Μνήμη καθηγήτριας Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, διακεκριμένης αποφοίτου και Επίτιμης Διδάκτορος του ΕΚΠΑ

Με αισθήματα βαθιάς τιμής και συγκίνησης, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών αποχαιρετά την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, μία από τις πλέον εμβληματικές μορφές των βυζαντινών σπουδών διεθνώς, διακεκριμένη απόφοιτο της Φιλοσοφικής Σχολής και Επίτιμη Διδάκτορα του της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Γεννημένη στην Αθήνα, η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε απόφοιτος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συνέχισε τις σπουδές της στη Γαλλία, όπου εκπόνησε δύο διδακτορικές διατριβές, στην Ιστορία (1957) και στη Φιλολογία (1966), στη Σχολή Ανώτατων Σπουδών του Παρισιού, χαράσσοντας από νωρίς μια λαμπρή ακαδημαϊκή πορεία με διεθνή εμβέλεια.

Εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας, στο οποίο και διετέλεσε επί σειρά ετών διευθύντρια, ενώ υπηρέτησε ως διευθύντρια του Κέντρου Έρευνας Βυζαντινής Ιστορίας και Πολιτισμού και της Χριστιανικής Εγγύς Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Paris I. Στο ίδιο Πανεπιστήμιο εξελέγη αντιπρόεδρος και πρόεδρος, ενώ παράλληλα κατείχε την έδρα της Βυζαντινής Ιστορίας στη Σορβόννη, διατελώντας διευθύντρια του Τμήματος Ιστορίας και πρόεδρος της Επιτροπής Έρευνας της Φιλοσοφικής Σχολής.

Η ακαδημαϊκή και διοικητική της προσφορά υπήρξε πολυσχιδής και καθοριστική. Υπηρέτησε ως πρύτανης της Ακαδημίας και καγκελάριος των Πανεπιστημίων Παρισίων, αντιπρόεδρος του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Εκπαίδευσης της Γαλλίας, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών, καθώς και γενική γραμματέας της Διεθνούς Επιτροπής Ιστορικών Σπουδών. Υπήρξε, επίσης, αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και μέλος κορυφαίων ακαδημιών, όπως της Βρετανικής Ακαδημίας, της Βασιλικής Ακαδημίας του Βελγίου, του Βερολίνου και της Ακαδημίας Επιστημών της Βουλγαρίας.

Το επιστημονικό της έργο, με επίκεντρο τη διοικητική οργάνωση, την πολιτική ιδεολογία και την ιστορική γεωγραφία του Βυζαντίου, περιλαμβάνει πλήθος μονογραφιών, συλλογών μελετών και επιμέλειες συλλογικών τόμων. Ως πανεπιστημιακή δασκάλα συνέβαλε καθοριστικά στην εδραίωση και την άνθηση των βυζαντινών σπουδών στο Παρίσι, αναδεικνύοντας τη σημασία του Βυζαντίου για την ιστορική συγκρότηση της Ευρώπης και διαμορφώνοντας γενιές νέων ερευνητών, μεταξύ των οποίων και σημαντικό αριθμό Ελλήνων βυζαντινολόγων.

Η αναγόρευσή της σε Επίτιμη Διδάκτορα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 28 Νοεμβρίου 2014, στη Μεγάλη Αίθουσα, σε μια τελετή υψηλού συμβολισμού, που επισφράγισε τους άρρηκτους δεσμούς της με το Ίδρυμα από το οποίο εκκίνησε η ακαδημαϊκή της πορεία.

Ο Πρύτανης καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος εκ μέρους των Πρυτανικών Αρχών, του Συμβουλίου Διοίκησης, της Συγκλήτου και σύσσωμης της πανεπιστημιακής κοινότητας του Πανεπιστημίου Αθηνών αναφέρει τιμώντας τη μνήμη της: «Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε φωτεινό παράδειγμα Ελληνίδας πανεπιστημιακού με διεθνές κύρος, πρέσβειρα του ελληνικού πολιτισμού και της βυζαντινής ιστοριογραφίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Το έργο και η παρακαταθήκη της θα συνεχίσουν να εμπνέουν την ακαδημαϊκή κοινότητα του Πανεπιστημίου Αθηνών και τη διεθνή επιστημονική κοινότητα».