Στις 30 Μαΐου 2025, πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στο κατάμεστο Συνεδριακό Κέντρο της Πανεπιστημιούπολης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, η επιστημονική ημερίδα με τίτλο: «Δικαιώματα, Ανάγκες και Υποστήριξη Ευάλωτων και Ευπαθών Ομάδων Πληθυσμού στην Κοινότητα». Η ημερίδα συνδιοργανώθηκε από το Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Τμήματος Δημόσιας και Κοινοτικής Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (ΠαΔΑ), το Εργαστήριο Κοινωνικής και Οργανωσιακής Ψυχολογίας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, την Πανελλήνια Ένωση Αμφιβληστροειδοπαθών και την Ελληνική Ομοσπονδία Συλλόγων Σπανίων Νοσημάτων και Παθήσεων.
Χαιρετισμό απηύθυναν οι Διευθυντές των δύο Εργαστηρίων, η Καθηγήτρια και μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του ΠαΔΑ κ. Αρετή Λάγιου και ο Καθηγητής κ. Αλέξανδρος-Σταμάτιος Αντωνίου καθώς και η Πρόεδρος του Τμήματος κ. Κωνσταντίνα Σκαναβή.
Στην ημερίδα συμμετείχαν διακεκριμένοι επιστήμονες, επαγγελματίες ψυχικής υγείας, εκπαιδευτικοί και εκπρόσωποι συλλόγων ασθενών, αναδεικνύοντας πολύπλευρες προσεγγίσεις για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της πρακτικής συμπερίληψης των ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων. Ξεχωριστή ήταν και η συμβολή διακεκριμένων καθηγητών από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, με εξειδίκευση στην Υγιεινή και την Επιδημιολογία, οι οποίοι παρουσίασαν κρίσιμα ερευνητικά ευρήματα και παρουσίασαν σύγχρονα ζητήματα που αφορούν την προσβασιμότητα των ευπαθών ομάδων σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής μέριμνας, τις καθημερινές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σε επίπεδο κοινότητας και τη σημασία της διασφάλισης των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους.
Οι παρεμβάσεις τους υπογράμμισαν την ανάγκη υιοθέτησης διατομεακών στρατηγικών και διεπιστημονικής συνεργασίας για την ενδυνάμωση της δημόσιας υγείας και τη μείωση των ανισοτήτων.
Η επιστημονική Ημερίδα είχε οφέλη, τόσο για τους συμμετέχοντες (επαγγελματίες, φοιτητές, εθελοντές, κ.ά.) όσο και για την ευρύτερη κοινότητα:
Για τους Συμμετέχοντες: Ενημέρωση και Επιμόρφωση: Παρείχε επικαιροποιημένη γνώση για τις ανάγκες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευάλωτες και ειδικές ομάδες ενδεικτικά όπως άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι, παιδιά, ευάλωτες γυναίκες, άτυποι φροντιστές, άτομα με ψυχικές νόσους, μετανάστες, πρόσφυγες, άστεγοι, ΦμεΑ, κ.α.
Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών: Έδωσε την ευκαιρία να παρουσιαστούν και να συζητηθούν επιτυχημένα μοντέλα υποστήριξης και παρεμβάσεων που εφαρμόζονται ήδη.
Δικτύωση: Έφερε σε επαφή επαγγελματίες από διαφορετικούς κλάδους, οργανώσεις και φορείς, δημιουργώντας ευκαιρίες για συνεργασίες.
Ενίσχυση της Συνεργασίας: Προώθησε τη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών και φορέων που ασχολούνται με τις ομάδες αυτές για την παροχή πιο ολοκληρωμένων και συντονισμένων υπηρεσιών.
Ευαισθητοποίηση: Βοήθησε τους συμμετέχοντες/ουσες να κατανοήσουν καλύτερα τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν αυτές οι ομάδες και να αναπτύξουν μεγαλύτερη ενσυναίσθηση.
Ανίχνευση Αναγκών: Συνέβαλλε στην ανάδειξη των υφιστάμενων αναγκών και των κενών στις παρεχόμενες υπηρεσίες θέτοντας τη βάση για μελλοντικές δράσεις.
Συνηγορία, Ενημέρωση για Νομικά και Θεσμικά Πλαίσια: Παρείχε πληροφορίες για την ισχύουσα νομοθεσία και τα θεσμικά πλαίσια που αφορούν την υποστήριξη αυτών των ομάδων.
Ενδυνάμωση Επαγγελματιών: Πρότεινε νέα εργαλεία και τεχνικές που μπορούν να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα των επαγγελματιών στο έργο τους.
Για την Κοινότητα: Ευαισθητοποίηση του Κοινού: Συνέβαλε στην ευαισθητοποίηση της ευρύτερης κοινότητας για τις ανάγκες των ευάλωτων ομάδων και την σημασία της κοινωνικής αλληλεγγύης.
Προώθηση της Κοινωνικής Συνοχής: Συνέβαλε στην οικοδόμηση μιας πιο συμπεριληπτικής και αλληλέγγυας κοινωνίας.
Ενίσχυση των Υπηρεσιών: Πρότεινε βελτιώσεις και διεύρυνση των υφιστάμενων υπηρεσιών υποστήριξης στην κοινότητα.
