Η κ. Σμυρναίου Ζαχαρούλα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών και Αντιπρόεδρος του ΙΤΥΕ Διόφαντος συμμετείχε, ως προσκεκλημένη ομιλήτρια, στην επιμορφωτική ημερίδα «Steam: Μαθηματικά και Τέχνη στο εκπαιδευτικό κοινωνικοπολιτισμικό γίγνεσθαι», η οποία διοργανώθηκε από τις Επιστημονικές Υπεύθυνες – Συμβούλους Εκπαίδευσης Μαθηματικών κ. Σταυρούλα Πατσιομίτου και Καλλιτεχνικών κ. Χαρά Χάσουλα, στη ΔΕ Γ΄Αθήνας, την Τετάρτη 10 Απριλίου 2024 στο Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Περιστερίου. Η Επιμορφωτική Ημερίδα απευθυνόταν σε εκπαιδευτικούς ΠΕ03, ΠΕ03.50, ΠΕ08 της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και είχε κεντρικό θέμα τον ρόλο της Τέχνης στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα και τη σημασία του πεδίου STEAM στην εκπαίδευση.
Η εισήγηση της κ. Σμυρναίου Αναπληρώτριας Καθηγήτριας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Ε.Κ.Π.Α. έφερε τον τίτλο «Ο Επιστημονικός γραμματισμός και η Τέχνη στην Εκπαίδευση: Δύο σημειωτικά συστήματα για την προσέγγιση αμφιλεγόμενων και σύγχρονων θεμάτων στην εκπαίδευση». Σύμφωνα με τα τελευταία ερευνητικά reports της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον 21ο αιώνα οι προτάσεις που αφορούν τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών επικεντρώνονται στην ενσωμάτωση στη διδασκαλία, και των κοινωνικών προκλήσεων που βιώνει ο σύγχρονος κόσμος. Ο επιστημονικός λόγος συνεχίζει να αποτελεί εργαλείο στη ΔΦΕ, καθώς επικεντρώνεται στην καλλιέργεια των επιστημονικών δεξιοτήτων και στον επιστημονικό γραμματισμό, δηλαδή sτην τριπλή γνωστική ικανότητα των μαθητών να κατανοούν, να αιτιολογούν και να επικοινωνούν τα επιστημονικά νοήματα. Όμως, η ανάπτυξη του επιστημονικού γραμματισμού συνδέεται στενά με άλλους εκπαιδευτικούς στόχους, όπως η αύξηση της κριτικής στα μέσα επικοινωνίας, η απόκτηση παγκόσμιας ικανότητας αντίληψης σοβαρών προκλήσεων και προβλημάτων και η προώθηση των ικανοτήτων του ατόμου για να δράσει ως ενεργός πολίτης. Συνεπώς, νέες εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες απαιτούνται ώστε η εκπαίδευση να στραφεί προς αυτές τις κατευθύνσεις. Η Τέχνη μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα σημειωτικό σύστημα, που παράγει ερμηνείες και που μπορεί να εμπλουτίσει το γνωστικό δυναμικό του μαθητή, προσεγγίζοντας τη γνώση με άλλους τρόπους. Μέσω της αξιοποίησης της Τέχνης και γενικότερα της προσέγγισης STEAM για την προσέγγιση επιστημονικών θεμάτων οι μαθητές δρουν σε πολλαπλά αναπαραστασιακά συστήματα και μπορούν να ενισχύσουν όλους τους τύπους νοημοσύνης, να προσεγγίσουν τις επιστημονικές έννοιες με πολλαπλούς αναπαραστασιακούς τρόπους, να αναπλαισιώσουν τις δύσκολες έννοιες και να αλληλεπιδράσουν με νοητικά και χειραπτικά εργαλεία (θεωρίες, γνωστικά σχήματα και κώδικες, σημειωτικά κείμενα και κώδικες, πειραματικό υλικό, καλλιτεχνικά δημιουργήματα) ώστε να εμπλακούν νοητικά/ γνωστικά και συναισθηματικά. Με βάση τα παραπάνω, η καινοτομία της εισαγωγής της ενότητας STEAM στο χώρο της εκπαίδευσης έγκειται στο ότι αυτή αποτελεί μια ολοκληρωμένη διδακτική προσέγγιση που στοχεύει στην «ομοιοστασία» (Vergnaud, 2008) δηλαδή στην ισορροπία μεταξύ των γνωστικών αντικειμένων, στην υποστήριξή τους όχι μόνο από την κυρίως διδασκαλία αλλά και από σύγχρονες παιδαγωγικές μεθόδους, όπως η ενσώματη μάθηση (Smyrnaiou et al.2016, 2017, Hung et al. 2015), τα ψηφιακά μέσα, οι δυνατότητες επίλυσης προβλήματος και η Τέχνη.
