Thoughts of a legacy (Σκέψεις σχετικά με μια κληρονομιά)

Επιμέλεια σύνοψης του Editorial του Nature Reviews/Genetics Vol.23, July 2022, p 385: Νικόλαος Κατσιλάμπρος, Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ

Το περιοδικό Nature Reviews/Genetics [Vol.23, July 2022] με αφορμή την πάροδο 200 ετών από το θάνατο του μεγάλου ερευνητού Mendel, που ως γνωστόν είναι ο πατέρας της Γενετικής, αφιερώνει ένα άρθρο ευρύτερης σημασίας για το αναγνωστικό κοινό. Καταρχάς, τονίζεται ότι με βάση τις σημαντικότατες ανακαλύψεις του Mendel αναπτύχθηκε η σύγχρονη Γενετική επιστήμη. Αρχικά επικράτησε δυσπιστία με αποτέλεσμα το έργο του να αναγνωριστεί 30 χρόνια μετά την δημοσίευση των εργασιών του.

Σαν να μη έφθανε όμως αυτό, τα σημαντικά ευρήματα του μεγάλου αυτού επιστήμονος αποτέλεσαν τροφή για να «ανδρωθούν» οι ηθικά απαράδεκτες αντιλήψεις μεταγενεστέρων επιστημόνων περί ευγονικής. Τα παραδείγματα μιας τέτοιας στρεβλής και αντιεπιστημονικής εφαρμογής των διδαγμάτων του Mendel δεν είναι σπάνια. Ενδεικτικά αναφέρονται οι νόμοι περί στειρώσεως και μεταναστεύσεως στις ΗΠΑ καθώς και οι γνωστές τακτικές των ναζί.

Όπως εξάλλου έδειξε η πανδημία του COVID-19, η εσφαλμένη ερμηνεία και η παραπληροφόρηση της επιστήμης μπορεί να προκαλέσουν πολύ κακό. Οι επιστήμονες πρέπει να έχουν μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση για το πώς ορισμένα από τα ευρήματά τους μπορούν να αλλοιωθούν και θα έπρεπε να είναι ελεύθεροι να συνεχίσουν την έρευνα χωρίς φόβο καταστολής ή λογοκρισία.

Οι γενετιστές έχουν ιδιαίτερη ευθύνη να ασχοληθούν με το πεδίο αλλά  και με το κοινό για την οικοδόμηση γενετικής παιδείας, αντιμετωπίζοντας εσφαλμένες αντιλήψεις σχετικά με τη φυλή, την εθνικότητα και την καταγωγή, ώστε να διασφαλιστεί η υπεύθυνη και σωστή χρήση των πληροφοριών της Γενετικής τώρα και στο μέλλον.