Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο στην ανάπτυξη και υλοποίηση των κοινών εκπαιδευτικών δράσεων της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Πανεπιστημίων CIVIS, συμβάλλοντας ενεργά στη δημιουργία καινοτόμων διεθνών προγραμμάτων σπουδών σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης.
Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες της Συμμαχίας CIVIS περιλαμβάνουν κοινά προγράμματα προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών, δίκτυα διδακτορικής έρευνας (doctoral networks), μικρο-προγράμματα (micro-programs), μικρο-διαπιστευτήρια (micro-credentials) και εκπαιδευτικές ενότητες (modules), τα οποία υλοποιούνται με τη συνεργασία τουλάχιστον 3 Πανεπιστημίων του CIVIS, ύστερα από πρόσκληση, υποβολή προτάσεων, αξιολόγηση και επιλογή τους.
Tο ΕΚΠΑ συμβάλλει καθοριστικά στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής στρατηγικής της Συμμαχίας CIVIS, καθώς συντονίζει το Work Package 9 (WP9) για την ανάπτυξη νέων κοινών εκπαιδευτικών προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών, με WP Leader την Καθηγήτρια Μαρία Δασκολιά από το Παιδαγωγικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Η συμμετοχή του Πανεπιστημίου μας στις νέες αυτές εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες υποστηρίζεται κεντρικά από το γραφείο CIVIS του ΕΚΠΑ και θεσμικά από τις αρμόδιες διοικητικές δομές του Ιδρύματος, και ειδικότερα από τη Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας (ΜΟΔΙΠ) και τη Διεύθυνση Ακαδημαϊκών Υποθέσεων, οι οποίες μεριμνούν για την ανάπτυξη, την ποιότητα, την πιστοποίηση και τη θεσμική ενσωμάτωση των νέων κοινών προγραμμάτων σπουδών.
Όπως επισημαίνει η Καθηγήτρια Μαρία Δασκολιά, CIVIS WP9 Leader, στόχος της πρωτοβουλίας είναι να ενισχυθεί το ενδιαφέρον των Πανεπιστημίων που συμμετέχουν στην Κοινοπραξία CIVIS, για την ανάπτυξη κοινών ευρωπαϊκών προγραμμάτων σπουδών, και να υποστηριχθούν οι διαδικασίες που οδηγούν στη δημιουργία τους. «Στόχος μας είναι να μεταφέρουμε το μήνυμα, να προωθήσουμε το όραμα και να διαμορφώσουμε νέες εκπαιδευτικές ευκαιρίες για φοιτητές και νέους ερευνητές μέσα από τη συνέργεια και τη συνεργασία των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων του CIVIS», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι η σύνδεση της ακαδημαϊκής γνώσης και της έρευνας με τις σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις και τις νέες τάσεις της αγοράς εργασίας αποτελεί βασικό άξονα της στρατηγικής αυτής. «Βασική μας αρχή είναι ο σχεδιασμός κοινών εκπαιδευτικών προγραμμάτων σπουδών που να προάγουν τη διεπιστημονικότητα, την παιδαγωγική καινοτομία, την ενεργό πολιτειότητα και την αειφορία», τονίζει η κυρία Δασκολιά, «με απώτερο στόχο τη διαμόρφωση ενός συμμετοχικού, δυναμικού και πρωτοπόρου ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού χώρου».
