Η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές και υγειονομικές προκλήσεις του 21ου αιώνα. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής συνοδεύεται από μεγαλύτερες ανάγκες φροντίδας, λόγω πολυνοσηρότητας, ευθραυστότητας και μειωμένης λειτουργικής αυτονομίας, ενώ παράλληλα περιορίζεται η διαθεσιμότητα εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Τεχνητή Νοημοσύνη, η ψηφιακή υγεία και οι τεχνολογίες υποβοηθούμενης διαβίωσης μπορούν να ενισχύσουν την ανεξάρτητη διαβίωση των ηλικιωμένων, την πρόληψη κινδύνων και την ποιότητα της φροντίδας. Η αξιοποίησή τους, ωστόσο, απαιτεί επαγγελματίες υγείας με σύγχρονες γνώσεις, ψηφιακές δεξιότητες και ισχυρή δεοντολογική κατάρτιση.
Σε αυτή την ανάγκη ανταποκρίνεται το ευρωπαϊκό έργο LEAN – «Ambient Assisted Living Nursing Education» (Erasmus+, KA2 Capacity Building for Higher Education, Agreement No. 101179632). Το έργο συνδέει πανεπιστήμια από την Ευρώπη και τη Νοτιοανατολική Ασία, με στόχο τον εκσυγχρονισμό της νοσηλευτικής και υγειονομικής εκπαίδευσης και την ενσωμάτωση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, ψηφιακής υγείας και υποβοηθούμενης διαβίωσης στα προγράμματα σπουδών.
Το LEAN εστιάζει ιδιαίτερα στην Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ, χώρες που αντιμετωπίζουν ταχύτατες δημογραφικές μεταβολές και αυξανόμενες ανάγκες για σύγχρονες υπηρεσίες γηριατρικής φροντίδας. Η διεθνής κοινοπραξία περιλαμβάνει ακαδημαϊκά ιδρύματα από την Ασία και την Ευρώπη, καθώς και το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Παγκόσμια Υγεία και Ιατρική των Καταστροφών» της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Το ΠΜΣ αποτελεί τον βασικό ακαδημαϊκό εταίρο του ΕΚΠΑ στο έργο και διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην υλοποίησή του. Αξιοποιώντας την εμπειρία του στη διεθνή εκπαίδευση, στην παγκόσμια υγεία, στη διαχείριση ευρωπαϊκών έργων και στην ανάπτυξη καινοτόμων εκπαιδευτικών προσεγγίσεων, συμβάλλει στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών δράσεων, στην ανάπτυξη υλικού, στη μεταφορά τεχνογνωσίας και στη διαμόρφωση σύγχρονων προγραμμάτων σπουδών.
Το ΠΜΣ συνδέει συστηματικά την ακαδημαϊκή γνώση με τις ανάγκες των συστημάτων υγείας, υποστηρίζοντας την επιμόρφωση προσωπικού και την ανταλλαγή διεθνών καλών πρακτικών.
Σημαντικό ορόσημο αποτέλεσε η διεθνής συνάντηση εργασίας των εταίρων, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Νοσηλευτική Σχολή του ΕΚΠΑ τον Νοέμβριο του 2025, με τον συντονισμό του ΠΜΣ «Παγκόσμια Υγεία και Ιατρική των Καταστροφών». Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι όλων των πανεπιστημίων της κοινοπραξίας από την Ευρώπη και την Ασία, καθώς και ο Πρόεδρος της Νοσηλευτικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Καθηγητής Παύλος Μυριανθεύς, και ο Διευθυντής και Επιστημονικός Υπεύθυνος του ΠΜΣ, Καθηγητής Εμμανουήλ Α. Πικουλής. Κεντρικό θέμα ήταν η υπεύθυνη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση και την κλινική πράξη. Η συνάντηση ενίσχυσε τον διάλογο μεταξύ των εταίρων και επιβεβαίωσε τη σημασία της κοινής ανάπτυξης εκπαιδευτικών λύσεων.
Παράλληλα, το έργο ανέλυσε τα υφιστάμενα προγράμματα σπουδών, εντόπισε εκπαιδευτικά κενά και ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης της ψηφιακής υγείας, της τεχνοηθικής, της διαχείρισης δεδομένων και των σύγχρονων δεξιοτήτων. Μέσα από εκπαιδευτικό υλικό, δράσεις ανάπτυξης ικανοτήτων, κόμβους εκπαίδευσης και καινοτομίας και ανταλλαγή τεχνογνωσίας, επιδιώκεται η βιώσιμη αναβάθμιση της υγειονομικής και νοσηλευτικής εκπαίδευσης.
Το LEAN αναδεικνύει ότι οι νέες τεχνολογίες δεν υποκαθιστούν τους επαγγελματίες υγείας, αλλά ενισχύουν τις δυνατότητές τους για ασφαλέστερη, ποιοτικότερη και περισσότερο εξατομικευμένη φροντίδα των ηλικιωμένων παράλληλα με την διαμόρφωση ανθρωποκεντρικών, καινοτόμων και βιώσιμων προτύπων υγειονομικής και νοσηλευτικής εκπαίδευσης.
Περισσότερες πληροφορίες για το έργο LEAN: https://ambient-lean.eu/
