Διεξήχθη η 2η Πανελλήνια Μαθητική Ολυμπιάδα Γλωσσολογίας

Στις 14 Φεβρουαρίου, ταυτόχρονα στη Φιλοσοφική Σχολή του Ε.Κ.Π.Α. και στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ., πραγματοποιήθηκε η 2η Πανελλήνια Μαθητική Ολυμπιάδα Γλωσσολογίας. Το εγχείρημα ξεκίνησε ακριβώς πριν από έναν χρόνο από τον Τομέα Γλωσσολογίας του Ε.Κ.Π.Α., ενώ φέτος ήταν η πρώτη φορά που συμμετείχε και η Θεσσαλονίκη ως εξεταστικό κέντρο. Τη διοργάνωση του διαγωνισμού ανέλαβαν αυτή τη φορά μαζί οι Τομείς Γλωσσολογίας των Τμημάτων Φιλολογίας του Ε.Κ.Π.Α. και του Α.Π.Θ. και το Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Α.Π.Θ. Η επιστημονική επιτροπή που προετοίμασε τα θέματα και το υλικό του διαγωνισμού απαρτιζόταν από γλωσσολόγους προερχόμενους από τα πανεπιστήμια της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, της Πάτρας και της Κρήτης.

Πάνω από 500 παιδιά από όλη την Ελλάδα, 211 από τη Βόρεια Ελλάδα και 300 από την Κεντρική και Νότια Ελλάδα, προσήλθαν στους χώρους του πανεπιστημίου, της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας αντίστοιχα, οι οποίοι άνοιξαν το πρωί του Σαββάτου για να τα υποδεχτούν. Μαθήτριες και μαθητές από την Α’ Γυμνασίου έως και την Γ’ Λυκείου έγιναν γλωσσολόγοι για μια ημέρα και επιδόθηκαν σε ένα παιχνίδι αποκωδικοποίησης, με αναζήτηση μοτίβων και κρυμμένων κανόνων, πάνω σε τέσσερις γλώσσες από τρεις εντελώς διαφορετικές μεριές του πλανήτη.

Τα θέματα του διαγωνισμού περιλάμβαναν ένα είδος λογικών προβλημάτων πολύ διαφορετικό από τα ζητούμενα στα διδασκόμενα σχολικά μαθήματα και αποτελούσαν, με αυτό τον τρόπο, μια πρώτη γνωριμία με το άγνωστο στη σχολική εκπαίδευση αντικείμενο της Γλωσσολογίας. Η ιδιαιτερότητα του διαγωνισμού είναι ότι, σε αντίθεση με μαθητικούς διαγωνισμούς άλλων μαθημάτων, δεν απαιτεί καμία προηγούμενη γνώση ή συγκεκριμένη μελέτη. Οι μαθήτριες και οι μαθητές καλούνται μόνο να ενεργοποιήσουν κάποιες ιδιαίτερες νοητικές δεξιότητες, συνδυαστικές, κριτικές και αναλυτικές, αυτές οι οποίες αποτελούν και τα κυριότερα νοητικά εργαλεία του/της συγκριτικού/ής και θεωρητικού/ής γλωσσολόγου.

Τα προβλήματα για επίλυση ήταν γρίφοι πάνω σε τρία βασικά υποσυστήματα της γλώσσας: σημασία, φωνητική/φωνολογική μορφή και συνδυασμός των μονάδων, δηλαδή σύνταξη. Για τα δύο πρώτα πεδία, οι διαγωνιζόμενες και οι διαγωνιζόμενοι εκτέθηκαν σε πραγματικά δεδομένα από δύο γλώσσες οι οποίες απειλούνται πολύ σοβαρά με εξαφάνιση: τη νειλοσαχαρική γλώσσα Ταμπάκ, που μιλιέται από περίπου 800 ανθρώπους στο Σουδάν, και την ιθαγενή νοτιοαμερικανική γλώσσα Καπανάχουα, η οποία μιλιόταν – στην πιο πρόσφατη καταγραφή το 2007 – από μόλις 50 ομιλήτριες/ομιλητές στο Περού. Παράλληλα, φωνολογικοί κανόνες έπρεπε να ανιχνευθούν και στη Γουαράο, ιθαγενή γλώσσα 30 χιλιάδων ομιλητ(ρι)ών περίπου στη Βενεζουέλα. Η τέταρτη γλώσσα του διαγωνισμού, η οποία αποτέλεσε τη βάση για ένα πρόβλημα ανίχνευσης συντακτικών κανόνων και κατασκευής νέων προτάσεων, ήταν η γλώσσα Ταμίλ, μια γλώσσα της Ινδίας από τη δραβιδική οικογένεια, η οποία δεν συγγενεύει με τις επίσημες γλώσσες της Ινδίας (Χίντι και Αγγλική), μιλιέται ωστόσο από 86 εκατομμύρια ανθρώπους.

Μαζί με τους/τις διοργανωτές/τριες, ένας μεγάλος αριθμός από εθελοντές/εθελόντριες (45 στη Θεσσαλονίκη και 17 στην Αθήνα) δούλεψαν με ενθουσιασμό για να υποδεχτούν τα εκατοντάδες παιδιά που ήρθαν με κηδεμόνες και εκπαιδευτικούς από πολλές πόλεις της Ελλάδας (ενδεικτικά: Αλεξανδρούπολη, Γιαννιτσά, Κιλκίς, Δράμα, Κοζάνη, Πάτρα, Σέρρες, Σιδηρόκαστρο, Κατερίνη, Τρίκαλα, Κόρινθος, Καλαμάτα, Νίσυρος, Χίος, Τρίπολη).

Τη διοργάνωση και τις ανάγκες της υποστήριξαν οι Κοσμητείες των Φιλοσοφικών Σχολών Ε.Κ.Π.Α. και Α.Π.Θ., οι Πρυτανείες των δύο ιδρυμάτων, καθώς επίσης και οι Εταιρείες Αξιοποίησης και Διαχείρισης Περιουσίας των δύο πανεπιστημίων.