Βασικά εκπαιδευτικά προγράμματα της συμμαχίας CIVIS με τον συντονισμό ή τη συμμετοχή του ΕΚΠΑ
Μεταξύ των ήδη εγκεκριμένων και σε εξέλιξη εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών της Συμμαχίας CIVIS συγκαταλέγονται μια σειρά από εμβληματικά προγράμματα με τον συντονισμό ή τη συμμετοχή του ΕΚΠΑ. Πρόκειται για τα ακόλουθα τρία κοινά προγράμματα σπουδών:
- Joint Master’s Programme in Drug Development from Natural Products to Formulations and Applicatiaons (NAT4DD)
Το πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών NAT4DD συντονίζεται από την ομάδα της κ. Ελένης Σκαλτσά και της κ. Γεωργίας Βαλσαμή, Καθηγητριών στο Τμήμα Φαρμακευτικής του ΕΚΠΑ, ενώ σε αυτό συμμετέχουν ακόμα τα Πανεπιστήμια Sapienza της Ρώμης και Βουκουρεστίου. Το πρόγραμμα βρίσκεται σε διαδικασία ευρωπαϊκής πιστοποίησης από τον οργανισμό AQAS και προβλέπεται να ξεκινήσει το χειμερινό εξάμηνο του 2026–2027. Στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη φαρμάκων με βάση φυσικά προϊόντα, καλύπτοντας όλες τις φάσεις της διαδικασίας, από την ανάλυση και σύνθεση έως τις εφαρμογές. Παράλληλα, το πρόγραμμα συμβάλλει στον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 3 του ΟΗΕ για υγιή ζωή και ευημερία για όλους.
- Master’s Programme in Transdisciplinary Studies of Climate, Environment and Energy (TRACEE)
Το δια-επιστημονικό πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών TRACEE στους τομείς του κλίματος, του περιβάλλοντος και της ενέργειας, με τη συμμετοχή 14 πανεπιστημίων από την Ευρώπη και την Αφρική, προσφέρει 9 διαφορετικές κατευθύνσεις σπουδών. Με επίσημη έναρξη τον Σεπτέμβριο 2025, μέσα στο 2026 θα ξεκινήσει το Study Track 6: Climate Change Science, με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών και Τμημάτων του ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με τα Πανεπιστήμια της Στοκχόλμης και του Tübingen. Επικεφαλής από πλευράς ΕΚΠΑ είναι η Καθηγήτρια Χριστίνα-Άννα Μητσοπούλου από το Τμήμα Χημείας και ο Καθηγητής Κώστας Καρτάλης από το Τμήμα Φυσικής. Το πρόγραμμα έχει λάβει ευρωπαϊκή πιστοποίηση από τον οργανισμό NVAO.
- Το JointBachelor in Global Destination and Tourist Organisation Management είναι το πρώτο κοινό πρόγραμμα προπτυχιακών σπουδών της Συμμαχίας CIVIS, με επικέντρωση στον Τουρισμό και την τουριστική διαχείριση. Σε αυτό συμμετέχουν το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας (Καθηγητής Θεόδωρος Συριόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Ευθύμιος Ρουμπής και Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Γαβαλάς) και του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών (Καθηγητής Α. Σάμιτας και Καθηγητής Γ. Τσουρβάκας) της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του ΕΚΠΑ.
Στο πλαίσιο των ήδη εγκεκριμένων και σε λειτουργία προγραμμάτων, το ΕΚΠΑ συμμετέχει επίσης στα ακόλουθα τέσσερα Διδακτορικά Δίκτυα. Στα ακόλουθα:
- PhDNetwork in Translational Cardiometabolic Biomedicine & Health (υπό τον συντονισμό από πλευράς ΕΚΠΑ του Καθηγητή Ιορδάνη Μουρούζη, από το Τμήμα Ιατρικής)
- PhDNetwork in Museum University Forum (υπό τον συντονισμό από πλευράς ΕΚΠΑ της Επίκ. Καθηγήτριας Μαρίας Μούλιου από το Τμήμα Αρχαιολογίας)
- PhDNetwork in Intercultural Philosophy and Global Epistemologies (υπό τον συντονισμό από πλευράς ΕΚΠΑ του Καθηγητή Γεράσιμου Κακολύρη από το Τμήμα Φιλοσοφίας)
- PhDNetwork in Epistemological and actor-based approaches on mobilities, spaces and cities (υπό τον συντονισμό από πλευράς ΕΚΠΑ του Αναπληρωτή Καθηγητή Δημήτρη Γκούσκου από το Τμήμα Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε.)
