Ημερίδα για τη σημασία της Διαφοροποιημένης Διδασκαλίας

Την Παρασκευή 2 Μαΐου 2025, πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία επιστημονική ημερίδα με θέμα «Σχολείο με Προσωπικότητα: Διαφοροποιώντας τη Διδασκαλία» την οποία διοργάνωσε το Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση» του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΕΚΠΑ σε συνεργασία με τη διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Γ’ Αθήνας και τη Χαρισμάθεια. Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε ο διευθυντής του Π.Μ.Σ. καθηγητής Αλέξανδρος-Σταμάτιος Αντωνίου.

Στην εκδήλωση απηύθυναν χαιρετισμό η Αντιπρύτανις Ακαδημαϊκών, Διεθνών Σχέσεων και Εξωστρέφειας κ. Σοφία Παπαϊωάννου, ο κ. Ιωάννης Μπουσδούνης, Διευθυντής Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Υ.ΠΑ.ΙΘ.Α., ο Δρ. Ιωάννης Κάππος, Διευθυντής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Γ’ Αθήνας, ο Πρόεδρος του ΠΤΔΕ καθηγητής Κωνσταντίνος Σκορδούλης και ο Διευθυντής του Π.Μ.Σ.

Στο κατάμεστο αμφιθέατρο «Iωάννης Δρακόπουλος» του ΕΚΠΑ, Σύμβουλοι Εκπαίδευσης και Ειδικοί Παιδαγωγοί παρουσίασαν εισηγήσεις σχετικά με το ρόλο και τη σημασία της Διαφοροποιημένης Διδασκαλίας (ΔΔ) και τη σχέση που αυτή έχει με την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Μεταξύ άλλων, έγινε αναφορά σε τεχνικές διαφοροποιημένης διδασκαλίας και την Τεχνητή Νοημοσύνη, την αξιοποίηση της εικόνας στο πλαίσιο της διαφοροποίησης της διδασκαλίας και τις εφαρμογές της ΔΔ σε νευροδιαφορετικά άτομα με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος. Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση από την ομάδα της Χαρισμάθειας των αποτελεσμάτων της εφαρμογής πλάνων διαφοροποιημένης εκπαίδευσης σε πανελλαδική κλίμακα.

Η κεντρική ομιλία εκφωνήθηκε από την καθηγήτρια Ψυχολογίας του ΑΠΘ κ. Αναστασία Αλευριάδου με τίτλο «Σχεδιάζοντας μεταβάσεις για άτομα με νοητική αναπηρία με βάση τις αρχές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας». Επίσης, κατά τη διάρκεια της ημερίδας παρουσιάστηκε ένα ανέκδοτο παραμύθι με παρεμφερή θεματολογία του συγγραφέα Ευγένιου Τριβιζά με τον τίτλο «ΙΛΔΟΥΑΡΔΟΣ ΣΑΡΑΠΑΝΣΙΠ: Μια ανέκδοτη ιστορία του Ευγένιου Τριβιζά για κάτι πιο πολύτιμο απ’ ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί».

Η απόφαση για τη διοργάνωση της συγκεκριμένης ημερίδας ελήφθη λόγω του ιδιαίτερου ενδιαφέροντος που παρουσιάζει η εφαρμογή της διαφοροποιημένης διδασκαλίας στη σύγχρονη εκπαιδευτική πράξη αλλά και της ανάγκης για ευαισθητοποίηση και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε ένα τόσο ουσιώδες παιδαγωγικό ζήτημα. Στο πλαίσιο ενός σχολείου που μετασχηματίζεται και αναπροσαρμόζεται διαρκώς ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των μαθητών/τριών, η διαφοροποιημένη διδασκαλία προσφέρει ένα παιδαγωγικό μοντέλο που προωθεί τη συμπερίληψη, τη μαθησιακή ισότητα και την ενεργή συμμετοχή κάθε παιδιού. Παράλληλα, αναγνωρίζει τη διαφορετικότητα όχι ως εμπόδιο, αλλά ως πηγή εμπλουτισμού της διδακτικής διαδικασίας, επιτρέποντας στους εκπαιδευτικούς να προσαρμόζουν το περιεχόμενο, τις μεθόδους και τα μέσα διδασκαλίας σύμφωνα με το μαθησιακό προφίλ των παιδιών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες ή νευροαναπτυξιακές διαταραχές, όπως η ΔΑΦ ή η ΔΕΠ-Υ, για τους/τις οποίους/ες η διαφοροποίηση αποτελεί προϋπόθεση ουσιαστικής πρόσβασης στη γνώση.

Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της συμπεριληπτικής διδασκαλίας, η διαφοροποιημένη διδασκαλία έχει αποδειχθεί ερευνητικά ότι ενισχύει την αυτενέργεια των μαθητών, καλλιεργεί τις μεταγνωστικές τους δεξιότητες και την αυτορρυθμιζόμενη μάθηση,  ενώ συμβάλλει στην ανάπτυξη κοινωνικοσυναισθηματικών δεξιοτήτων, δημιουργώντας ένα μαθησιακό περιβάλλον όπου κάθε μαθητής/μαθήτρια νιώθει αποδεκτός, ικανός και ασφαλής. Η αναγνώριση της σημασίας της εξατομικευμένης προσέγγισης δεν περιορίζεται μόνο στην Ειδική Αγωγή αλλά, απεναντίας αποτελεί κεντρική επιδίωξη για κάθε μορφή ποιοτικής διδασκαλίας, ανεξαρτήτως ομάδας ή γνωστικού αντικειμένου. Η επιμόρφωση και στήριξη των εκπαιδευτικών στον σχεδιασμό και την εφαρμογή διαφοροποιημένων διδακτικών στρατηγικών, καθώς και η ενσωμάτωση ψηφιακών εργαλείων, θεωρούνται καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία αυτής της προσέγγισης.

Κατά συνέπεια, η διοργάνωση της ημερίδας αυτής προέκυψε ως ανταπόκριση στη συγκεκριμένη παιδαγωγική και κοινωνική ανάγκη, παρέχοντας τη δυνατότητα πλαισίου ανταλλαγής ιδεών, επιστημονικής τεκμηρίωσης και πρακτικής έμπνευσης. Η επιτυχής εφαρμογή της διαφοροποίησης προϋποθέτει συνεργασία μεταξύ όλων των φορέων της εκπαίδευσης, από την κεντρική διοίκηση έως την σχολική τάξη. Αποτελεί κοινή ευθύνη όλων μας να συμβάλουμε στη διαμόρφωση ενός σχολείου που θα ανταποκρίνεται σε σημαντικό βαθμό στις προκλήσεις της εποχής όπως και τις ικανότητες και δεξιότητες του κάθε παιδιού χωριστά. Σταθερός στόχος παραμένει πάντα και η ενδυνάμωση και υποστήριξη με κάθε πρόσφορο μέσο των ίδιων των εκπαιδευτικών ώστε να είναι σε θέση να συμβάλουν καθοριστικά μέσω του νευραλγικού τους ρόλου στην οικοδόμηση σχολείων με προσωπικότητα, δηλαδή των σχολείων εκείνων που να εμπνέουν, να σέβονται και να παρέχουν ουσιαστική αλλά και την κατάλληλη βοήθεια προς όλα τα παιδιά αδιακρίτως.