Μήνυμα του Πρύτανη του ΕΚΠΑ καθηγητή Θάνου Δημόπουλου με αφορμή την Διεθνή Ημέρα για τη Συμμετοχή των Γυναικών και των Κοριτσιών στην Επιστήμη [11/2]

Η ισότητα των φύλων αποτελεί διεθνώς κατοχυρωμένο δικαίωμα από:

• Διεθνείς Συμβάσεις (π.χ. Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ του 1945, Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1948, Διεθνές  Σύμφωνο  της  Νέας  Υόρκης  για  τα Ατομικά  και  Πολιτικά Δικαιώματα του 1966, Διεθνές  Σύμφωνο  για  τα  Οικονομικά,  Κοινωνικά  και  Μορφωτικά  Δικαιώματα του 1966, Σύμβαση  των  Ηνωμένων  Εθνών  για  την  εξάλειψη  όλων  των  μορφών  διακρίσεων  κατά  των γυναικών», κ.ά,
• επίσης, από Διεθνείς Συμβάσεις Εργασίας, με ρυθμίσεις για την προστασία της μητρότητας και τη διευκόλυνση εργαζόμενων με οικογενειακές υποχρεώσεις,
• από τις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
• όσο και από Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς και Κοινοτικές Οδηγίες για την προώθηση της έμφυλης ισότητας στον τομέα της εργασίας και της απασχόλησης.

Η δέσμευση, μάλιστα, στην αρχή της ισότητας των φύλων και στην εργασία για την άρση των έμφυλων διακρίσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση οδήγησε στην ίδρυση του Ευρωπαϊκού  Ινστιτούτου  για  την  Ισότητα  των  Φύλων το 2010, ενός αποκεντρωμένου οργανισμού ο οποίος στοχεύει στην επίτευξη της έμφυλης ισότητας διεξάγοντας έρευνες και δημοσιεύοντας στοιχεία και ορθές πρακτικές.

Ειδικότερα, η έμφυλη ισότητα στην εκπαίδευση αποτελεί βασική προτεραιότητα της UNESCO, η οποία προχώρησε στη σύνταξη της Στρατηγικής για την Ισότητα των Φύλων στην Εκπαίδευση 2019- 2025. Η στρατηγική επικεντρώνεται σε συστημικές μετατροπές προς όφελος όλων των εκπαιδευόμενων μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων για την ενδυνάμωση των γυναικών και των κοριτσιών.

Σε επίπεδο Εθνικού Δικαίου, το Σύνταγμα της Ελλάδας κατοχυρώνει την ισότητα των φύλων  στο Άρθρο 4 παρ. 2.

Το συμπεριληπτικό πανεπιστήμιο συνδέεται με την έννοια της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης. Ως «συμπεριληπτική εκπαίδευση» (inclusive education) ορίζεται η διαδικασία ενίσχυσης του εκπαιδευτικού συστήματος ώστε αυτό να μπορεί να μεριμνά και να παρέχει ευκαιρίες μάθησης σε όλες τις κοινωνικές ομάδες.

Στο πλαίσιο της Σύμβασης της UNESCO, η συμπεριληπτική εκπαίδευση αναφέρεται τόσο σε δράσεις ενσωμάτωσης μίας μειονοτικής ομάδας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση όσο και σε μέτρα που στοχεύουν στην αύξηση της προσβασιμότητας στο πανεπιστήμιο.

Επιπλέον, δίνεται έμφαση στην έννοια της ποικιλομορφίας ως συστατικού στοιχείου της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης και στην ανάγκη αναδιάρθρωσης των προγραμμάτων σπουδών με γνώμονα το φύλο και την πολιτισμική διαφορά ευρύτερα.

Στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών σε εφαρμογή του νόμου και σύμφωνα με τις αποφάσεις της Πανεπιστημιακής Συγκλήτου λειτουργεί η Επιτροπή Ισότητας των Φύλων (ΕΙΦ) με στόχο την εφαρμογή των πολιτικών έμφυλης ισότητας και την άρση των έμφυλων στερεοτύπων, των ανισοτήτων, του σεξισμού και της έμφυλης βίας.

Το Πανεπιστήμιο, ως βασικός φορέας προόδου και ανάπτυξης οφείλει να είναι πρωτοπόρο στις δράσεις για την αποκατάσταση της ισότητας και για την εξάλειψη αρνητικών αντιλήψεων και στερεοτύπων έναντι οποιασδήποτε κοινωνικής ομάδας.

Για όλα τα παραπάνω τόσο οι Πρυτανικές Αρχές, όσο και η Επιτροπή Ισότητας των Φύλων του ΕΚΠΑ σχεδιάζουμε συγκεκριμένες δράσεις και ενέργειες, έτσι ώστε να είναι πάντα διαθέσιμο ένα πλέγμα θεσμών, δομών και δυνατοτήτων που θα εξασφαλίζουν στην πράξη τις αρχές μας.

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι ένας θεσμός με ιστορία και απτή προσφορά 185 ετών. Είναι, όμως, παράλληλα, μια κοινότητα, είμαστε, όλοι μας μέλη μια κοινότητας που συγκροτούν τη «Univesitas». Οι δεσμοί που μάς συνδέουν στηρίζονται στην ελευθερία του λόγου και της διακίνησης των ιδεών, στην αποδοχή του Άλλου, στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, στην αρχή της πλειοψηφίας και στο σεβασμό της μειοψηφίας.

Αυτές οι ακατάλυτες αρχές, μαζί βεβαίως με όλα τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, συγκροτούν το πλαίσιο εντός του οποίου πρέπει να αναπτύσσεται κάθε πολιτική του Ιδρύματος. Χωρίς αυτές τις ακατάλυτες αρχές οι εκάστοτε ισχύοντες κανόνες και κανονισμοί αποτελούν γράμματα κενά περιεχομένου.

Στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, οι δράσεις μας στοχεύουν:

• α) Στην ισότιμη πρόσβαση για όλες και όλους στην εκπαιδευτική, διδακτική, διοικητική, τεχνική και ερευνητική διαδικασία. Και
• β) Στην προαγωγή της ποικιλομορφίας και της πολλαπλότητας τόσο στα προγράμματα σπουδών όσο και στην κοινωνική διάρθρωση του πανεπιστημίου.

Όλες και όλοι μαζί μπορούμε να κάνουμε πολλά στα συγκεκριμένα ζητήματα.