Στα ήδη εγκεκριμένα προγράμματα συγκαταλέγονται επίσης τα ακόλουθα τέσσερα μικρότερης διάρκειας εκπαιδευτικά προγράμματα:
- Microprogramme in Digital Transformations in Health and Wellbeing (μετη συμμετοχή του Επίκ. Καθηγητή Δημήτρη Κατσιάνη του Τμήματος Τεχνολογιών Ψηφιακής Βιομηχανίας)
- Micro-credential on University Civic Engagement: Making a Positive Impact on the World from the University (μετη συμμετοχή της Καθηγήτριας Φιλίας Ίσαρη του Τμήματος Ψυχολογίας)
- Microcredential on Digital Humanities for Renaissance Studies (μετη συμμετοχή της Επίκ. Καθηγήτριας Κατερίνας Φλώρου του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας)
- MOOC in Apprentissage de l’expression écrite en Français (μετη συμμετοχή της Αναπλ. Καθηγήτριας Ελένης Τζιάφα του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας)
Νέα – πρόσφατα εγκεκριμένα – κοινά εκπαιδευτικά προγράμματα CIVIS, με τον συντονισμό και τη συμμετοχή του ΕΚΠΑ
Κατά την τελευταία πρόσκληση κατάθεσης προτάσεων για την ανάπτυξη νέων κοινών εκπαιδευτικών προγραμμάτων στο πλαίσιο της Συμμαχίας CIVIS (Οκτώβριος 2025), το ΕΚΠΑ κατέγραψε και πάλι ιδιαίτερα δυναμική παρουσία. Συνολικά, το ΕΚΠΑ συμμετέχει σε 14 εγκεκριμένες προτάσεις, είτε ως συντονιστής είτε και ως εταίρος. Πρόκειται για:
- 4 νέα κοινά εκπαιδευτικά προγράμματα, στα οποία έχει τον κεντρικό συντονισμό
- 10 νέα κοινά εκπαιδευτικά προγράμματα, στα οποία το ΕΚΠΑ συμμετέχει ως εταίρος
Οι θεματικές των νέων εγκεκριμένων προγραμμάτων στα οποία συμμετέχει το ΕΚΠΑ καλύπτουν ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων, ενισχύοντας την ανταλλαγή και προώθηση καινοτόμων εκπαιδευτικών και ερευνητικών πρακτικών στις ανθρωπιστικές και πολιτισμικές σπουδές, τις επιστήμες υγείας, την τεχνητή νοημοσύνη και τις ψηφιακές τεχνολογίες, τις κοινωνικές επιστήμες, την εκπαίδευση, και την οικονομία.
(α) Τα νέα εγκεκριμένα κοινά εκπαιδευτικά προγράμματα με συντονισμό από το ΕΚΠΑ είναι τα ακόλουθα:
- JointPhD in Transitive Modernities: Comparative Literary and Visual Studies, υπό τον συντονισμό της Επίκουρης Καθηγήτριας Σταματίνας Δημακοπούλου και της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας Ασημίνας Καραβαντά από το Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας
- Master’sProgramme in Advanced Linguistics: Theoretical, Diachronic, Computational Approaches, υπό τον συντονισμό του Καθηγητή Νικόλαου Λαβίδα από το Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας
- Micro-credential in Unveiling the Complexities of Clinical Immunology: A Case-Based Approach with Interactive Case Discussions, υπότον συντονισμό της Καθηγήτριας Κλειούς Μαυραγάνη από το Τμήμα Ιατρικής
- Micro-credential AI Tools for Audiovisual Content Creation,υπό τον συντονισμό του Επίκουρου Καθηγητή Γεώργιου Αλεξανδρίδη από το Τμήμα Τεχνολογιών Ψηφιακής Βιομηχανίας
(β) Τα νέα εγκεκριμένα κοινά εκπαιδευτικά προγράμματα με τη συμμετοχή του ΕΚΠΑ ως εταίρου είναι:
- JointBachelor in Empirical Economics and Social Sciences, με τη συμμετοχή του Αναπληρωτή Καθηγητή Κωνσταντίνου Ρεπαπή από το Τμήμα Οικονομικών
- JointMaster Programme in International Education (CIMIE), με τη συμμετοχή της Καθηγήτριας Μαρίας Δασκολιά από το Παιδαγωγικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
- InternationalIntegrative Master in Applied AI (IIMAA), με τη συμμετοχή της Καθηγήτριας Φλώρας Μαλαματένιου και του Εμμανουήλ Ζούλια (μέλους ΕΔΙΠ) από το Τμήμα Νοσηλευτικής
- JointMaster in Urban Studies (4CITIES), με τη συμμετοχή της Καθηγήτριας Ελισάβετ Τσαλίκη από το Τμήμα Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε.