Κινητοποίηση για Δράση: Επιχείρησε να εμπνεύσει και να κινητοποιήσει πολίτες και φορείς για τη λήψη δράσεων προς όφελος των ευάλωτων ομάδων.
Μείωση ή Εξάλειψη του Στίγματος: Πρότεινε τρόπους μείωσης του στίγματος και των προκαταλήψεων που μπορεί να υπάρχουν για αυτές τις ομάδες.
Ο κ. Αντωνίου στην εισήγησή του με τίτλο «Ισότητα στην Πράξη: Ενδυναμώνοντας τη γυναικεία παρουσία στο περιβάλλον εργασίας» ανέδειξε καίρια ζητήματα που αφορούν τις έμφυλες ανισότητες στον εργασιακό χώρο.
Συγκεκριμένα, παρουσίασε πορίσματα πρόσφατων ευρωπαϊκών και ελληνικών ερευνών που προβάλλουν τις ανισότητες και τα εμπόδια που συναντούν οι γυναίκες στον επαγγελματικό στίβο. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο φαινόμενο της γυάλινης οροφής, το οποίο περιορίζει τις δυνατότητες επαγγελματικής ανέλιξης των γυναικών διοικητικών στελεχών, καθώς και στα υψηλά ποσοστά σεξουαλικής και ηθικής παρενόχλησης που αντιμετωπίζουν σε εργασιακά περιβάλλοντα.
Με βάση τα ερευνητικά δεδομένα, ο κ. Αντωνίου υπογράμμισε ότι τα φαινόμενα αυτά δεν είναι μεμονωμένα αλλά συστημικά, επηρεάζοντας την επαγγελματική πορεία, την αυτοαντίληψη και την ψυχική υγεία των επαγγελματιών γυναικών σήμερα.
Παράλληλα, τόνισε τη σημασία της ψυχικής ανθεκτικότητας ως καθοριστικού προστατευτικού παράγοντα, επισημαίνοντας την ανάγκη καλλιέργειας δεξιοτήτων, της διαχείρισης του εργασιακού στρες, ανθεκτικότητας και ενδυνάμωσης των γυναικών στους χώρους εργασίας. Τέλος, διατυπώθηκαν προτάσεις για την εφαρμογή στοχευμένων οργανωσιακών πολιτικών και δράσεων που προάγουν την ουσιαστική ισότητα των φύλων και τη δημιουργία ενός υποστηρικτικού, ασφαλούς και δίκαιου εργασιακού περιβάλλοντος.
Παράλληλα, οι ομιλητές της θεματικής ενότητας «Εκπαίδευση, Ανάγκες και Υποστήριξη Ευάλωτων και Ειδικών Ομάδων» προέβαλαν τις πολυδιάστατες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευάλωτες και οι ευπαθείς ομάδες στον εκπαιδευτικό και κοινωνικό ιστό. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στα θεμελιώδη δικαιώματα και τις εξατομικευμένες ανάγκες παιδιών με αναπηρίες ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, τόσο στο σχολικό περιβάλλον όσο και στη ζωή στην κοινότητα, φωτίζοντας ζητήματα συμπερίληψης, ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση και καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού.
Στην ενότητα αυτή συμμετείχαν σχολικοί σύμβουλοι, εκπαιδευτικοί και επαγγελματίες ψυχικής υγείας, οι οποίοι κατέθεσαν εμπειρικά δεδομένα και πρακτικές παρεμβάσεις, ενώ παράλληλα αναδείχθηκε η αναγκαιότητα θεσμικής προστασίας των δικαιωμάτων των παιδιών από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως και η ψυχοκοινωνική ενίσχυση των οικογενειών τους.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη ολιστικής στήριξης των εκπαιδευτικών, γονέων παιδιών με αναπηρία, οι οποίοι συχνά βιώνουν συναισθηματική εξάντληση, επαγγελματική εξουθένωση και κοινωνική επιβάρυνση χωρίς επαρκή υποστηρικτικά δίκτυα.
Επιπλέον, παρουσιάστηκαν σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα σχετικά με την ουσιοεξάρτηση, με έμφαση στην εμπειρία των γυναικών, ενώ τονίστηκε η ανάγκη ενσωμάτωσης της έμφυλης οπτικής στις πολιτικές πρόληψης και θεραπείας. Δόθηκε έμφαση στην επιτακτική ανάγκη ύπαρξης προσβάσιμων, εξατομικευμένων και κοινωνικά ευαίσθητων υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, ικανών να ανταποκριθούν στις σύνθετες ανάγκες όσων βρίσκονται σε ευάλωτη θέση. Μέσω των επιμέρους εισηγήσεων και παρεμβάσεων, η ενότητα διαμόρφωσε έναν γόνιμο και ελπιδοφόρο προβληματισμό για την ενίσχυση της συμπερίληψης, της μέριμνας και της ισότητας στο πλαίσιο της κοινότητας.
Συνοψίζοντας, η ημερίδα αποτέλεσε μια σημαντική ευκαιρία για γνώση και ένα γόνιμο πεδίο επιστημονικής ανταλλαγής απόψεων και ευαισθητοποίησης σχετικά με τις πολλαπλές όψεις της κοινωνικής ευαλωτότητας, προτείνοντας πρακτικές λύσεις και ενισχυτικές πολιτικές για την ενδυνάμωση της κοινότητας και την δόμηση μιας πιο δίκαιης και συμπεριληπτικής κοινωνίας.
