρηση της υγείας, της ασφάλειας, της αξιοπρέπειας και της ανεξαρτησίας τους στην κοινότητα κατά τη διάρκεια φυσικών καταστροφών ή κρίσεων.
- Να παράσχει τεκμήρια και προτάσεις πολιτικής για τον τρόπο ενίσχυσης της παροχής υγειονομικής περίθαλψης ώστε να διασφαλιστεί η υγεία για όλους στην μετα-COVID-19 εποχή και να αναδείξει τη σημασία της ένταξης των ατόμων με αναπηρίες στην ετοιμότητα για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ως ουσιαστικό παράγοντα της μείωσης κινδύνου και της προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης.
Η ανταπόκριση σε καταστάσεις κρίσεων και η επιτυχής ανάκαμψη από αυτές θα πρέπει να καθοδηγούνται από τα ίδια τα άτομα με αναπηρίες μέσω της προώθησης συνεργασιών, την αντιμετώπιση των διακρίσεων, την επέκτασης της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία στην τεχνολογία και την ενίσχυση των θεσμών για τη δημιουργία ενός πιο συμπεριληπτικού, προσβάσιμου και βιώσιμου κόσμου. Τα ευρήματα επιδιώκουν να συμβάλλουν στην ενημέρωση των εθνικών πολιτικών της Ελλάδας, δίνοντας έμφαση στην συμπερίληψη ως θεμελιώδη πτυχή της προετοιμασίας για τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ιδίως εν μέσω μιας εξελισσόμενης πολυκρίσης.
Η μελέτη “Nothing about us without us” και οι Προτάσεις Πολιτικής (Policy Brief) είναι διαθέσιμες στο σύνδεσμο https://www.lse.ac.uk/Hellenic-Observatory/Research/Projects-2022/Nothing-About-Us-Without-Us-Preparing-a-disability-inclusive-pandemic-response-and-recovery-in-Greece