- Joint European Doctoral Programme in Life and Health Sciences: Innovation and Societal Impact (CIVIS Life & Health PhD), μετη συμμετοχή του Καθηγητή Ιωάννη Τρουγκάκου από το Τμήμα Βιολογίας
- Joint Doctoral Programme in Artificial Intelligence and Research: Opportunities Across Disciplines, μετη συμμετοχή του Επίκουρου Καθηγητή Δημήτρη Κατσιάνη από το Τμήμα Τεχνολογιών Ψηφιακής Βιομηχανίας
- Design your Micro-credential: From Idea to Practice (Micro-credential), μετη συμμετοχή του Αναπληρωτή Καθηγητή Δημήτρη Γκούσκου από το Τμήμα Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε.
- Transversal Competences for PhD candidates and Early Stage Researchers (Micro-credential),με τη συμμετοχή του Καθηγητή Αριστοτέλη Τύμπα από το Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης
- Circular and Sustainable Tourism: Cruises, Islands, Alpine Destinations and UNESCO Heritage Sites (Micro-credential), μετη συμμετοχή του Καθηγητή Δημήτρη Γαβαλά από το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας
- Civic Engagement Μeets University (CEMU) – Transversal Skills Through Social Commitment (Module), μετη συμμετοχή της Καθηγήτριας Φιλίας Ίσαρη από το Τμήμα Ψυχολογίας
Συνοψίζοντας τη στρατηγική σημασία των δράσεων αυτών, η Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών, Διεθνών Σχέσεων και Εξωστρέφειας του ΕΚΠΑ, Καθηγήτρια κ. Σοφία Παπαϊωάννου, τονίζει:
«Η ενεργός και πολυεπίπεδη συμμετοχή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στις εκπαιδευτικές δράσεις του CIVIS επιβεβαιώνει τον στρατηγικό προσανατολισμό του Ιδρύματος προς την ενίσχυση της διεθνοποίησης και της ακαδημαϊκής εξωστρέφειας. Μέσα από την ανάπτυξη κοινών προγραμμάτων σπουδών, διδακτορικών δικτύων και καινοτόμων εκπαιδευτικών μορφών, το ΕΚΠΑ συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση ενός δυναμικού ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού χώρου, που προάγει τη διεπιστημονικότητα, την κινητικότητα και τη συνεργασία.
Οι δράσεις αυτές δεν ενισχύουν μόνο την ποιότητα και την ανταγωνιστικότητα των σπουδών που προσφέρει το Πανεπιστήμιό μας, αλλά δημιουργούν και νέες ευκαιρίες για τους φοιτητές και τους νέους ερευνητές να ενταχθούν σε διεθνή δίκτυα γνώσης και καινοτομίας. Η συμμετοχή στο CIVIS λειτουργεί ως καταλύτης για την περαιτέρω εδραίωση του ΕΚΠΑ ως ενός σύγχρονου, ανοιχτού και διεθνώς δικτυωμένου πανεπιστημίου, με ενεργό ρόλο στις εξελίξεις της ευρωπαϊκής ανώτατης εκπαίδευσης.»
