Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

Ο Καθηγητής του ΕΚΠΑ κ. Μητσικώστας συμμετέχει στη συγγραφική ομάδα των Ευρωπαϊκών Κατευθυντήριων Οδηγιών για τη σύγχρονη προφυλακτική θεραπεία της ημικρανίας με μονοκλωνικά αντισώματα έναντι του CGPR

csm CV photo mitsikostas2 6ed30a2871

Σε συνέχεια προηγούμενων κατευθυντήριων oδηγιών για το χειρισμό της επεισοδιακής και της χρόνιας ημικρανίας που είχαν δημοσιευθεί το 2019, η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Κεφαλαλγίας, δημοσίευσε τον Ιούνιο 2022 επικαιροποιημένες οδηγίες, επειδή στο μεταξύ προέκυψαν νέα στοιχεία κυρίως από την εκπόνηση μελετών πραγματικής ιατρικής καθημερινότητας. Για τις οδηγίες εκείνες που στηρίζονται σε συμφωνία ειδικών, αποκτήθηκε ικανή κλινική εμπειρία, που απουσίαζε όταν γραφόταν οι αρχικές οδηγίες. Δύο είναι οι βασικές διαφορές των νεών οδηγιών, σε σχέση με τις αρχικές. Πρώτον, όλα τα μονοκλωνικά αντισώματα που δρουν στο μονοπάτι του CGRP συστήνονται πλέον σαν θεραπείες πρώτης γραμμής-επιλογής. Η δεύτερη διαφορά αφορά στη διάρκεια της θεραπείας, πότε δηλαδή πρέπει ένας ιατρός να σταματά την επιτυχημένη θεραπεία και να παρατηρεί τον/την ασθενή του για ενδεχόμενη αναζωπύρωση της ημικρανίας. Το 2019 η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Κεφαλαλγίας συνιστούσε 6 μήνες θεραπείας και επαναπροσδιορισμό της θεραπείας, ενώ στις πρόσφατες οδηγίες αυτό το διάστημα επεκτείνεται στους 12-18 μήνες.  Γενικά, τα μονοκλωνικά αντισώματα κατά του CGRP αποτελούν εξαιρετικά ασφαλείς και αποτελεσματικές θεραπείες για την προφύλαξη της ημικρανίας, με την καλύτερη δυνατή επιστημονική τεκμηρίωση.

O Καθηγητής Δήμος-Δημήτριος Μητσικώστας, της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, συμπεριλαμβάνεται στους Ειδικούς που υπογράφουν και τα δύο κείμενα των οδηγιών.

Sacco S, Amin FM, Ashina M, Bendtsen L, Deligianni CI, Gil-Gouveia R, Katsarava Z, MaassenVanDenBrink A, Martelletti P, Mitsikostas DD, Ornello R, Reuter U, Sanchez-Del-Rio M, Sinclair AJ, Terwindt G, Uluduz D, Versijpt J, Lampl C. European Headache Federation guideline on the use of monoclonal antibodies targeting the calcitonin gene related peptide pathway for migraine prevention – 2022 update. J Headache Pain. 2022 Jun 11;23(1):67. doi: 10.1186/s10194-022-01431-x. PMID: 35690723; PMCID: PMC9188162.


Following previous guidelines for the treatment of episodic and chronic migraine that had been published in 2019, the European Headache Federation published in June 2022 updated guidelines, because in the meantime new data have emerged mainly from the elaboration of real-world studies. For those recommendations based on a consensus, sufficient clinical experience was gained, which was absent when the original instructions were written. There are two main differences, compared to the original ones. First, all monoclonal antibodies that act on the CGRP pathway are now recommended as first-line treatments. The second difference concerns the duration of treatment, i.e. when a doctor should stop the successful treatment and observe his / her patient for a possible relapse of migraine. In 2019, the European Headache Federation recommended 6 months of treatment and redefinition, while in recent guidelines this period is extended to 12-18 months.  In general, monoclonal antibodies against CGRP are particularly safe and effective treatments for the prophylaxis of migraine, with the best possible scientific documentation. Prof. Dimos-Dimitrios Mitsikostas, of the Medical School, National and Kapodistrian University of Athens, was a co-author of both articles.

Sacco S, Amin FM, Ashina M, Bendtsen L, Deligianni CI, Gil-Gouveia R, Katsarava Z, MaassenVanDenBrink A, Martelletti P, Mitsikostas DD, Ornello R, Reuter U, Sanchez-Del-Rio M, Sinclair AJ, Terwindt G, Uluduz D, Versijpt J, Lampl C. European Headache Federation guideline on the use of monoclonal antibodies targeting the calcitonin gene related peptide pathway for migraine prevention – 2022 update. J Headache Pain. 2022 Jun 11;23(1):67. doi: 10.1186/s10194-022-01431-x. PMID: 35690723; PMCID: PMC9188162.

ΕΚΠΑ © 2022. Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος